Z dziejów komunikacji międzygminnej

Od ubiegłego roku na miejskich liniach 1 i 64 jeżdżą w Tarnowskich Górach supernowoczesne,  hybrydowe autobusy marki Volvo
Od ubiegłego roku na miejskich liniach 1 i 64 jeżdżą w Tarnowskich Górach supernowoczesne, hybrydowe autobusy marki Volvo

Bezpłatne autobusy na terenie MZKP Tarnowskie Góry

Oczywiście coś takiego jak darmowa komunikacja publiczna jest złudnym pojęciem. Zarówno paliwo do autobusów, jak i prąd do trolejbusów czy tramwajów kosztują, podobnie jak części zamienne, materiały eksploatacyjne, nie mówiąc już o kosztach pracy kierowców, mechaników itp. Komunikacja, owszem, mogłaby być całkowicie bezpłatna dla pasażerów, ale i tak koszty jej funkcjonowania musiałyby być poniesione ze środków gminnych.

Od samego początku istnienia Międzygminnego Związku Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach komunikacja pozostaje bezpłatna dla części społeczeństwa. Bez biletów autobusami MZKP mogły podróżować np. dzieci do czwartych urodzin, czy osoby starsze, po przekroczeniu określonego w przepisach wieku, w tym wypadku 70 lat. Z identycznego przywileju mogą korzystać także m.in. posłowie, senatorowie, czy też funkcjonariusze policji w trakcie wykonywania obowiązków służbowych. Swego czasu pojawiły się pomysły zlikwidowania przywileju bezpłatnych przejazdów autobusami MZKP, np. w 2000 roku taki wniosek zgłaszały władze samorządowe Miasteczka Śląskiego.

O tak zwanej bezpłatnej komunikacji publicznej zrobiło się w Polsce głośno po tym, jak pojedyncze miasta ogłaszały zniesienie obowiązku posiadania biletów w autobusach kursujących w ramach organizowanej przez miasto komunikacji autobusowej. Można wymienić tu kilka przykładów. I tak z początkiem 2014 roku na bezpłatną komunikację dla wszystkich zdecydował się wielkopolski Gostyń, a pół roku później, z początkiem lipca - Goleniów. Z dniem 1 maja 2014 roku uruchomiono siedem bezpłatnych dla pasażerów linii autobusowych w Żorach obsługujących tylko teren miasta. Podobna sytuacja nastąpiła 1 września 2014 roku w Lubinie, gdzie do dyspozycji pasażerów oddano dwanaście linii miejskich. Całkowity koszt utrzymania tych linii musiały odtąd pokrywać władze miejskie. W niektórych innych gminach w Polsce ustanowione zostały przepisy zezwalające na bezbiletową jazdę, ale tylko na określonych zasadach - np. dla posiadaczy samochodowego dowodu rejestracyjnego, albo dla osób zameldowanych w danej gminie, czy też dla bezrobotnych.

Międzygminny Związek Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach jako organizator transportu zbiorowego również przez pewien czas utrzymywał istnienie bezpłatnych dla pasażerów linii autobusowych. Oznaczono je numerami 740 i 741. W dniu 1 lutego 2001 roku zarząd MZKP zdecydował, by rozpisać przetarg na ich obsługę. Obydwie linie przeznaczone były wyłącznie do przewozu dzieci niepełnosprawnych na zajęcia rehabilitacyjne w Górnośląskim Centrum Rehabilitacji Repty w Tarnowskich Górach. Linia 740 dowoziła dzieci z Tworoga, natomiast pojazdy linii 741 miały obsługiwać teren gmin Zbrosławice, Radzionków, Świerklaniec i Tarnowskie Góry. Początkowo postanowiono linie te utworzyć z dniem 1 kwietnia 2001 roku. Umowę na dowóz dzieci do GCR Repty zarząd MZKP podpisał 26 kwietnia 2001 roku. Następnie MZKP prowadziło rozmowy z władzami powiatu tarnogórskiego w sprawie ewentualnego dofinansowania tychże linii. Ponieważ zarząd powiatu nie chciał partycypować w koszcie funkcjonowania linii 740 i 741, to zarząd MZKP postanowił je zawiesić. Informacja o tym przekazana została przedstawicielom gmin członkowskich na zgromadzeniu MZKP w ostatnim dniu listopada 2001 roku.

