Z dziejów komunikacji międzygminnej

Bilet dwumiesięczny wakacyjny, sieciowy, w sprzedaży był w latach 2003-2015
Bilet dwumiesięczny wakacyjny, sieciowy, w sprzedaży był w latach 2003-2015

Papierowe bilety okresowe w MZKP cz. 3

Przez krótki czas w latach 2002-2003 w autobusach MZKP honorowany był jeden z rodzajów biletów... kolejowych. Od 1 sierpnia 2002 r. pasażerowie dostali możliwość zakupu specyficznego biletu miesięcznego ATP. Był to bilet kolejowy na pociągi osobowe przewoźnika PKP Przewozy Regionalne, ważny na określonej trasie pomiędzy dwoma stacjami w województwie śląskim, który dodatkowo ważny był w autobusach i tramwajach KZK GOP. Biletu tego nie dało się kupić w żadnej z kolektur biletowych KZK GOP czy MZKP, lecz tylko w kolejowych kasach biletowychPrzez krótki czas w latach 2002-2003 w autobusach MZKP honorowany

Bilet ten był efektem porozumienia zawartego przez PKP Przewozy Regionalne z Urzędem Marszałkowskim województwa śląskiego i KZK GOP, jednak bez udziału MZKP. Początkowo był on honorowany na liniach MZKP, jednak w następstwie braku decyzji odnośnie refundacji strat ponoszonych przez MZKP, Międzygminny Związek Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach podjął 23 maja 2003 r. decyzję o nieuznawaniu biletu ATP przez swoich kontrolerów biletowych. Postanowienie to zaczęto egzekwować z początkiem lipca 2003 r. Bilet ATP okazał się efemerydą istniejącą tylko do końca stycznia 2004 r. Z oferty wycofany on został równocześnie z biletem miesięcznym KSC, ważnym na liniach MZK Tychy, KZK GOP i MZKP.

Bilet jednodniowy
Bilet jednodniowy

Ciekawostką cennika wprowadzonego 1 maja 2003 r. był bilet sieciowy, którego... nie można było na razie kupić. Był to bilet dwumiesięczny imienny WSC. Postanowiono go sprzedawać tylko z ważnością na lipiec i sierpień. Nie wiadomo dlaczego nie zdecydowano się wprowadzić tego biletu do całorocznej oferty. Kosztował on wtedy 150 zł, lub 75 zł w wersji ulgowej. Warto też zaznaczyć, że rangę biletu sieciowego krótkookresowego zyskał w tymże cenniku bilet za 3 zł 50 gr., jednak tylko w ograniczonym zakresie czasowym. Od lipca do końca września na podstawie tego biletu można było podróżować przez godzinę od momentu skasowania dowolnymi autobusami i tramwajami z przesiadkami. W maju 2003 r. wprowadzono do obiegu bilet dwudniowy na okaziciela w dwóch wersjach: jako normalny za 18 zł oraz ulgowy za 9 zł. Bilet ten przetrwał w cenniku w niezmienionej cenie aż do zlikwidowania go pięć lat później.

