Dwie wille Guntzela

b_200_300_16777215_0___.._montes_images_stories_montes_60_15-Zdjecie010.jpg

Mistrz murarski Konrad Guntzel miał gest i zaprojektował oraz wybudował dla siebie oraz własnej firmy dwie stylowe wille otoczone ogrodami

Budowniczy Konrad Guntzel urodził się 29 listopada 1878 roku w Tarnowskich Górach. W latach 1909-1941 zaprojektował wiele budynków w mieście gwarków. Był miejskim radnym oraz należał do organizacji Verband Deutscher Katolikhen in Polen. Kiedy był u szczytu kariery zawodowej, sporządził w sierpniu 1912 roku pierwsze plany i rysunki piętrowego domu z mieszkalnym poddaszem na parceli przy ulicy Sienkiewicza 34. Po wybudowaniu willi zamieszkał w niej. Drugi dwupiętrowy dom ze spadzistym dachem i okiennicami zbudowany został przez Konrada Guntzela w czerwcu 1913 roku na sąsiedniej działce przy ul. Sienkiewicza 36. Obie posesje ogrodzono podmurowanym parkanem w sierpniu 1913 roku. Na podwórzu za willami budowniczy postawił wiatę oraz parterowy budynek z mieszkaniem i warsztatem. W rogu ulic Polnej i Sienkiewicza Guntzel wmurował w ogrodzenie altanę z drewnianym dachem. W tej części ogrodu urządził mały zwierzyniec a ogrodowy pawilon służył zwierzętom jako schronienie. W 1920 roku mistrz murarski wzniósł z tyłu ogrodu piętrowy budynek gospodarczy, którego okna i ściany wychodziły na ulicę Polną. Cztery lata później właściciel powiększył wozownię w ogrodzie i przebudował ustępy oraz szambo. W 1930 roku zabudowania Guntzela zostały podłączone do kanalizacji.

b_200_300_16777215_0___.._montes_images_stories_montes_60_15-Zdjecie012.jpg

Niezbyt chlubnie zapisały się w dziejach miasta gwarków córki budowniczego. Starsza Annalisa urodzona 10 października 1911 roku została nauczycielką muzyki. W 1936 roku była gruppenfuhrer żeńskiej grupy Tarnowitzer Wanderbund, z którą to organizacją wzorowaną na Hitlerjugend, uczestniczyła w wielkanocnym obozie i uroczystej przysiędze w Szklanej Hucie, koło Lublińca. Po rozwiązaniu organizacji Annalisa uciekła do niemieckiego Bytomia, unikając aresztowania. Podczas rewizji polscy policjanci odnaleźli jej pamiętnik, w którym opisywała przeprowadzany na wzór HJ werbunek do Tarnowitzer Wanderbund. Skazana przez sąd na siedem miesięcy więzienia, nie odsiedziała ani dnia. Jej młodsza siostra Margot urodzona 3 stycznia 1913 roku należała do Volksbundu, ale nie była nazistką. Pracowała w Bytomiu jako malarz scen i po ucieczce Annalisy z Tarnowskich Gór pomagała jej przeżyć.

Po II wojnie światowej i wysiedleniu rodziny Guntzelów obydwie wille jako mienie poniemieckie stały się własnością Skarbu Państwa. Budynkami zasiedlonymi przez nowych lokatorów administrował Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych, który przeprowadził remonty dachów oraz wnętrz domów. W styczniu 1950 roku decyzją Zarządu Miejskiego w Tarnowskich Górach budynki w oficynie przy ulicy Sienkiewicza 36 przeznaczono na urządzenie w nich powiatowej lecznicy dla zwierząt.

Na zlecenie MZBM w 1962 roku Powiatowe Przedsiębiorstwo Robót Budowlanych w Tarnowskich Górach wykonało za zezwoleniem Wydziału Architektury i Budownictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej przebudowę zabudowań gospodarczych przy ulicy Sienkiewicza 34 na mieszkania. Rok później Paweł Broda, lokator nowo uzyskanego domu mieszkalno-użytkowego, w którym mieściła się oprócz mieszkania także użytkowana przez niego lakiernia, zwrócił się do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej o wydzielenie z posesji przy ulicy Sienkiewicza 34 zabudowań gospodarczych i ich kupno. Sprzedaży sprzeciwił się Adam Jurczyk, przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Tarnowskich Górach, który 7 grudnia 1963 roku w piśmie do Stanisława Kiermaszka, przewodniczącego tarnogórskiego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, argumentował, że posesja: „stanowi jedną całość i podział tej nieruchomości nie ma uzasadnienia gospodarczego”. Do transakcji wówczas nie doszło. Obecnie budynki mają nowych właścicieli.

Ryszard Bednarczyk

 

Okładka Montes nr 60

Okładka Montes nr 60