Strzelania nie tylko dla braci

Od lewej: Adam Flak, Krzysztof Koszowski, Andrzej Janicki (Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Tarnowskich Górach), przewodniczący Rady Miejskiej Tomasz Olszewski, biskup Adam Wodarczyk, burmistrz Arkadiusz Czech, Krzysztof Kudlek (redaktor naczelny czasopisma „Montes Tarnovicensis”), radna sejmiku samorządowego Lucyna Ekkert, Jan Renka (dyrektor Drukarni „Drukpol”) oraz Nina Jarzyńska i dr hab. inż. arch. Marek Wroński (Instytut Tarnogórski i Muzeum), Pałac w Rybnej, 11 listopada 2016 roku
Od lewej: Adam Flak, Krzysztof Koszowski, Andrzej Janicki (Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Tarnowskich Górach), przewodniczący Rady Miejskiej Tomasz Olszewski, biskup Adam Wodarczyk, burmistrz Arkadiusz Czech, Krzysztof Kudlek (redaktor naczelny czasopisma „Montes Tarnovicensis”), radna sejmiku samorządowego Lucyna Ekkert, Jan Renka (dyrektor Drukarni „Drukpol”) oraz Nina Jarzyńska i dr hab. inż. arch. Marek Wroński (Instytut Tarnogórski i Muzeum), Pałac w Rybnej, 11 listopada 2016 roku

Istotny przejaw działalności brackiej stanowiły różne formy kontaktów nie tylko z zaprzyjaźnionymi towarzystwami strzeleckimi, ale organizacjami o pokrewnym charakterze czy też sympatykami ruchu brackiego

Wydarzenia te skierowane były także do członków korporacji strzeleckich, które pozostawały poza zrzeszeniami, takimi jak Górnośląski Związek Strzelecki (Oberschlesischer Schützenbund), Śląski Związek Strzelecki (Schlesischer Schuützenbund), a w okresie międzywojennym Okręg Śląski Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich RP. Głównym celem tego typu imprez była integracja środowiska brackiego, lokalnych społeczności oraz miłośników strzelectwa.

Przed przyłączeniem części Górnego Śląska do Polski jednym z najbardziej rozpowszechnionych wydarzeń skierowanych nie tylko do środowiska brackiego były tzw. strzelania otwarte (Freischiessen). Najczęściej trwały one kilka dni. Dla przykładu w Tarnowskich Górach imprezę tego typu zorganizowano od 3 do 5 maja 1908 roku. Miesiąc wcześniej Zarząd miejscowej konfraterni, na czele którego stał wówczas mistrz ciesielski Hugo Strecker, wystosował zaproszenie skierowane do członków śląskich bractw, zaprzyjaźnionych stowarzyszeń oraz miłośników strzelectwa. Wprawdzie rywalizację prowadzono używając podpórek, na których zawodnicy opierali broń, ale udział w turnieju wymagał i tak sporych umiejętności. Strzelano bowiem na odległość 200 m do czarnych 20–pierścieniowych tarcz wysokich na 60 cm, na środku których znajdowało się tzw. białe zwierciadło o średnicy 27 centymetrów z kręgami numerowanymi od 12 do 20. Z zachowanego regulaminu wynika, że w zależności od uzyskanych przychodów planowano nagrodzić premiami pieniężnymi od 20 do 25 najlepszym zawodników. Miały być one wypłacane naprzemiennie, według ustalonego systemu. Zgodnie z nim uczestnik zmagań z najlepszym strzałem zajmował pierwsze miejsce, drugie przypadało osobie z najlepszym wynikiem w trzystrzałowej serii, trzecie strzelcowi z drugim trafieniem, czwarte zawodnikowi, który uzyskał drugą najlepszą sumę w serii, etc. Nagrodę główną stanowiły dwa srebrne puchary. Jeden z nich miał trafić do osoby, która oddała najlepszy strzał, natomiast drugi do zawodnika mogącego poszczycić się najlepszą sumą punktów uzyskanych w jednej serii. Według ustalonego regulaminu, aby ubiegać się jedno z tych trofeów należało wykupić przynajmniej pięć trzystrzałowych kolejek, a za każdą z nich należało zapłacić 1 markę.