Kolejne lata cechowały się stałością oferty, z drobnym wyjątkiem, kiedy to 1 lutego 2004 r. wycofane zostały bilety wspólne z MZK Tychy, czyli KSC oraz z PKP Przewozy Regionalne, czyli ATP. W cenniku opłat wprowadzonym 1 kwietnia 2005 r. nie dodano żadnej nowej pozycji, jeśli chodzi o bilety okresowe. Prawdopodobnie przez przeoczenie w cenniku nie zamieszczono biletu wakacyjnego na lipiec i sierpień. Zauważalna zmiana nastąpiła równo trzy lata później. We wprowadzonym wtedy cenniku opłat m. in. doprecyzowano informację, że bilet kwartalny upoważnia do przejazdów przez trzy kolejne miesiące. Od początku kwietnia 2008 r. zniknęły z cennika bilety jednodniowe i dwudniowe, pozostały natomiast bilety ważne przez 5, 7 lub 14 dni. Nowością było wprowadzenie biletów jednokrotnego kasowania ważnych przez określoną liczbę godzin z możliwością przesiadki. Bilet za 4 zł na okaziciela uprawniał odtąd do podróżowania przez godzinę w dowolnym dniu roku - a nie, jak było to wcześniej, tylko w lipcu, sierpniu i wrześniu. Nowy bilet za 12 zł uprawniał do jeżdżenia tramwajami i autobusami w ciągu 24 godzin od skasowania, a bilet za 18 zł - w ciągu 48 godzin. Wprowadzono też analogiczne bilety ulgowe na okaziciela. Nowością w porównaniu do poprzednich cenników były też bilety ulgowe na okaziciela miesięczne i czternastodniowe. Wymienione rodzaje biletów utrzymano w ofercie także przy okazji następnych zmian cennika 1 marca 2010 r., 1 sierpnia 2011 r. czy 1 stycznia 2012 r.

Cena biletu normalnego dwumiesięcznego autobusowo-tramwajowego WSC na lipiec i sierpień

1.05.2003 = 150 zł
1.07.2007 = 160 zł
1.04.2008 = 176 zł
1.03.2010 = 190 zł
1.08.2011 = 220 zł

Po raz ostatni w sprzedaży był w 2015 r.

Od sierpnia 2011 r. rozszerzono grono osób uprawnionych do podróżowania w trakcie roku szkolnego na podstawie miesięcznego biletu trasowego TS, czyli szkolnego ulgowego imiennego, sprzedawanego teraz za 42 zł. Mogli z niego korzystać już nie tylko uczniowie, lecz także dzieci w wieku 6 lat objęte obowiązkiem rocznego przygotowania przedszkolnego. Ponieważ w Polsce nie wydawano wtedy legitymacji przedszkolaka, potrzebne były w tym wypadku pisemne zaświadczenia podpisane przez dyrekcję przedszkola. W praktyce z biletu TS mogły korzystać nawet dzieci młodsze niż sześcioletnie, byle by uczęszczały w przedszkolach do grupy sześciolatków. Żadnego natychmiastowego skutku nie odniosła natomiast wprowadzona 1 sierpnia 2011 r. podwyżka ceny biletu dwumiesięcznego wakacyjnego ze 190 zł na 220 zł. Wszyscy zainteresowani tym biletem nabyli go bowiem po poprzedniej cenie pod koniec czerwca lub na początku lipca.

Ostatni cennik papierowych biletów wprowadzony został 1 marca 2013 r. Najdroższym nominalnie, lecz jednocześnie najtańszym w przeliczeniu na dni do wykorzystania, był bilet trzymiesięczny sieciowy za 376 zł. Dzienny koszt użytkowania takiego biletu wynosił zaledwie od 4 zł 09 gr do 4 zł 18 gr., czyli kilkukrotnie mniej, niż cena biletu 24-godzinnego, kosztującego 18 zł. Bilet miesięczny sieciowy na okaziciela kosztował 174 zł w przypadku normalnego i 87 zł w przypadku ulgowego.

Lato 2015 r. było ostatnim, kiedy to w sprzedaży znajdował się bilet dwumiesięczny na lipiec i sierpień. Było to efektem podjętej przez KZK GOP decyzji o stopniowym wycofaniu ze sprzedaży wszystkich rodzajów okresowych biletów papierowych i wprowadzeniu do sprzedaży biletów elektronicznych wieloprzejazdowych oraz wielodniowych. MZKP Tarnowskie Góry musiało się dostosować do takiej decyzji, ze względu na funkcjonujące od jesieni 1994 r. porozumienia o stosowaniu wspólnej taryfy i wspólnego cennika z KZK GOP. Kwiecień 2016 r. był ostatnim miesiącem, kiedy to wszystkie rodzaje biletów papierowych były w sprzedaży, oprócz biletu dwumiesięcznego wakacyjnego. Od 1 maja 2016 r. wycofane zostały ze sprzedaży bilety papierowe 24-godzinne, 48-godzinne, 5-dniowe, 7-dniowe, 14-dniowe, a także imienne kwartalne, szkolne miesięczne TS, oraz miesięczne na okaziciela. Nie można ich było kupić ani w kolekturach biletowych, ani też w samoobsługowych automatach biletowych.

