To nie było radio

b_200_300_16777215_0___.._montes_images_stories_montes_60_09-Wieze-telef..jpg

W lutym 2012 roku w 54 numerze Montesa ukazał się artykuł pt.: „Tarnowskie Góry w eterze”, w którym przedstawiliśmy hipotezę, że obiekty przypominające współczesne anteny telewizyjne nad dachami domów i budynków publicznych w centrum Tarnowskich Gór, widoczne na starych, datowanych na początkowe lata XX w pocztówkach, to najprawdopodobniej anteny radioodbiorników.

Nieostre zarysy tych obiektów, podobieństwo do radiowych - wówczas już stosowanych – anten oraz jeden z eksponatów na archiwalnym zdjęciu gabinetu fizyki obecnego Liceum im. Stanisława Staszica, zdawały się tę pociągającą hipotezę potwierdzać. Niestety, prawda okazała się inna.

Te obiekty na dachach to nie anteny radiowe, a instalacje telefoniczne. Przekonaliśmy się o tym, gdy jeden z Czytelników Montesa, prostując sam naszą pomyłkę, przesłał nam zdjęcie pochodzące prawdopodobnie ze starej gazety. Na nim - wraz z umundurowanym pracownikiem - utrwalono instalację podobną do tej, znajdującej się na dachu ww. liceum. Inne, znacznie mniejsze, na pozostałych budynkach z pocztówek spełniały niewątpliwie takie same funkcje. Podpis pod zdjęciem – Einführungsgestänge (wyprowadzenie / wprowadzenie połączeń) jednoznacznie przesądza sprawę.

Nie oznacza to wcale, że nie było tu wówczas „niespokojnych duchów” i żadnych aparatów radiowych, ale raczej nie były one rozpowszechnione na taką skalę, jak to zasugerowaliśmy swym artykułem. Pozostałe informacje o powstaniu radia, pierwszych aparatach radiowych działających w oparciu o cewkę Ruhmkorffa i o Marconim, są prawdziwe.

Przepraszamy wszystkich Czytelników za pomyłkę i nic nie ujmując Marconiemu, oddajemy sprawiedliwość Aleksandrowi Grahamowi Bellowi, który może nie pierwszy wynalazł, ale pierwszy opatentował w 1876 r. telefoniczny aparat.

Errare humanum est - mówi rzymskie przysłowie; my dzięki temu, dowiedzieliśmy się, że zastanawiająca - nie tylko nas – jakby nie dokończona konstrukcja wieży nad starym budynkiem Poczty w Chorzowie, pełniła takie same funkcje, jak instalacje telefoniczne w Tarnowskich Górach, którym przypisaliśmy inną rolę.

Mieczysław Filak
Grzegorz Rymer

 

Okładka Montes nr 60

Okładka Montes nr 60