Montes Tarnovicensis Nr 31-32

Wilhelm (III) Hohenzollern Cecylia von Mecklenburg-Schwerin

Sławni na tarnogórskiej ziemi cz. XXIII

Więcej…

7-13 grudnia 1906

Wilhelm (III) Hohenzollern (1882-1951) Książę-następca tronu, pretendent do korony Niemiec i Prus

Polowanie w lasach księcia Donnersmarcka ze Świerklańca było celem podróży księcia Wilhelma, cesarskiego syna i następcy. W 1906 roku przyjechał tuż po ojcu. Plan wizyty opisała „Gazeta Katolicka”: „Następca tronu i jego małżonka przyjadą na pewno w piątek dnia

Więcej…
 

Remont Pałacu

Więcej…

W okresie wakacyjnym Pałac w Rybnej poddany został remontowi. Trwał on od czerwca do końca lipca. Wyremontowano całą fasadę zewnętrzną budynku a także dobudowano taras z tyłu pałacu.

W przyszłości taras parterowy będzie umożliwiał organizację letnich, plenerowych koncertów, jak również otworzy przed gośćmi tył kompleksu pałacowo-parkowego.

Więcej…
 

Joachim Fryderyk Hohenzollern

Więcej…

Poczet tarnogórski

(27 I 1546 - 18 VII 1608) Elektor Brandenburgii, pan Bytomia i Tarnowskich Gór. Był synem elektora brandenburskiego Jana Jerzego z jego pierwszego małżeństwa z piastowską księżniczką Zofią, córką księcia Legnicy i Brzegu Fryderyka II (jej matka, też Zofia, był córką Fryderyka von Ansbach, a babka, także Zofia, córką króla polskiego Kazimierza IV Jagiellończyka). Urodził się 27 stycznia 1546 roku w Berlinie.

Więcej…
 

Miejsca niezwykłe

Więcej…

Tarnowskie Góry

Trupki

Do końca XVIII wieku za Bramą Krakowską rozciągały się pola i stały stodoły tarnogórskich mieszczan. W 1780 roku jeden z nich Jakub Heppner podarował tam gminie ewangelickiej kawałek gruntu na cmentarz. Na tej tarnogórskiej nekropolii, ogrodzonej murem z czerwonej cegły, pogrzebano wielu znamienitych obywateli miasta.

Więcej…
 

Sztolnia Czarnego Pstrąga

Więcej…

CZĘŚĆ V

Utrapieniem sztolniowców stały się uciążliwe, chociaż sporadyczne wahania stanu wód w Sztolni Czarnego Pstrąga. Gdy podnosił się poziom wody, podnosiły się też łodzie. Ponieważ przystanie skonstruowano w ten sposób, że powiązane ze sobą łańcuszkowo łodzie wjeżdżały pod podesty przystani, przy podwyższonym zbytnio stanie wód operacja ta stawała się niewykonalna.

Więcej…
 

Tarnogórskie śpiewy Niemcewicza

Więcej…

Autor „Powrotu posła” szukał w mieście gwarków głównie śladów polszczyzny, choć zainteresowały go też maszyny parowe i wydobywanie oraz przetapianie rud srebra i ołowiu

Kiedy Julian Ursyn Niemcewicz [1758-1841] wiosną 1821 roku odwiedził Tarnowskie Góry, był już znanym autorem powstałego w 1790 roku dramatu „Powrót posła” oraz napisanych na początku XIX wieku „Śpiewów historycznych”.

Więcej…
 

Zanim przeminie

Więcej…

Ksiądz Jerzy Szymik we wstępie do zbioru wierszy Krystiana Krzemińskiego pisze - „Jest okazja, by o poezji porozmawiać naprawdę poważnie”.

Tom wierszy wybranych zatytułowany „Zanim wieczór przeminie” podejmuje tematy odkrywające świat, nie tylko obrazuje ulotne chwile związane z czasem nadchodzącego wieczoru.

Więcej…
 

Moje magiczne miejsca

Więcej…

Maria Pańczyk – Pozdziej

Takich magicznych miejsc było w Tarnowskich Górach i okolicy wiele. Niektóre dane mi jest podziwiać po dziś dzień, a inne zniknęły. Nie ma ich, pozostały jedynie w pamięci bądź na wyblakłych fotografiach.

Więcej…
 

Zasługi Hrabiego Fryderyka Von Redena dla rozwoju Górnego Śląska i Ziemi Tarnogórskiej

Więcej…

C Z Ę Ś Ć   I I I

Na początku lat 80-tych XVIII w. staje Reden przed trudnym zadaniem reaktywowania górnictwa rudnego w okręgu tarnogórskim. Podejmowane wcześniej przez gwarków próby ożywienia tamtejszego górnictwa zakończyły się niepowodzeniem, gdyż nie dysponowali oni odpowiednimi kapitałami, niezbędnymi do ponownego uruchomienia kopalni. Fryderyk Reden przekonał natomiast króla, że obowiązek odbudowy górnictwa powinno wziąć na sobie państwo.