Miesiąc później, 1 czerwca 2016 r. z oferty usunięty został bilet SC, czyli wyłącznie na wszystkie autobusy lub wyłącznie na wszystkie tramwaje, kosztujący 134 zł. Od 1 lipca 2016 r. pasażerowie pozbawieni zostali możliwości podróżowania na postawie papierowego biletu SM umożliwiającego przejazdy wyłącznie autobusami lub wyłącznie tramwajami w granicach jednej gminy. Od tego momentu w wersji papierowej można było kupić jedynie bilety autobusowo-tramwajowe SM/AT oraz SC/AT, czyli bilet na jedną gminę i bilet na całą sieć KZK GOP i MZKP. Po raz ostatni na podstawie tych biletów można było wsiąść do tramwaju lub autobusu 31 lipca 2016 r. Od następnego dnia bilety papierowe okresowe zniknęły całkowicie ze sprzedaży.

Część pasażerów żegnała bilety papierowe z żalem. Były one niewątpliwie wygodniejsze w trakcie podróży, nie trzeba ich było każdorazowo zbliżać do czytników przy wsiadanaiu i wysiadaniu, jedynie pokazywać kontrolerom. Niejako pewną rekompensatą za utratę tej dogodności miały być troszeczkę niższe ceny biletów elektronicznych oraz nowe ich rodzaje, jakie wprowadzono od jesieni 2015 r.

Paleta papierowych biletów okresowych oferowanych pasażerom była rozbudowana, jednak można by też wskazać rozwiązania wykorzystywane przez innych organizatorów komunikacji pasażerskiej, jakie nigdy nie zostały wprowadzone do oferty KZK GOP i MZKP. Kolejowe przedsiębiorstwo PKP Przewozy Regionalne wprowadziło np. na początku XXI wieku bilet sieciowy trzydniowy, możliwy do wykorzystania przez pasażera przez trzy dowolne, wybrane przez pasażera dni w przeciągu dwóch miesięcy licząc od pierwszego dnia ważności. Nie musiały to być wcale trzy dni następujące po sobie, lecz np. trzy kolejne niedziele. Natomiast na Mazowszu, w warszawskiej komunikacji pasażerskiej, sprzedawany był bilet trzydobowy, ważny przez 72 godziny od momentu skasowania. MZK Tychy natomiast zamiast biletów miesięcznych rozprowadzał bilety trzydziestodniowe. Pasażerowie kolei mogli kupić bilety miesięczne docelowe jednostronne, upoważniające na przejazd np. tylko z Miasteczka Śląskiego do Bytomia, tańsze od biletów na przejazd tam i z powrotem. Takiego wariantu nie było w czasie, gdy w cenniku figurowały bilety docelowe trasowane. Z hipotetycznych biletów miesięcznych jednokierunkowych mogły by korzystać np. osoby dojeżdżające rano do pracy autobusem, a wracające po pracy do domu czyimś samochodem. W cenniku nie było też biletów długoterminowych, np. na 100, 200 lub 300 dni.

Na podstawie papierowych biletów okresowych MZKP i KZK GOP można było podróżować nie tylko autobusami i tramwajami kursującymi na zlecenie tych dwóch organizatorów komunikacji pasażerskiej. Przez pewien czas, na skutek podpisanych umów o honorowaniu, bilety te były ważne także przy przejazdach w ściśle określonych relacjach autobusów PKS Zawiercie czy PKS Lubliniec, a także na linii autobusowej nr 2 z Myszkowa do Siewierza, gdzie obowiązywały innego rodzaju bilety jednorazowe.

Tomasz Rzeczycki

 

Okładka Montes nr 91

Okładka Montes nr 91