Montes Tarnovicensis Nr 60

Zmarł ostatni wnuk księcia Guido

Więcej…

Tauernowie to potomkowie Odo Deodatusa - pierworodnego, naturalnego syna księcia Guido von Donnersmarcka, najbardziej znanego przedstawiciela rodu Henckel von Donnersmarck. To po urodzeniu się Odo, Guido uwierzył, że może mieć dzieci i po śmierci ukochanej Blanki de Paiva ponownie pomyślał o ożenku i założeniu rodziny.

Więcej…
 

Brynica - granica

Więcej…

Śląsk a ziemia siewierska Cz. I

Piastowie bytomscy swoje księstwo często dzielili, ale zawsze w końcu trafiało ono pod rządy jednego księcia. Ta sytuacja zmieniała się w 1337 r. Książę bytomski Władysław sprzedał swemu kuzynowi, księciu cieszyńskiemu Kazimierzowi I, w dniu 8 maja tego roku ziemię siewierską. Obejmowała ona także tereny dzisiejszej gminy Ożarowice.

Więcej…
 

Dlaczego nie?

Więcej…

Ciąg dalszy tarnogórskich maszkaronów

W grudniu 2012 r. Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej wydało książkę „Małe jest piękne – Tarnogórskie Detale Architektoniczne”. Jej genezą był pomysł na szkolną wystawę zdjęć takich obiektów w Zespole Szkół Budowlano-Architektonicznych.

Więcej…
 

Tarnowskie Góry Adolfa Munda

Więcej…

Prezbiterium kościoła św. Marcina w Starych Tarnowicach, około 1921 roku, akwarela/papier, wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach

 

Tylko kamienie pozostały

Więcej…

W niespełna rok po rozpoczęciu II wojny światowej Lasowice włączono w granice Tarnowskich Gór. W nowej dzielnicy, która otrzymała urzędową nazwę Tarnowitz-Nord, w 1940 roku cywilni pracownicy przymusowi rozpoczęli budowę obozu.

Więcej…
 

Tarnogórski ośrodek rehabilitacyjny

Więcej…

CZĘŚĆ III

Wiosną 1962 r. społeczeństwo ziemi tarnogórskiej miało okazję dowiedzieć się nieco na temat Górniczego Ośrodka Ozdrowieńczo-Rehabilitacyjnego w Reptach Śląskich.

Tygodnik „Gwarek” opublikował wtedy artykuł opisujący funkcjonowanie tej młodej placówki służby zdrowia. Wcześniej do redakcji wpłynął list od górników przebywających w GOOR z zaproszeniem. Gazeta informowała, że właśnie trwała adaptacja projektu rozbudowy ośrodka na podstawie dokumentacji szwajcarskiej. GOOR dysponował wtedy 120 łóżkami.

Więcej…
 

Z dziejów komunikacji międzygminnej

Więcej…

Autobusem przez Bobrowniki

Na wschód od Piekar Śląskich leży gmina Bobrowniki. Międzygminny Związek Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach posiada kilka linii autobusowych przebiegających przez teren tej gminy. Chociaż są to tereny typowo wiejskie i rolnicze, ze względu na bliskość dużych miast Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego już dawno bobrowniczanie zyskali możliwość korzystania z usług komunikacji pasażerskiej.

Więcej…
 

Praca przymusowa w PGR-ach

Więcej…

Przymusowa początkowo praca w brygadach rolnych Powszechnej Organizacji „Służba Polsce” z biegiem czasu stała się atrakcyjnym sposobem spędzania wolnego czasu. W Państwowych Gospodarstwach Rolnych zarabiało się pieniądze i zdobywało zawód

Więcej…
 

Rosenthalowie

Panowie Brynka

Rosenthalowie byli budowniczymi pierwszego pałacu w Brynku. Nieco ponad sto lat temu majątek ten wraz z tamtejszą rezydencją kupili Henckel von Donnersmarckowie i z ich nazwiskiem związana jest gruntowna przebudowa pałacu, który można do dziś podziwiać. Potomkowie Rosenthalów pamiętają, że stąd pochodzi ich ród i niedawno nawet odwiedzili Brynek. W 2005 r. Fryderyk Zgodzaj opisywał dzieje tego rodu na podstawie archiwaliów z miejscowej parafii. Almanachy Gotajskie pozwalają uzupełnić te dane o dalsze informacje.

