Od Leschnitzera do Hagera

Willa przy ul. Sienkiewicza 3
Willa przy ul. Sienkiewicza 3

Zanim znany tarnogórski lekarz i międzywojenny wiceburmistrz został ostatecznie właścicielem budynku przy ulicy Sienkiewicza 3, musiał stoczyć ciężkie boje w sądzie

Na obszarze pomiędzy ulicami Hugona, Kolejową i Łukasika od lat 60. XIX wieku znajdował się tartak należący do Simona Leschnitzera, który w 1874 roku zbudował, stojącą do dziś przy rondzie, willę w stylu renesansu francuskiego. Na krótko w 1912 roku właścicielem działki był Richard Linke, właściciel cegielni w Rybnej, który ogrodził całą posesję drewnianym parkanem ze sztachet z bramą od ulicy Kolejowej. W tym samym roku teren tartaku nabył Maks Moeller, właściciel odziedziczonej po ojcu firmy drzewnej Lazarus Moeller, działającej w Tarnowskich Górach od 1891 roku. Do 1924 roku na terenie tartaku wzniesiono liczne zabudowania potrzebne do obróbki drewna: magazyny, kuźnię i kotłownię z trakiem parowym.

Piętrowy budynek z płaskim dachem zbudowany na planie prostokąta w 1912 roku przy ulicy Hugona 3, obecnie Sienkiewicza, początkowo służył jako magazyn. Po I wojnie światowej próbowano nawet w nim na krótko uruchomić fabrykę brezentu. Dopiero w 1922 roku dom zyskał mieszkalny charakter, gdy został siedzibą Ogólno Miejscowej Kasy Chorych na miasto i powiat Tarnowskie Góry. Na parterze ulokowano biura, natomiast na piętrze w pięciopokojowym mieszkaniu z kuchnią, łazienką i werandą zamieszkał dyrektor Kasy Chorych Ślusarek. W suterenie znajdowały się 3 piwnice i 5 łazienek do fizjoterapii oraz sień ze schodami. W 1928 roku firma Aleksandra Króla dobudowała do domu murowany przedsionek oraz drewnianą werandę na piętrze. Rok później prywatny zakład instalatorski Hermana Schalschy podłączył budynek do kanalizacji miejskiej.

Po wybudowaniu w 1930 roku przy ulicy Kolejowej, obecnie Piłsudskiego, nowego gmachu Kasy Chorych z gabinetami lekarskimi i biurami dla administracji, cały dom przy ulicy Sienkiewicza 3 zajmował dyrektor Ślusarek, który jednak oskarżony z błahego powodu o malwersacje, w 1938 roku opuścił miasto. Opustoszały budynek w marcu 1939 roku za 23 tys. zł kupił Bronisław Hager, naczelny lekarz Kasy Chorych. Transakcję zatwierdził zarząd. Jednak zastrzeżenia do ceny sprzedaży – jako zbyt niskiej - zaczęli mieć niektórzy urzędnicy ubezpieczalni. „Jeden z owych trzech mężów ruchliwych, a niegłupich zaoferował za nabycie tego domu cenę wyższą, a cenę zapłaconą przeze mnie określił jako niemoralnie niską” – wspominał Bronisław Hager w powojennych pamiętnikach. W czasie II wojny światowej niemiecki Landrat i Kasa Chorych nie uznali własności Hagera.

Dopiero po zakończeniu okupacji lekarz odzyskał budynek na drodze sądowej. Zaświadczenie na zakup 50 kg smoły potrzebnej do remontu 121 m kw. dachu, wystawione przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Tarnowskich Górach 23 lipca 1949 roku, potwierdzało, że właścicielką domu przy ulicy Sienkiewicza 3 była Ludmiła, żona Bronisława Hagera. Cztery lata później w dokumencie na kupno cementu jako właściciel budynku figurował już syn Stanisław Hager. Dom należy obecnie do spadkobierców Bronisława Hagera.

Paweł Bednarek

 

Okładka Montes nr 70

Okładka Montes nr 70