Panowie Czerwięcic i Dolędzina

Herb Wrochem-Gelhorn
Herb Wrochem-Gelhorn

Górnośląska szlachta – Wrochemowie Cz. XIII

Ludwik von Wrochem był trzecim synem starosty raciborskiego Jana Henryka z Czerwięcic i Dolędzina. Choć nie był najstarszym, odziedziczył ojcowskie majątki ziemskie w okolicach Raciborza.

Ludwik przyszedł na świat latem 1768 r. Służąc w armii pruskiej doszedł do stopnia majora. Ostatnim miejscem jego służby był Konny Regiment Kirasjerów Nr 4 von Mengdena. W pruskiej administracji pełnił urząd starszego ziemskiego powiatu kozielskiego.

Ludwik był dwukrotnie żonaty. Po raz pierwszy z Zofią Koch von Teublitz. Po jej śmierci w 1821 r., kilka lat później ożenił się  po raz wtóry z baronówna Henriettą von Wattenwyl. Dzieci - siedmioro  - doczekał się tylko z pierwszego związku. Najstarsze z nich urodziły się jeszcze w Warszawie, gdzie stacjonował jego oddział. Młodsi przyszli na świat już na Śląsku w Raciborzu oraz rodzinnym Dolędzinie. Z trzech synów młodszy August zmarł w wieku zaledwie kilkunastu lat w tym samym – 1821 - roku co matka. Pozostali dwaj, tj. Ludwik  „Młodszy” - imiennik ojca - oraz Maurycy, przeżyli ojca. Ludwik ojciec zmarł pod koniec wiosny 1849 r. Wdowa po Ludwiku, Henrietta przeżyła męża o prawie dwadzieścia lat. Zmarła  w1867 r. Synowie podzielili się spadkiem: Ludwik „Młodszy” przejął dobra  wokół Dolędzina. Maurycy odziedziczył Czerwięcice.

Czerwięcice pałac, pocztówka
Czerwięcice pałac, pocztówka

Ludwik „Młodszy” podobnie jak ojciec służył w wojsku. W stopniu rotmistrza dowodził szwadronem w 2. Śląskim Regimencie Huzarów Nr 6. Do rezerwy został przeniesiony w stopniu majora. Zmarł na początku 1870 r. Jako, że nie był żonaty i nie pozostawił potomstwa,  jego dobra – majątek Czerwięcice - przejął siostrzeniec, Karol von Gelhorn. Był on synem młodszej siostry Ludwika Marii oraz majora Pawła von Gelhorn.

Maurycy von Wrochem w powiecie raciborskim, gdzie znajdował się jego majątek – Czerwięcice - pełnił funkcję starszego ziemskiego. Z małżeństwa z Wiktoryną von Keltsch miał trzy córki. Jednak tylko najstarsza Emma dożyła wieku dojrzałego. W 1873 r. wyszła za mąż za swego kuzyna Wiktora von Wrochema. Zmarła jednak zaledwie rok później po urodzeniu swej pierwszej córki. Maurycy zmarł cztery lata później, pod koniec 1877 r. jako ostatni z synów Ludwika. Spadkobiercą został jego były zięć i kuzyn jednocześnie, Wiktor von Wrochem. W tym samym roku aby wzmocnić swe prawa do odziedziczonego majątku ożenił się ze swoją kuzynką Zofią, córką wspomnianych  Marii von Wrochem i Pawła von Gelhorna.

Brat Zofii, Karol von Gelhorn niecałe pół roku po śmierci wuja Ludwika von Wrochema – latem  1870 r. - połączył nazwiska swych rodziców. Odtąd podpisywał się jako von Wrochem-Gelhorn. Osiemnaście lat później uzyskał także zgodę na połączenie herbów. W 1895 r. dokupił sąsiednie dobra Szonowice, które już kiedyś - w połowie XVIII w. - były krótko w posiadaniu rodziny Wrochemów. Karol poświęcił się karierze wojskowej.  W latach osiemdziesiątych służył w Gwardyjskim Regimencie Huzarów. Na początku XX wieku w stopniu majora był oficerem w sztabie 2. Gwardyjskiego Regimentu Dragonów Cesarzowej Aleksandry Rosyjskiej. Do rezerwy przeszedł w stopniu generała-majora.

Karol von Wrochem-Gelhorn niestety nie miał dzieci. W 1927 r. zdecydował się adoptować wnuka swej siostry Zofii i Wiktora von Wrochema z Czerwięcic, Vollratha von Watzdorfa. Przyjął on nazwisko von Wrochem-Watzdorf. Karol von Wrochem-Gelhorn na początku II wojny światowej został przewodniczącym Związku Rodowego Wrochemów i przełożonym Fundacji Rodowej. Zmarł w swoich dobrach  w Szonowicach w pierwszych dniach 1945 r. Miał wówczas prawie osiemdziesiąt dziewięć lat. Prawdopodobnie zdawał sobie sprawę, że wraz z jego śmiercią prawie symbolicznie  kończyła się historia rodu von Wrochem na Górnym Śląsku.

Arkadiusz Kuzio-Podrucki