Kamienica Jarczaka

W skromnej kamieniczce mieszkali w dzieciństwie przyszła dziennikarka radiowa i pani senator oraz znany śląski pisarz

 

Pierwszy projekt kamienicy przy Hugostrase 8, obecnie ulica Sienkiewicza 10, przygotował w marcu 1889 roku mistrz budowlany Adolf Goerke na zamówienie Antona Kolodziejczyka. Widać właściciel posesji nie był z planów budowy zadowolony, bo w czerwcu tego samego roku budowlaniec dostarczył mu poprawiony rysunek elewacji domu. Na poddaszu, zamiast wąskich okienek na strych, zamieścił od frontu znacznie większe okna do dwóch mieszkań dwupokojowych z kuchniami. Strychy ulokowane zostały od podwórza.

Dwupiętrowy budynek z poddaszem pod płaskim dachem wzniesiony został z czerwonej cegły w 1889 roku. Na frontowej elewacji z ryzalitami w środku i z obydwu boków wymurowane zostały betonowe gzymsy i obramowania okien z roślinnymi zdobieniami. Wejście do sieni i na schody umieszczone zostało w środkowej osi kamienicy. Na każdej kondygnacji znajdowały się po cztery mieszkania dwupokojowe z kuchniami, do których wchodziło się z poprzecznych korytarzy.
W podwórzu od strony ulicy Strzeleckiej wybudowane zostały w 1889 roku zabudowania z komórkami i ustępami. Na granicy posesji postawiony został także piętrowy budynek z lekko spadzistym dachem. Zewnętrzne schody prowadziły do mieszkania na górnej kondygnacji. Na dole mieściły się komora na węgiel i warsztat.

W marcu 1911 roku, ówczesny właściciel domu, maszynista kolejowy Wilhelm Stricker zlecił dobudowę do tylnej ściany szybu kanalizacyjnego, gdzie umieścił ubikacje z wejściem od półpięter. Ustępy na podwórzu zostały zlikwidowane. Pozostało jedynie szambo na ścieki z klozetów.

Kolejne przebudowy na posesji rozpoczęły się po zakończeniu I wojny światowej, kiedy właścicielem był mistrz szewski Józef Skrzibiletzki. W kwietniu 1921 roku uzyskał zgodę władz miejskich na wzniesienie od ulicy Strzeleckiej nowej bramy z drewna na podwórze z ogrodem. Obok stanął parterowy budynek sklepowy z oknem wystawowym i wejściem od frontu z chodnika oraz tylnymi drzwiami na podwórko.

Najwięcej zmian w kamienicy dokonał jednak następny posiadacz kamienicy Jan Jarczak. Sam zaprojektował i dokonał w 1929 roku przebudowy trzeciego pietra. Na ostatniej kondygnacji mieściły się od frontu dwa mieszkania i od zaplecza pięć strychów. Kamienicznik zaadaptował dwa strychy obok schodów na pokój z kuchnią o łącznej powierzchni ponad 41 m kw. Podczas przebudowy wzmocniony został dodatkowymi belkami drewniany strop na drugim piętrze. Dwa lata później Przedsiębiorstwo Instalacyjne „Kanał” Jana Długaja zamontowało w budynku kanalizację.

Jan Jarczak pozostał właścicielem kamienicy także po II wojnie światowej. W 1949 roku otrzymał z Magistratu zgodę na kupno smoły potrzebnej do remontu 900 m kw. dachu. Kamienicznika w pamięci zachowała znana dziennikarka radiowa i senator Maria Pańczyk, która mieszkała w dzieciństwie z rodzicami w domu przy ulicy Sienkiewicza 10. Jej sąsiadem i kolegą był – również zamieszkały w kamienicy – znany pisarz Bolesław Lubosz.

Paweł Bednarek

 

Okładka Montes nr 80

Okładka Montes nr 80