Z dziejów komunikacji międzygminnej

Już wkrótce do Wielowsi będziemy odjeżdżać z nowoczesnego dworca
Już wkrótce do Wielowsi będziemy odjeżdżać z nowoczesnego dworca

Autobusem do Wielowsi

Podczas gdy w centrach wielkich miast tramwaje i autobusy podjeżdżają na przystanki dosłownie co kilka minut, mieszkańcy podtarnogórskiej gminy Wielowieś przez całe dziesięciolecia mogli liczyć na zaledwie jedną linię autobusową, oznaczoną numerem 180. Sytuacja zmieniła się dopiero na początku trzeciego tysiąclecia.

Próżno by szukać Wielowsi na mapach połączeń autobusowych z 1939 r. lub z 1958 r. Na tej drugiej najbliższe przystanki obsługiwane przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne z Katowic znajdowały się w Pyskowicach, Zbrosławicach i Tarnowskich Górach.

Na pewno połączenie autobusowe z Tarnowskimi Górami liną 180 posiadała Wielowieś już w 1972 r., być może trochę wcześniej. Przez wiele lat była to jedyna linia na terenie gminy. Zasadnicza trasa wyglądała następująco: Tarnowskie Góry dworzec autobusowy - osiedle Fazos - Opatowice - Strzybnica - Rybna - Miedary - Wielowieś - Świniowice - Tworóg. Pierwsze poranne kursy dojazdowe autobusy wykonywały najkrótszą trasą z Tarnowskich Gór przez Hanusek do Tworoga, skąd dalej jechały w stronę Wielowsi standardową trasą. Specyfika linii 180 polegała na istnieniu rozmaitych wariantów trasy. Na przykład część kursów z Tarnowskich Gór kończyła się w Świniowicach.

Postawienie WPK Katowice w stan likwidacji w 1991 r. i przejęcie linii 180 przez Międzygminny Związek Komunikacji Pasażerskiej w Świerklańcu nie zostały praktycznie zauważone przez wielowiejskich pasażerów. Podczas gdy na wielu innych liniach autobusowych w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym istniało zamieszanie związane z honorowaniem lub niehonorowaniem różnego rodzaju biletów, na linii 180 nie było takich problemów. Jej trasa w całości przebiegała przez obszar gmin należących do MZKP i mieszkańcy czekający na przystankach w Wielowsi nie musieli się zastanawiać, jaki bilet należy skasować po wejściu do autobusu.

Przejściowo linia 180 zniknęła z sieci MZKP. Z dniem 1 stycznia 1995 r. została zlikwidowana po tym, jak z utrzymywania jej zrezygnowały gminy Tworóg, Wielowieś i Zbrosławice. Łatwo zrozumieć, że decyzja ta nie spotkała się z zadowoleniem mieszkańców, toteż po jakimś czasie ją cofnięto i linia 180 z powrotem zaczęła funkcjonować.

W lipcu 2001 r. w jednym z tarnogórskich tygodników opublikowane zostały godziny odjazdów wszystkich linii MZKP z dworca w Tarnowskich Górach. Autobus 180 odjeżdżał wtedy z Tarnowskich Gór siedemnaście razy w ciągu dnia roboczego, z czego piętnaście kursów prowadziło przez Wielowieś. W dni wolne rozkład przewidywał siedem kursów, w tym sześć przez Wielowieś i jeden poranny dojazdowy przez Hanusek. Identyczną liczbę kursów przewidywał rozkład jazdy z marca 2011 r.

Jesienią 2005 r. w związku z zamknięciem drogi i objazdem na terenie gminy Tworóg przejściowo zmodyfikowano trasę przejazdu linii 180 oraz uruchomiono linię 180bis, obsługiwaną przez firmę Sylwia Hanusek. Autobusy 180bis można było spotkać od 13 października do 19 grudnia 2005 r. na trasie Świniowice Skrzyżowanie - Wielowieś Skrzyżowanie. Na początku lutego wprowadzono obowiązek wsiadania do autobusów 180 przednimi drzwiami. Pasażerowie zostali zobowiązani, aby pokazać kierującemu ważny bilet sieciowy, lub tuż po wejściu skasować bilet jednorazowy.

Istotną nowinką w skali gminy Wielowieś było utworzenie kolejnej linii autobusowej. Była to linia komunikacji wiejskiej oznaczona numerem 737, która pojawiła się 1 września 2007 r. na trasie Wielowieś Ośrodek Zdrowia - Radonia - Borowiany - Raduń - Kieleczka - Czarków - Tworóg Dworzec PKP. Kursy dojazdowe i zjazdowe wykonywane były z przystanku Boruszowice Hanusek. W takim kształcie linia 737 przetrwała niecały miesiąc.

Od 24 września 2007 r. wprowadzono zmianę przebiegu tej linii, kierując ją na trasę okrężną: Wielowieś Ośrodek Zdrowia - Czarków - Kieleczka - Borowiany - Radonia - Wielowieś Ośrodek Zdrowia i z powrotem. W kursach zjazdowych w dalszym ciągu można było autobusem 737 dostać się przez Czarków i Tworóg do Boruszowic Hanuska.

Niecałe trzy lata później zmodyfikowano trasę przejazdu 737 pomiędzy Wielowsią i Radonią, kierując tam autobus przez Błażejowice, Gajowice, Wiśnicze i Świbie. Dzięki temu z dniem 1 września 2010 r. utworzono siedem nowych przystanków MZKP, w tym dwa w Wiśniczu i dwa w Świbiu. W Gajowicach utworzono tylko jedno stanowisko przystankowe dla autobusów 737 jadących w obu kierunkach, co wymagało od pasażerów zwrócenia szczególnej uwagi do jakiego pojazdu wsiadają: do tego jadącego w stronę Błażejowic, czy w stronę Świbia.

Kilka miesięcy później autobusy linii 737 zaczęły docierać w dni robocze z Wielowsi do Pyskowic. Od 31 stycznia 2011 r. wydłużono tam kilka popołudniowo-wieczornych kursów. Przy tej okazji kolejne miejscowości włączone zostały do sieci połączeń MZKP. Na wydłużonej trasie wyznaczono pięć nowych przystanków o nazwach Sieroty, Chwoszcz, Zacharzowice Skrzyżowanie, Zacharzowice Kolonia oraz Pniów.

Było to jednak tylko przejściowe rozwiązanie, które przetrwało ponad cztery i pół miesiąca. Od 20 czerwca 2011 r. postanowiono wyodrębnić kursy z Wielowsi do Pyskowic, oznaczając je numerem nowej linii 152. Odtąd linia 737 ponownie była wiejską linią okrężną, na której autobus wykonywał po cztery kursy tylko w dni nauki szkolnej. Nieco inaczej skonstruowano rozkład jazdy na linii 152 (Pyskowice - Sieroty - Radonia - Wielowieś Ośrodek Zdrowia). W dni nauki szkolnej z Pyskowic autobus 152 odjeżdżał dwa razy, natomiast w dni robocze „nieszkolne” - aż pięć razy. Natomiast z Wielowsi w dni nauki szkolnej można się było dostać linią 152 do Pyskowic cztery razy na dobę, począwszy od godziny 18:44. W dni robocze przypadające w wakacje i w ferie szkolne liczba kursów w tym kierunków wzrastała do pięciu.

Tomasz Rzeczycki

 

Okładka Montes nr 56

Okładka Montes nr 56