Z innego powodu w jakiś czas później uruchomione zostały pierwsze ogólnodostępne bezpłatne linie autobusowe w Tarnowskich Górach. Stało się to po tym, jak w pobliżu skrzyżowania drogi krajowej nr 11 (Bytom - Kołobrzeg) z ul. Opolską utworzony został hipermarket spożywczo-przemysłowy. Przy wejściu do sklepu uruchomiono 27 września 2003 roku przystanek MZKP Tarnowskie Góry Tesco, na który zaczęły zajeżdżać autobusy kilku linii MZKP kursujące z tarnogórskiego dworca w stronę Strzybnicy, Tworoga i Krupskiego Młyna. Oprócz tego ruszyła pierwsza w mieście bezpłatna linia autobusowa T-1 łącząca dworzec w Tarnowskich Górach z Osiedlem Przyjaźń, obsługująca także przystanek przy hipermarkecie. Koszt funkcjonowania tej linii pokrywał hipermarket.

Trasa tej linii 8 marca 2004 roku rozdzielona została na dwa różne warianty. W pierwszym bezpłatny autobus kursował trasą Tesco - Litewska - aleja Jana Pawła II - Litewska - Tesco, natomiast w drugim - od hipermarketu na tarnogórski dworzec autobusowy, bez obsługi przystanków pośrednich. Niedługo później powstały kolejne bezpłatne dla pasażerów linie autobusowe. Od 22 maja 2004 roku kursował autobus linii T-2 na trasie Tesco - Lasowice Osiedle oraz autobus T-3 trasą Tesco – Opatowice – Miedary – Zbrosławice – Kamieniec Szkoła. Tabor kursujący na tych liniach należał do prywatnego przewoźnika z Piekar Śląskich. Trochę później, bo od 19 lutego 2005 roku powstała linia T–4, łącząca tarnogórski hipermarket Tesco z Kaletami. Autobusy linii T-4 kursowały tylko w soboty i niedziele. Żywot linii T-2, T-3 oraz T-4 nie był długi. Funkcjonowały one tylko do końca stycznia 2008 roku. Równocześnie z początkiem lutego 2008 roku zmieniono trasę linii T-1 w wariancie z Osiedla Przyjaźń do Tesco, kierując ją przez ul. Wyszyńskiego i Obwodnicę. Bezpłatny autobus T-1 zlikwidowany został 5 stycznia 2009 roku.

Następną próbę uruchomienia bezpłatnej linii autobusowej umożliwiającej dojazd do wielkopowierzchniowego zespołu sklepów M-1, mieszczącego się w Bytomiu przy ul. Strzelców Bytomskich przy granicy z Radzionkowem, podjęto wiosną 2009 roku. Linia obsługiwała trasę Bytom M1 – Rojca – Radzionków – Tarnowskie Góry Dworzec PKP. Istniała ona od 4 maja 2009 roku do końca grudnia 2009 roku. Mniej więcej w tym samym czasie, bo 15 października 2009 roku przywrócono kursowanie bezpłatnej linii T-1, w dwu wariantach: Tesco – Tarnowskie Góry Dworzec PKP oraz Tesco – Osiedle Przyjaźń – Tesco. Obsługiwał ją prywatny przewoźnik z Piekar Śląskich. W takim kształcie linia T-1 jeździła do końca grudnia 2010 roku, po czym została zlikwidowana.

Tomasz Rzeczycki

 

Okładka Montes nr 72

Okładka Montes nr 72