Pamiątki po obchodach 150-lecie Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Tarnowskich Górach

Awers odznaki na 150-lecie Bractwa,fot. Przemysław Rubacha; wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach
Awers odznaki na 150-lecie Bractwa,fot. Przemysław Rubacha; wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach
Rewers odznaki na 150-lecie Bractwa,fot. Przemysław Rubacha; wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach
Rewers odznaki na 150-lecie Bractwa,fot. Przemysław Rubacha; wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach

Ostatnią dekadę działalności, przed wybuchem II wojny światowej, tarnogórskie Bractwo rozpoczęło od obchodów 150-lecia. Wydarzenie to miało miejsce w 1930 roku i towarzyszyły mu dwie ważne imprezy, po których zachowały się cenne pamiątki. We wspomnianym roku miejscowa organizacja zrzeszała stu pięćdziesięciu członków, co odpowiadało liczbie obchodzonego jubileuszu.

Najważniejsze uroczystości odbyły się od 10 do 17 sierpnia 1930 r. W przeciwieństwie do wcześniejszych jubileuszy 50- i 100-lecia Bractwa, główne obchody po raz pierwszy nie odbyły się w Zielone Świątki. Zerwanie z dotychczasową tradycją należy tłumaczyć tym, że 150-lecie tarnogórskiego towarzystwa miało uświetnić strzelanie Okręgu Śląskiego Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich RP, a ta coroczna impreza organizowana była od 1926 roku w sierpniu lub we wrześniu. Ponadto zgodnie z powszechnym zwyczajem większość bractw organizowała swoje turnieje królewskie właśnie w okresie święta Zesłania Ducha Świętego. Słusznie zatem przypuszczano, iż przygotowanie uroczystości w tym czasie odbije się ujemnie na frekwencji podczas ważnego dla tarnogórzan święta.

Jedna z zachowanych fotokopii tableau pamiątkowego; wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach
Jedna z zachowanych fotokopii tableau pamiątkowego; wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach

Tarcza królewska ze strzelania jubileuszowego w 1930 roku, fot. Przemysław Rubacha,
Tarcza królewska ze strzelania jubileuszowego w 1930 roku, fot. Przemysław Rubacha,

Niezależnie od sierpniowych obchodów, 9 czerwca 1930 r., czyli w terminie przewidzianym statutowo, rozpoczęło się strzelanie królewskie. Potwierdza to zachowana jubileuszowa tarcza królewska, na której przedstawiono marszałków Alvina Suchetzky’ego i Paula Kirchnera z zaznaczonym zwycięskim strzałem pierwszego z wymienionych. W sposób szczególny bracia uczcili w tym przypadku protektora organizacji Guidotta hrabiego Henckel księcia von Donnersmarcka, gdyż to jemu przypadła godność królewska wystrzelana przez Suchetzky’ego. Ten gest był symbolicznym podziękowaniem dla wspomnianego rodu, którego przedstawiciele od 1780 roku wspierali działalność towarzystwa. Z kolei książę Guidotto odwdzięczył się braciom ufundowaniem pucharu wykonanego, jak głosi zachowana na czarze inskrypcja, z rodzimego srebra. Warto dodać, że na tej cennej pamiątce wygrawerowano później także nazwiska królów organizacji z lat 1930–1936.

Puchar ufundowany przez Guidotta hrabiego Henckel księcia von Donnersmarcka na pamiątkę jubileuszu 150-lecia Bractwa, fot. Przemysław Rubacha; wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach
Puchar ufundowany przez Guidotta hrabiego Henckel księcia von Donnersmarcka na pamiątkę jubileuszu 150-lecia Bractwa, fot. Przemysław Rubacha; wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach

W celu upamiętnienia głównych uroczystości jubileuszowych wykonano również odznaki jubileuszowe w formie krzyża maltańskiego w wersjach srebrnej i pozłacanej. Powstały one w znanej w okresie międzywojennym wytwórni jubilera bydgoskiego, a zarazem tamtejszego brata kurkowego – Pawła Kindera. Ponadto na tę okazję miejscowy fotograf Wojciech Pilarczyk sporządził tableau ze zdjęciami prawie wszystkich członków organizacji, które w wersji powielonej także przez niego, otrzymali na pamiątkę tarnogórscy bracia. Zadbano też o opisanie najważniejszych wydarzeń z dziejów konfraterni, a tego kronikarskiego zadania podjął się ówczesny sekretarz towarzystwa – Paweł Kratochwil. Ze względu na zróżnicowaną strukturę narodowościową tarnogórskiego Bractwa opracowana przez niego publikacja ukazała się w językach polskim i niemieckim.

Krzysztof Gwóźdź

 

Okładka Montes nr 59

Okładka Montes nr 59