Pamięci Władysława Szulgita

Posiedzenie Rady Miejskiej 1939 r. Z lewej Bacik, Szulgit i Unieszowski
Posiedzenie Rady Miejskiej 1939 r. Z lewej Bacik, Szulgit i Unieszowski

Władysław Szulgit urodził się 2 stycznia 1881 r. w Goryszewie, powiat mogileński. W 1904 rozpoczął praktykę drogerzysty w Katowicach a rok później otworzył własną drogerię w Kluczborku.

W okresie od grudnia 1918 r. do lutego 1920 r. kierował Polską Powiatową Radą Ludową w Kluczborku, wykazując się aktywnością w prowadzeniu kampanii plebiscytowej.

Plebiscyt w 1921 r. rozstrzygnął o pozostawieniu Kluczborka po stronie niemieckiej. Jako Polak nie zastanawiał się długo nad przeprowadzką i na nowy dom wybrał Tarnowskie Góry.

Pierwsza wzmianka w dokumentach o jego pobycie w Tarnowskich Górach pojawia się przy okazji charakterystyki (życiorysu) kupca Maksymiliana Witta, kandydata na radnego miejskiego w 1924 r.

Z jej lektury możemy się dowiedzieć, że Szulgit został oszukany w prowadzonym przez Witta kantorze przy Rynku, gdyż podczas wymiany 10.000 mk, właściciel pobrał nadzwyczaj dużą prowizję wysokości 2000 mk. Pozyskaną sumę Szulgit przeznaczył na wykup drogerii na ul. Krakowskiej 17 z rąk politycznie bardzo czynnego Niemca Grünego.

Poza prowadzeniem drogerii, zajął się także polityką. Był przewodniczącym endecji w Tarnowskich Górach, członkiem Stronnictwa Narodowego i mężem zaufania O.W.P. W maju 1933 r. namówiono go do zmiany barw politycznych i wejścia w skład Chrześćjańskiej Demokracji.

W 1926 r. po raz pierwszy kandydował w wyborach do Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z ramienia Polskiej Parti Obywatelskiej. Spośród 20 miejsc listy Nr 3, Szulgit zajmował miejsce 4. tuż po Piotrze Pilchowskim, Jerzy Ateńskim i Winfrydzie Gruszce. 257 głosów (z 5613 ważnych), które oddano na listę starczyło tylko na mandat dla Piotra Pilchowskiego. Podczas tych wyborów P.P.O. zgłosiła Szulgita na członka komisji wyborczej Okręgu IV, który mieścił się w Szkole Żeńskiej przy ul. Zamkowej.

Kolejne wybory do Rady Miejskiej odbyły się w 1930 r. Tym razem Szulgit startował z listy Nr 6, Katolickiego Bloku Ludowego. Spośród 6314 głosów ważnych, oddano na nią 1469, co wystarczyło na 7 mandatów (Paweł Kempka, Teofil Wycisk, Augustyn Kaletta, Wyciszczokowa Maria, Otton Stawinoga, Sylwester Szeja, oraz Teofil Lukoszczyk). Szulgit zajmował na niej niestety pechowe 8. miejsce.

6 maja 1930 r. pojawiła się kolejna szansa, Rada Miejska wybierała 6 ławników, czyli niepłatnych członków Magistratu. Szulgit został umieszczony na liście Nr 2, Grupie Wyborczej Katolickiego Bloku Ludowego, Pracowników Kolejowych, Polskiego Bloku Gospodarczego i Polskiego Zjednoczenia Ludowego. Głosowanie wypadło pomyślnie. Niestety wkrótce po wyborze, Bezpartyjna Lista Gospodarcza wniosła pisemny protest o unieważnienie listy wyborczej. Urząd Wojewódzki Śląski protest ten uwzględnił i odmówił zatwierdzenia wyboru ławników. Ponowny wybór kandydatów miał miejsce 21 lipca 1930 r. Władysław Szulgit był już w tym czasie radnym, gdyż na skutek ustąpienia Marii Wyciszczakowej powołano go 18 lipca 1930 r.
Od tego momentu piastował już nieprzerwanie tą funkcję aż do wybuchu drugiej wojny światowej.

Władysław Szulgit był członkiem i przewodniczącym licznych komisji miejskich.

W 1931 r. wszedł w skład Komisji Miejskiej Kasy Oszczędności, Deputacji Ogniowej i Komisji Oświatowo - Społecznej (do 1933 r.). W latach 1935-1939 r. uczestniczył w pracach sprawnie działającej Komisji Gospodarczej. W lipcu 1933 r. został przewodniczącym Komisji Oświatowo –Społecznej, która od tego momentu aż do 1937 r. nie spotkała się ani razu. Kwestię tą poruszano wielokrotnie w sprawozdaniach z prac Rady Miejskiej. W 1937 r. w skutek gróźb likwidacji komisji Szulgit wykazał się większym zaangażowaniem i działalność Komisji Oświatowo-Społecznej uległa wznowieniu. Całkowicie odmiennym zaangażowaniem wykazał się w kwestii utworzenia Komisji Targowej. Intensywne starania zakończyły się sukcesem w marcu 1936 r. Początkowo wszedł w skład komisji jako zwyczajny członek, lecz w październiku 1937 r. został wybrany przewodniczącym.
Bronisław Hager przypisuje Szulgitowi dużą rolę w ufundowaniu Szkoły Dokształcającej Kupieckiej w Tarnowskich Górach, przy ul. Zamkowej 5. 19 września 1929 r. został członkiem Rady Opiekuńczej tej placówki z ramienia Izby Handlowej w Katowicach. W styczniu 1933 r. połączono ją z Zawodową Szkołą Dokształcającą Przemysłową w wyniku czego utworzono Zawodową Szkołę Dokształcającą Przemysłową i Kupiecką, w której radzie zasiadł także Szulgit. Ostatnia wzmianka w dokumentach miejskich o jego członkostwie w tym kolegium pochodzi z 1936 r., lecz prawdopodobnie pełnił tę funkcję do wybuchu wojny w 1939 r.

W 1927 r. w Tarnowskich Górach powstał drugi Bank Ludowy (pierwszy założył Teofil Królik), utworzony z inicjatywy Pawła Kempki. W bilansie Banku za rok 1934 z 14 maja 1935 r. Władysław Szulgit widnieje jako członek Komisji Rewizyjnej Rady Nadzorczej.

W 1935 r. wszedł w skład Zarządu Kościelnego (Rady Parafialnej) tarnogórskiej parafii św. Apostołów Piotra i Pawła, której proboszczem w tym czasie był ks. Michał Lewek.

W latach 1938-1939 był także członkiem Bractwa Kurkowego w Tarnowskich Górach. Ufundował wtedy nagrody na turnieje o legaty (nagrody fundowane): 18 sierpnia 1938 r. i 31 sierpnia 1939 r. za strzelanie z podparcia. W końcu lat 30. XX w. organizowano rocznie około dwudziestu imprez tego typu, a fundowanie legatów było w dobrym tonie.

Władysław Szulgit zmarł w 1942 r., zamęczony w śledztwie przez Gestapo.

Przemysław Rubacha