Z kart Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich

Medal pamiątkowy wykonany z okazji 150-lecia Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Żorach, medalier Stefan Zygmaniak, Poznań, 1926 rok, ze zbiorów Muzeum w Chorzowie, fot. Tomasz Szemalikowski
Medal pamiątkowy wykonany z okazji 150-lecia Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Żorach, medalier Stefan Zygmaniak, Poznań, 1926 rok, ze zbiorów Muzeum w Chorzowie, fot. Tomasz Szemalikowski

W jednym z poprzednich numerów „Montes Tarnovicensis” zainicjowano cykl artykułów poświęconych przeszłości organizacji zrzeszającej polskie bractwa kurkowe. Nie jest to działanie przypadkowe, bowiem od 17 do 19 kwietnia 2015 roku do Tarnowskich Gór przybędą delegacje towarzystw zrzeszonych w Zjednoczeniu Kurkowych Bractw Strzeleckich RP, aby wziąć udział w obradach 14. Kongresu. Towarzyszyć mu będą  ogólnopolskie zawody strzeleckie.

Wbrew pierwotnej nazwie celem powstałego w 1922 roku Zjednoczenia Bractw Strzeleckich Zachodnich Ziem Polski było skupienie wszystkich bractw istniejących na terytorium II Rzeczypospolitej. Do podobnej roli pretendowało Towarzystwo Strzeleckie Krakowskie, lecz działania podjęte przez  Zjednoczenie okazały się skuteczniejsze.  Niepowodzeniem zakończył się więc Pierwszy Zjazd Polskich Bractw Strzeleckich, który odbył się w stolicy Małopolski, trwający od 26 do 29 czerwca 1925 roku.

Odznaka pamiątkowa wykonana z okazji obchodów 150-lecia Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Żorach, medalier Stefan Zygmaniak, Poznań, 1926 rok, ze zbiorów Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Żorach, fot. Przemysław Rubacha
Odznaka pamiątkowa wykonana z okazji obchodów 150-lecia Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Żorach, medalier Stefan Zygmaniak, Poznań, 1926 rok, ze zbiorów Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Żorach, fot. Przemysław Rubacha

Reakcja władz Zjednoczenia na działania podjęte w Krakowie była natychmiastowa. Trzy miesiące później  na 3. Zjeździe Delegatów w Bydgoszczy (26 września 1925 roku) podjęto uchwałę o zmianie nazwy organizacji na Zjednoczenie Bractw Strzeleckich RP. Aby uniknąć rozłamu powołano komisję, która miała uzgodnić warunki przystąpienia towarzystw z Krakowa, Lwowa i Warszawy do ogólnopolskiego zrzeszenia. W efekcie  pracy podczas 2. Kongresu Zjednoczenia w Grudziądzu (1927 r.) w jego szeregach znalazła się organizacja z Krakowa. Na tym samym spotkaniu podjęto także decyzję o utworzeniu kolejnej struktury regionalnej zrzeszenia, czyli Okręgu Krakowskiego. W Grudziądzu ustalono także ostateczną nazwę związku na Zjednoczenie Kurkowych Bractw Strzeleckich RP. Miało to podkreślać wielowiekowe tradycje ruchu brackiego i ułatwiać odróżnianie towarzystw zrzeszonych w związku od innych popularnych w okresie międzywojennym organizacji strzeleckich. Dwie pozostałe konfraternie przyjęto do Zjednoczenia nieco później, w 1928 roku (Lwów) i 1932 roku (Warszawa). Konsekwencją tego było także utworzenie nowych okręgów: lwowskiego i warszawskiego.

Jednym z najważniejszych wydarzeń z pierwszych lat działalności Zjednoczenia było poświęcenie sztandaru. Uroczystość ta stała się szczególnie ważna dla ruchu brackiego w województwie śląskim i stanowiła najważniejszą część 4. Zjazdu Delegatów obradującego w Żorach w związku z obchodami 150-lecia tamtejszej organizacji (1–4 sierpnia 1926 roku). Weksylium ufundowane zostało przez  Jana  Łuczaka (inicjator powstania Zjednoczenia i ówczesny prezes Okręgu Poznańskiego) oraz Piotra Michałowicza (najstarszy Bractwa w Poznaniu). Na czas trwania Zjazdu Delegatów całe miasto zostało udekorowane zielenią oraz flagami w barwach narodowych. W pobliżu dworca kolejowego wzniesiono bramę, przy której grała orkiestra witając gości przybyłych do Żor z całego kraju. Podczas obrad, którym w restauracji „Pod Pocztą” przewodniczył wiceprezes Zjednoczenia – Stanisław Maciejewski, uchwalono m.in., że każde zrzeszone bractwo będzie zobligowane do prenumerowania „Proporca”, miesięcznika i zarazem organu prasowego organizacji. W trakcie trwania Zjazdu odbyło się także pierwsze strzelanie o tytuł Króla Kurkowego Okręgu Śląskiego. Godność tę wywalczył mikołowianin – Aleksander Wycisło. Tradycyjnie, jak podczas każdego Zjazdu Delegatów, odbyły się także zawody o tytuł mistrza Zjednoczenia. W 1926 roku najlepszym strzelcem okazał się reprezentant gospodarzy – Karol Sitko.

Krzysztof Gwóźdź

 

Okładka Montes nr 69

Okładka Montes nr 69