Więcej…
 

Leśniczy reptowskiego parku

Więcej…

Przez wiele lat opiekunem parku w Reptach Śląskich był leśniczy Franciszek Sutor. Prowadził tam gospodarkę leśną najpierw pod auspicjami Lasów Państwowych, a potem został pracownikiem miejscowego GOOR-u. Na tej funkcji pozostał aż do emerytury. Większa część jego zawodowego życia związana była z opieką nad reptowskim parkiem. Rodzice przyszłego leśniczego - Augustyn i Barbara z domu Urbańska - mieszkali w Wielkopolsce, niedaleko Przemętu w powiecie wolsztyńskim.

Więcej…
 

Panowie Szałszy

Więcej…

Śląska szlachta - Groelingowie cz. III

Poprzez związki małżeńskie dzieci Leopolda, von Groelingowie skoligacili się z rodziną baronów von Welczek z Łabęd. Dwie siostry, najpierw Luiza, potem Henrietta zostały żonami barona Karola. Albert von Groeling w 1831 r. ożenił się ze szwagierką swych sióstr, baronówną Antonią. Antonia zakupiła w latach trzydziestych XIX wieku sąsiadujące ze sobą dobra rycerskie: Żerniki w 1836 r. i Szałszę w 1838 r. o łącznej powierzchni nieco ponad 650 ha. Przez mieszkańców okolicznych dóbr zwana była „matką ubogich”.

Więcej…
 

Odnowiony Pomnik Powstańców Śląskich

Więcej…

W lipcu br. został wyremontowany Pomnik Powstańców Śląskich zlokalizowany przy ul. Gliwickiej w Tarnowskich Górach. Zakres prac obejmował uzupełnienie licznych pęknięć i ubytków, które znajdowały się na pomniku oraz pomalowanie całego pomnika. Prace zostały sfinansowane ze środków budżetu miasta.

Bez
 

Nowy plan sytuacyjny na Cmentarzu Wojennym

Więcej…

W lipcu br. został odtworzony Plan sytuacyjny Cmentarza Wojennego w Tarnowskich Górach. Wcześniejszy plan pochodził z 2001r. i uległ zniszczeniu na skutek upływu czasu oraz drobnych uszkodzeń. Plan został wykonany ze środków dotacji celowej przekazanej z budżetu państwa Gminie Tarnowskie Góry w 2008r. w ramach zawartego porozumienia na utrzymanie grobów i cmentarzy wojennych.

Więcej…
 

Ordynacja górnicza (Ordunek Górny) jako podstawa rozwoju Tarnowskich Gór

Więcej…

Dwa dokumenty wiążą się ściśle z początkami górnictwa w rejonie Tarnowskich Gór i powstaniem tego miasta. Zostały one wystawione wspólnie przez Jana II Dobrego księcia opolskiego i Jerzego Hohenzollerna, władcę księstwa Ansbach koło Norymbergi we Frankonii (obecnie Bawaria) i współrządzącego w ziemi bytomskiej. Podobnie jak w swoim rodzinnym księstwie Jerzy znalazł ważne źródło dochodu w naszej ziemi, gdzie na początku XVI wieku została odkryta ruda kruszconośna. Wprawdzie w ziemi bytomskiej tradycje górnicze sięgały XII wieku, ale w rejonie „srebrnego Bytomia” płytsze pokłady zostały wyczerpane, a głębsze były zalewane przez wodę i już pod koniec XIV wieku nastąpił upadek wcześniejszej świetności.

Więcej…
 

Detale architektoniczne

Więcej… Część I

Żywa historia Tarnowskich Gór

W obrębie tarnogórskiego centrum wyznaczonego przebiegiem ulic: Bytomskiej, Piłsudskiego, Styczyńskiego, Powstańców Śl, Opolskiej, a potem Królika, Górniczej, Lipowej po rondo na Legionów, znajdziemy na fasadach kamienic nie tylko maszkarony, ale i inne elementy dekoracyjne.

Więcej…
 

Tarnogórski Uniwersytet Trzeciego Wieku ma już rok

Więcej…

Gaudeamus igitur. Życie twórcze

Starosta Tarnogórski Józef Korpak jak i Burmistrz Arkadiusz Czech, zwracając się z gratulacjami do prezesa Tarnogórskiego Stowarzyszenia- UTW- Ryszarda Posmyka, podkreślali determinację w działaniu i sukces organizatorów i studentów. Przełamanie barier w masowej edukacji dorosłych udowodniło ogromną potrzebę ludzi dojrzałych zdobywania nowej wiedzy i intelektualnej aktywności.

