Szyby Kopalni Fryderyk w Tarnowskich Górach

b_200_300_16777215_0___images_stories_montes_88_05_Fryderyki-2.jpg

Szyb Fryderyki

Jest jednym z 10 zachowanych w dobrym stanie szybów kopalni. Ma kamienną obudowę i owalny przekrój. Wybito go na Wzgórzu Redena w 1801 r. wpierw do głębokości 46, a później pogłębiono do 59 m. Był szybem wydobywczym i zjazdowym dla tego rejonu, a jednocześnie ostatnim na chodniku sztolni Boże Wspomóż budowanej do tego miejsca od rzeki Stoły w Strzybnicy

W odległości ok. 20 m od niego powstały dwa inne szyby dla urządzeń pompowych napędzanych maszynami parowymi o średnicach cylindra 32 i 60 cali angielskich. Ulokowane w dużych budynkach, podnosiły w latach 1807 - 1834 wodę do sztolni z biegnącego od południa i położonego niespełna 6 metrów niżej Przekopu Redena.

Nazwa szybu pochodzi od pierwszego imienia żony Friedricha von Redena, wówczas szefa Urzędu Górniczego we Wrocławiu, jednego z animatorów odnowy górnictwa, rozbudowy hutnictwa i przemysłu maszynowego na Śląsku. Friederike Karoline Riedelsel zu Eisenbach urodziła się w 1754 r. Jeszcze jako dziecko poznała o 20 lat starszego od niej Redena w Anglii, gdzie ten podróżował w celu poznania tamtejszych technologii górniczych i hutniczych. Po ślubie w 1802 roku zamieszkała w Bukowcu, majątku Redena. Była mecenasem sztuki, prowadziła otwarty salon i zaprzyjaźniła się z najsławniejszymi osobistościami ówczesnych Prus, w tym nawet z królem Fryderykiem Wilhelmem III. Była w Tarnowskich Górach, czego dowodzi jej wpis w księdze gości kopalni Fryderyk. Dokonała go w dniu zakończenia budowy I centralnego systemu odwadniającego kopalnię 4 października 1806 r.

Nie wiadomo czy Wzgórze Redena wyglądało wtedy tak, jak na fragmencie obrazu znajdującego się w Muzeum w Tarnowskich Górach.

Położenie budynku maszyny 60-calowej, za którym biegła ul. Opolska i kamiennej rotundy nad szybem wydobywczym, zgodne nie tylko z wyżej zamieszczonym planem, pozwala przypuszczać, że ręką malarza nie kierowała tylko jego wyobraźnia. Być może odnajdzie się kiedyś jeszcze inne przedstawienie tego miejsca ważnego dla historii tarnogórskiego górnictwa.

Barbara Adrabińska

 

Okładka Montes nr 88

Okładka Montes nr 88