Zaproszenie na tzw. strzelanie otwarte do Prudnika, lipiec 1908 roku, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Katowicach
Zaproszenie na tzw. strzelanie otwarte do Prudnika, lipiec 1908 roku, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Katowicach
Zaproszenie na tzw. strzelanie otwarte do Tarnowskich Gór, kwiecień 1908 roku, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Katowicach
Zaproszenie na tzw. strzelanie otwarte do Tarnowskich Gór, kwiecień 1908 roku, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Katowicach

Jeszcze w tym samym 1908 roku podobne imprezy zorganizowały co najmniej dwa inne bractwa strzeleckie z rejencji opolskiej. Pierwsza z uroczystości odbyła się w Prudniku (Neustadt) i trwała od 26 do 30 lipca. Druga miała miejsce kilka dni później w Nysie (Neisse; 3–7 sierpnia). Na obydwa wydarzenia zaproszono tarnogórzan. Warto dodać, że o podobnych imprezach miejscowi bracia byli informowani kilkakrotnie przez konfraternię z Wrocławia (Breslau). Jak wynika z zachowanej dokumentacji po raz pierwszy powiadomiono członków tutejszej organizacji o wrocławskim strzelaniu otwartym zorganizowanym od 21 do 26 sierpnia 1875 roku. Zachowały się ponadto zaproszenia przesłane do Tarnowskich Gór na kolejne edycje tejże imprezy. Jedna z nich odbyła się od 5 do 9 sierpnia 1909 roku, a druga dwa lata później na początku września 1911 roku.

Podobne wydarzenia odbywały się też w okresie międzywojennym. Świadczy o tym m.in. zorganizowanie w Tarnowskich Górach od 9 do 12 maja 1929 roku tzw. strzelania przyjacielskiego. W imprezie wzięli udział m.in. członkowie bractw z Katowic i Szarleja, należących od kilku lat do Okręgu Śląskiego Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich RP. Na nagrody główne gospodarze przewidzieli sześć złotych sygnetów ze znakiem brackim oraz taką samą liczbę kompletów srebrnych łyżek. Warto dodać, że rok wcześniej w święto patronów tarnogórskiej parafii katolickiej, czyli apostołów Piotra i Pawła (29 czerwca 1928 roku) w kompleksie strzeleckim zorganizowano festyn połączony z koncertem dla dzieci, rodzin i przyjaciół miejscowego Bractwa Strzeleckiego.

Krzysztof Gwóźdź

 

Wyróżnienie dla Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Tarnowskich Górach

Podczas obchodów Narodowego Święta Niepodległości w pałacu w Rybnej przyznano tytuł Honorowego Obywatela Miasta Tarnowskie Góry biskupowi Adamowi Wodarczykowi oraz wręczono nagrody Srebrnego Skrzydła. W bieżącym roku statuetki te otrzymali Jana Renka i Krzysztof Kudlek. W trakcie uroczystości wyróżniono także Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Tarnowskich Górach Złotą Odznaką Honorową za Zasługi dla Województwa Śląskiego. To samo wyróżnienie otrzymał Instytut Tarnogórski i Muzeum, którego prezesem jest członek honorowy naszej organizacji dr hab. inż. arch. Marek Wroński. Odznaki wręczyła radna sejmiku samorządowego Lucyna Ekkert. W imieniu Bractwa wyróżnienie to odebrała aktualna Rada Królewska w składzie: Adam Flak (król kurkowy), Andrzej Janicki (hetman/prezes oraz pierwszy marszałek), Krzysztof Koszowski (sekretarz, drugi marszałek). W uroczystości brali także udział inni członkowie Kurkowego bractwa Strzeleckiego w Tarnowskich Górach: Władysław Batoryna, Leszek Waligóra, dr Leonard Woźnica (skarbnik), Henryk Wójcik.

 

Okładka Montes nr 83

Okładka Montes nr 83