Więcej…
 

Tablice pamiątkowe i epitafijne

Więcej…

Część I

Tak jak stawia się pomniki dla upamiętnienia ważnych wydarzeń i zasłużonych osób, tak również w tym celu funduje się pamiątkowe tablice. Umieszczane są zwykle na ścianach zewnętrznych i wewnętrznych kościołów, obiektów użyteczności publicznej a także budynków mieszkalnych. Tarnowskie Góry szczycą się posiadaniem wielu takich pamiątek historii.

Więcej…
 

Na półmetku

Więcej…

Rozmowa z Burmistrzem miasta, Arkadiuszem Czechem

12 listopada miną 2 lata od wyborów. Połowa kadencji to dobry czas na konfrontację efektów z zapowiedziami wyborczymi. Jak Pan ocenia ten okres - co udało się zrobić?

Więcej…
 

Herby na pałacu

Więcej…

KOPANINA

Wczesną wiosną 1897 r. w Koblencji nad Renem baron Fryderyk von Fürstenberg brał ślub z baronówną Marią von Hilgers. Miał trzydzieści pięć lat i był starszy od swej wybranki o piętnaście lat.

Więcej…
 

Pod znakiem igły i szpulki

Więcej…

Nazwa „Tarmilo” znana kiedyś była w całej Europie, dzięki produkcji dziecięcych ubranek. Zakład miał własne logo produkcyjne i hasło handlowe
W okresie międzywojennym w Tarnowskich Górach działała niewielka fabryka odzieży. Jej nazwa „Ostaw” pochodziła od pierwszych liter imienia i nazwiska właściciela Ottona Stawinogi. W firmie pracowało około 30 osób. Zabudowania fabryczki znajdowały się pomiędzy dzisiejszymi ulicami Sobieskiego i Opolską oraz w Lasowicach.

Więcej…
 

Kasowniki w PKS-ie

Więcej…

Po drugiej wojnie światowej komunikacja autobusowa zaczęła powoli wkraczać na tereny będące dotąd komunikacyjną pustynią. Autobus mogli zobaczyć nawet mieszkańcy małych wiosek. W tym roku mija pięćdziesiąta rocznica uruchomienia linii autobusowej PKS z Zawiercia do Bytomia. Swego czasu stanowiła ona pewną konkurencję dla linii kolejowej Tarnowskie Góry – Zawiercie.

Więcej…
 

Karol Józef (1928-2008)

Więcej…

Pro Memoria

W dniu 16 kwietnia 2008 r. zmarł po długiej i ciężkiej chorobie hrabia Karol Józef Henckel von Donnersmarck. O wydarzeniu tym syn zmarłego, hrabia Andrzej, powiadomił w specjalnym liście Panią Gabrielę Horzela-Szubińską, która od wielu lat utrzymuje stały kontakt z rodziną Henckel von Donnersmarck.

Więcej…
 

Stara pocztówka

Więcej…

Kiedy w drodze na podbój Bieguna Północnego Roald Amundsen dowiedział się, że wyprzedził go właśnie Amerykanin Peary, natychmiast zmienił kurs statku wiozącego wyprawę o 180 stopni. Wylądował na Antarktydzie, a po zdobyciu Bieguna Południowego napisał w swym dzienniku: „Chyba nikt nigdy nie był tak odległy od swego celu, jak ja.”

Więcej…
 

Tablica poległych uczniów Szkoły Górniczej w Tarnowskich Górach 1914-1918

Więcej…

Gdy kupiłem zdjęcie z tablicą upamiętniającą poległych uczniów Szkoły Górniczej w Tarnowskich Górach, byłem pewien, że tego zabytku już nie ma. Tablica musiała powstać około 1919 lub 1920 roku, na pewno przed 1922 rokiem tj. przed przejęciem Tarnowskich Gór przez Państwo Polskie.

Więcej…
 

Procesja ślubna do Piekar

W roku 1676 nawiedziła Tarnowskie Góry wielka zaraźliwa choroba i dużo ludzi poumierało. Wierząc niezachwianie w opiekę N.M. Panny, urządzili obywatele procesję błagalną do Jej cudami słynącego obrazu do Piekar.

Więcej…
 

Córka kopciuszka

Więcej…

KAMIENIEC

Jednym z najniezwyklejszych śląskich życiorysów, było życie Joanny Gryzik, zwanej śląskim kopciuszkiem. Urodziła się jako córka służącej. Los sprawił, że stała się dziedziczką jednej z największych fortun XIX-wiecznej Europy, czyli majątku Karola Goduli, zwanego „Królem cynku”. Jej córka mieszkała w pałacu w Kamieńcu.