Więcej…
 

Kamienica Anderscha

Więcej…

Po sześciu latach od wybudowania kamienicy ze sklepem na parterze mistrz bednarski Paul Andersch nakazał przebudować witryny na zwykłe okna mieszkalne. Widocznie sklepowy interes w bocznej uliczce nie kręcił się najlepiej

Więcej…
 

To nie było radio

Więcej…

W lutym 2012 roku w 54 numerze Montesa ukazał się artykuł pt.: „Tarnowskie Góry w eterze”, w którym przedstawiliśmy hipotezę, że obiekty przypominające współczesne anteny telewizyjne nad dachami domów i budynków publicznych w centrum Tarnowskich Gór, widoczne na starych, datowanych na początkowe lata XX w pocztówkach, to najprawdopodobniej anteny radioodbiorników.

Więcej…
 

Kłopotliwy narożnik ulic

Więcej…

W narożniku ulic Wyszyńskiego i Wyspiańskiego miał powstać drugi miejski zieleniec, ale parcelę kupili od magistratu leśniczy i adwokat - właściciele sąsiednich posesji – i przeznaczyli na ogródki

Więcej…
 

Pieskie życie policyjnego wilczura

Opiekunowie policyjnego owczarka alzackiego, który wabił się Astor, nie mieli z psem łatwego życia. Wilczur uganiał się po polach Donnersmarcka za zającami i gryzł się na ulicach z cywilnymi psami. Spotkał go marny koniec

Więcej…
 

Rozmyślania o Górnym Śląsku

Bez Michała Smolorza

Drugi człon tytułu może być czytany razem z pierwszym - bez kropki - łącznie, zaznaczając niepełność, niereprezentatywność wszelkich rozważań o Śląsku bez tego wybitnego publicysty. Tytuł czytany z kropką, oddzielającą wyraźnie dwa zdania, podkreśla pustkę, wyraźny brak bardzo ważnego i znaczącego elementu w pejzażu śląskim (jeśli o tak wybitnym i żywotnym człowieku można mówić „element”).

Więcej…
 

Księżna Lily z polskimi pradziadkami

Więcej…

Panie ze świerklanieckiego zamku, cz. I

My rządzim światem, a nami kobiety.
Ignacy Krasicki, książę-bp warmiński
„Myszeida”, Pieśń IV, 1775
Więcej…
 

Pod czerwoną gwiazdą

Więcej…

Podbój Górnego Śląska przez Armię Czerwoną w styczniu 1945 r.

W styczniu 1945 r. działania wojenne dotarły na Górny Śląsk. Ziemie pomiędzy Przemszą a Odrą zostały zajęte w wyniku tzw. operacji sandomiersko-śląskiej 1. Frontu Ukraińskiego. Dowództwo niemieckie dosłownie w ostatniej chwili porzuciło plan zamiany górnośląskich miast w jeden „okręg-twierdzę”, a za główną linię obrony obrano ostatecznie rzekę Odrę. Wojska niemieckie dowodzone przez gen. płk. Ferdinanda Schörnera chciały zminimalizować straty. W poszczególnych miastach oddziały Wehrmachtu wzmocniono jednostkami policyjnymi oraz batalionami Volkssturmu, złożonymi głównie osób starszych i młodzieży.

Więcej…
 

Popiersie cesarza dla Augusta Lischki

Więcej…

Na terenie Śląska istniało szereg bractw strzeleckich, które już w XVI w. organizowały rywalizację strzelecką pomiędzy sobą. Pierwsze spotkania tego typu organizowane były z udziałem konfraterni z Wrocławia i Nysy. Druga z wymienionych miejscowości w sierpniu 1612 roku była także gospodarzem zawodów z udziałem strzelców reprezentujących blisko 60 miast z całego Śląska.

Więcej…
 

Dwie wille Guntzela

Więcej…

Mistrz murarski Konrad Guntzel miał gest i zaprojektował oraz wybudował dla siebie oraz własnej firmy dwie stylowe wille otoczone ogrodami

Więcej…
 

Losy powstańca styczniowego

„Walczyłem Panie o wolność i równość, przeto nie bądź mi sędzią surowym”

W bieżącym roku przypada 150. rocznica wybuchu powstania styczniowego. Środki masowego przekazu a także uroczystości związane z rocznicą przypominają społeczeństwu wiele wątków walki o wolność.

Więcej…
 



Okładka Montes nr 60

Okładka Montes nr 60