Szyby Kopalni Fryderyk w Tarnowskich Górach

b_200_300_16777215_0___images_stories_montes_81_12_Szyb-Minette.jpg

Szyb Minette

W polu na północ od ul. Staffa, na jej odcinku pomiędzy linią kolei wąskotorowej a skrzyżowaniem z ul. Małą, widoczna jest zadrzewiona hałda poszybowa. Leży nad fragmentem odwadniającego przekopu Heinitz, który prowadzono linią wschód-zachód z okolicy Parku Kunszt, a konkretnie od szybu maszynowego Heinitz (1794), przez zgłębiane w kolejnych latach szyby: Minningrode (1795), Minette (1797), Engel/Anioł (1798), Schlange/Żmija (1811) po wcześniejszy szyb Teufel/Diabeł

Miejsce, w którym istniał szyb Minningrode, też można wskazać, a swą nazwę wziął od referendarza von Minningrode, który wszedł w skład powołanego przez von Redena zespołu urzędników górniczych, planujących i nadzorujących budowę sztolni Gotthelf (1785-1803).

Słowo „Minette” oznacza w języku niemieckim rudę żelaza, a we francuskim – koteczkę. Nie jest pewne czy nazwa szybu pochodzi od rudy, czy od baronowej von Hardenberg, znanej też jako Minette.

Sophie Charlotte Amalie Wilhelmine nie była co prawda córką pruskiego ministra i reformatora Hardenberga, a tylko jego brata, ale nie było jednej reguły rządzącej nazewnictwem tutejszych szybów. Minister Hardenberg odznaczony m.in. polskimi orderami: Orła Białego i Świętego Stanisława, też miał „swój” szyb już w 1786 roku, Szyb Minette o głębokości 42 metry został zaślepiony 5 metrów od spodu przekopu. W trakcie rekonesansu w dniu 16.08 2016. r. zaobserwowano cienkie stalaktyty i nacieki utworzone przez wodę penetrującą sklepienie zaślepiające. Po szybie pozostała nie tylko hałda, ale i część dokumentacji technicznej.

Rysunek przedstawia jego nadszybie i potwierdza, że już wtedy niektóre z nich budowano z kamienia, na planie okręgu z pokrytym gontem dachem stożkowym. Powstałe znacznie później, murowane rotundy nad szybami Ewa i Sylwester z zejściami do Sztolni Czarnego Pstrąga, fragmentu Głębokiej Sztolni Fryderyk, nie są więc ewenementem. Były równie typowe, choć rzadziej stosowane niż drewniane, stawiane na planie prostokąta. Rysunek przedstawia takie znad szybu Engel. Zarówno on jak i Schlange są czynne do dziś na polu górniczym i podziemnej trasie turystycznej Zabytkowej Kopalni Srebra. Mapa przedstawia położenie szybów oraz wyrobisk na terenie od Parku Kunszt do ul. Małej oraz okolicy jej skrzyżowania z ul. Staffa.

Zbigniew Pawlak

 

Okładka Montes nr 81

Okładka Montes nr 81