Więcej…
 

Ilu nas jest?

Rozmyślania o Górnym Śląsku

W niezmiernie ostatnio ożywionych i postawionych na wysokim już szczeblu dyskusjach nad sprawami śląskimi, padają liczby, mające przekonać wszystkich do zwiększonej samorządności (autonomii) regionu i zaklasyfikowania śląskiej godki do rangi języka.

Więcej…
 

50 lat Muzeum w Tarnowskich Górach

Więcej…

We wrześniu 1958 roku na piętrze XVI – wiecznej kamienicy Sedlaczka przy tarnogórskim Rynku została otwarta pierwsza wystawa Muzeum. Stało się to po kilkuletnich staraniach i zabiegach członków ówczesnego Stowarzyszenia Miłośników Historii i Zabytków Ziemi Tarnogórskiej (późniejszego Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej).

Więcej…
 

Słyszeć sercem

Więcej… Komu potrzebna jest poezja?

Tarnogórski Konkurs Poetycki im. ks. Jana Twardowskiego, jak podkreślił Burmistrz Arkadiusz Czech na rozstrzygnięciu XV TKP w czerwcu 2008 roku, „Jest tym wyjątkowym wydarzeniem kulturalnym, które promuje humanistyczną wrażliwość młodych, pozwalając im na zaprezentowanie swoich przemyśleń. Tarnowskie Góry mogą być postrzegane w kraju jako ośrodek przyjazny kulturze i młodemu twórcy”.

Tarnogórski Konkurs Poetycki imienia ks. Jana Twardowskiego pod patronatem Burmistrza Tarnowskich Gór i Starosty Tarnogórskiego doczekał się już XV edycji.

Więcej…
 

Dzieje tarnogórskich Żydów

Więcej…

Część III

Do połowy XIX wieku tarnogórska gmina pozostawała prawdopodobnie w związku organizacyjnym z bytomską, bowiem dopiero w 1854 roku nadano jej prawa korporacji.

Więcej…
 

O dawnym ubiorze brackim

Więcej…

Od dziewiętnastego stulecia członkowie Bractwa Kurkowego w Tarnowskich Górach nosili wyróżniające ich kokardy. W końcu dziewiętnastego stulecia zostały one zastąpione, zgodnie z ówczesną modą bracką, mundurami, które były noszone przez strzelców, aż do wybuchu II wojny światowej.

W czasie wojny z Napoleonem w Tarnowskich Górach, podobnie jak w innych miastach regionu, (np. Pszczyna, Lubliniec, Żory, Bytom), powołano straż obywatelską (Bürgerwehr), która rekrutowała się, m.in. spośród członków organizacji (1812 r.). Zgodnie z zarządzeniem państwowym z 15 kwietnia 1812 r. strzelcy mieli posiadać jednolity mundur różniący się dystynkcjami.

Więcej…
 

Zapomniany herb

Więcej…

Doroczne święto Gwarków wrosło już w tradycje Tarnowskich Gór i staje się powoli cząstką jego historii. Jest tym samym dobrą okazją, by przypomnieć nieco zapomniany i starannie dziś „ukryty” plafon z herbem miasta, który znalazł sobie niegdyś miejsce na budynkach tarnogórskiej gazowni zbudowanej w 1865 r. na początku obecnej ul. Nakielskiej.

Więcej…
 

Tarnogórska książka o MRU

Więcej…

W odróżnieniu od pohitlerowskich podziemi Gór Sowich, które doczekały się wielu publikacji, Międzyrzecki Rejon Umocniony nie może się pochwalić nadmiarem zainteresowania autorów piszących o jego historii.

Więcej…
 

Zdarzyło się

Część III

W Tarnowskich Górach • Na Śląsku • W Polsce • W Europie • Na świecie

Więcej…
 

Tarnowskie Góry na dawnej pocztówce

Więcej… Ulica Dworcowa (obecnie Marsz. Józefa Piłsudskiego), pocztówka pochodząca z l. 1905-1906.

Widok na końcowy odcinek ul. Dworcowej (Bahnhof­strasse), u zbiegu Alte Bahn­hofstrasse (obecnie początkowy odcinek ul. Nakielskiej) i Hugostrasse (obecnie ul. Henryka Sienkiewicza). Z prawej nieistniejące już zabudowania, wyburzone po II wojnie światowej pod budowę ronda. W narożnym budynku restauracja „Gambrinus”, należąca do Paula Schöna (wówczas nr 5). Z lewej wśród drzew neobarokowa willa zbudowana w 1874 r.

Więcej…