Montes Tarnovicensis Nr 90

Kolejarskie familoki

Więcej…

Jednym z pierwszych budynków mieszkalnych, jaki niemiecka państwowa kolej zbudowała w mieście gwarków w 1886 roku, był parterowy domek dla zwrotniczego, później zajmowany przez dróżnika, przy przejeździe kolejowym na styku bytomskiej szosy, obecnie ulica Bytomska, i ówczesnej ulicy Przemysłowej, dziś ulica Legionów

Więcej…
 

Nie ma młyna, nie ma zamku

Więcej…

Historia gminy Krupski Młyn (niem. Kruppamühle) sięga końca XVII w. Według kronik z 1687 r. w miejscowości Potępa, dziś sołectwo gminy, działała kuźnica żelaza. Natomiast pierwsza wzmianka o osadzie Krupa pochodzi z roku 1640. Jej nazwa związana jest z młynarzem Krupą, właścicielem młyna nad Małą Panwią

Więcej…
 

Poszukiwania maszyny parowej

Więcej…

To może być jedno z najważniejszych odkryć w najnowszej, przemysłowej historii Górnego Śląska. W okolicy Parku Kunszt w Tarnowskich Górach rozpoczęto poszukiwania śladów pierwszej w tej części Europy maszyny parowej, którą górnicy wykorzystywali od końca XVIII w. do pompowania nadmiaru wody z wyrobisk kopalni Fryderyk. Miejsce to wraz z innymi zabytkami pogórniczymi miasta zostało w ubiegłym roku wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO

Więcej…
 

Z dziejów komunikacji międzygminnej

Papierowe bilety okresowe w MZKP cz. 2

Więcej…

Cennik opłat wprowadzony 1 marca 1997 r. poza podwyżkami cen poszczególnych biletów, zmniejszał ich liczbę. Ze sprzedaży usunięte zostały nieprzystające do potrzeb pasażerów bilety miesięczne docelowe, przy pomocy których można było podróżować wyłącznie wyznaczoną trasą

Więcej…
 

Szykany wobec polskiej optantki

Życie Katarzyny Bader ukazuje jak pogmatwane były losy ludzi żyjących na polsko-niemieckim pograniczu, zarówno przed, jak i po II wojnie światowej

Więcej…
 

Zalepki listowe

Więcej…

Zwane są też pieczęcią znaczkową lub znaczkiem pieczętnym. Używane przez firmy prywatne, stanowiły swoistą formę reklamy i najczęściej nie miały żadnego rysunku a tylko etykietę tekstową.

Więcej…
 

60 lat działalności Sztolni Czarnego Pstrąga

Więcej…

Sztolnia Czarnego Pstrąga, która jako jeden z obiektów pogórniczych znalazła się na prestiżowej Liście Światowego Dzedzictwa UNESCO, w 2017 r. obchodziła swój kolejny jubileusz – 60 lat działalności

Obradujący w Krakowie Komitet Światowego Dziedzictwa podjął decyzję o wpisie na prestiżową listę UNESCO 9 lipca 2017 roku kopalni ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach. To pierwszy zabytek historyczno-turystyczny Górnego Śląska na Liście światowego dziedzictwa UNESCO, na który składa się 28 atrybutów czyli miejsc pod ziemią i na powierzchni, położonych w granicach Tarnowskich Gór, Zbrosławic i Bytomia. Wśród tych obiektów znajduje się również Sztolnia Czarnego Pstrąga

Więcej…
 

Szyby Kopalni Fryderyk w Tarnowskich Górach

Więcej…

Szyb Koehler

Jest jednym z 10 szybów kopalni łączących jeszcze jej podziemia z powierzchnią. Jego zgłębianie na Wzgórzu Redena do 55 m, w przekroju owalnym i kamiennej obudowie, rozpoczęto w 1808 r. Od niego budowano dwa przekopy: Koehlera na północny-zachód oraz Sowicki na północny-wschód. Ponieważ kuto je na poziomach poniżej sztolni Boże Wspomóż (Gotthelf), woda spływała z nich chodnikiem wodnym do Przekopu Redena, skąd pompy dwóch maszyn atmosferycznych ustawionych niedaleko szybu Fryderyki pompowały ją częściowo do ww. sztolni a częściowo na powierzchnię do płuczek rudy

Więcej…
 

My, koleżanki z ZMP

Więcej…

Jak wynika z zachowanych protokołów zebrań organizacyjnych, licealistki bardziej dbały o wyniki w nauce i sporcie niż zetempowskie legitymacje czy partyjną indoktrynację

Więcej…
 

Kamieniczka Klary Fleischer

Więcej…

W lipcu 1877 roku właściciel działki przy ul. Engelstrasse 4 (obecnie ul. Lompy 4) mistrz rzeźnicki Józef Wypyszczyk wybudował na niej drewniana szopę

Więcej…
 

Monografia rodu Wrochemów

Więcej…

Z terenu obecnych Tarnowskich Gór wywodzą się żyjący obecnie w Berlinie potomkowie rodu Wrochemów, rozwijający tam swoje pasje muzyczne. Zarówno o nich, jak i o przedstawicielach wcześniejszych pokoleń można się dowiedzieć z monografii historycznej, którą napisał Arkadiusz Kuzio-Podrucki. Książka zatytułowana „Wrochemowie. Z dziejów górnośląskiej szlachty” ukazała się we wrześniu 2017 r., a wydało ją Centrum Kultury Śląskiej w Nakle Śląskim

Więcej…
 

Tarnogórski ośrodek rehabilitacyjny

Więcej…

CZĘŚĆ XIX

Dwanaście lat po otwarciu w parku w Reptach Górniczego Centrum Rehabilitacji Leczniczej i Zawodowej było ono uznaną placówką medyczną na mapie Polski. Trwała nawet nieoficjalna rywalizacja o prestiżowe pierwszeństwo, jaką GCRLiZ toczyło ze Stołecznym Centrum Rehabilitacji w Konstancinie na Mazowszu

Więcej…
 

Tradycja i kontynuacja

Więcej…

Roczny cykl działalności bractw strzeleckich cz. II

Na podstawie dokonanej w poprzednim numerze analizy dyslokacji bractw strzeleckich w Polsce można stwierdzić, że najbardziej rozwinięty ruch bracki w naszym kraju, jest na tych terenach, które przed 1918 r. należały do Niemiec

Więcej…
 

Rewizjoniści do rewizji

Na początku lat 60. XX wieku o wrogie knowania wobec narodu polskiego tarnogórska bezpieka podejrzewała nawet mieszkańców korespondujących z niemieckimi instytucjami i krewnymi za Łabą

Więcej…
 

Wyższa użyteczność

Więcej…

Rozmyślania o Górnym Śląsku

W piątkowy wieczór 28 listopada 2008 roku, na murze otaczającym budynek zwany potocznie Dworkiem Goethego, wtedy mieszczącym także „Lamus Literacki” – kawiarnię artystyczno-literacką prowadzoną przez Jacka Swobodę, doszło do odsłonięcia płyty z napisem „Ślązakom, jacy by nie byli”, ufundowanej przez Jana Drechslera

Więcej…
 

Płyta nagrobna hetmana Ulricha von Pogrel und Jagel

Więcej…

W kościele p.w. św. Apostołów Piotra i Pawła znajduje się płyta nagrobna przedstawiająca brodatego mężczyznę w zbroi, udekorowana czterema herbami (Grzymała, Glaubicz, Topacz, Wczele) i bordiurą, na której widnieje inskrypcja w języku niemieckim. Płyta wykonana jest z piaskowca o rozmiarach około 175 na 74 cm i ma niestety ubite dwa górne naroża. Obecnie wmurowana jest ona w ścianę, tuż przy południowym wejściu do nawy

Więcej…
 



Okładka Montes nr 90

Okładka Montes nr 90