Montes Tarnovicensis - Tarnowskie Góry

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Leon Maksymilian hrabia Henckel von Donnersmarck

b_200_300_16777215_0___.._montes_images_stories_montes_39__01-leon-maksymlian-d1.jpg

(1 III 1691-25 VIII 1771)

Poczet tarnogórski

Pan Tarnowskich Gór, wolny pan stanowy Bytomia. Był najstarszym synem hrabiego Karola Maksymiliana z jego drugiego małżeństwa z Heleną Jadwigą von Roedern. Urodził się na zamku w Świerklańcu.

W 1716 r. Leon Maksymilian (miał wówczas 25 lat) ożenił się z Barbarą Eleonorą, córką barona Fryderyka Aleksandra von Hock. W tym samym roku przejął od ojca rządy nad Tarnowskimi Górami i całym majątkiem rodziny. Był to bardzo trudny okres. W poprzednim roku wskutek panującej w mieście zarazy zmarło ponad 150 osób. Od początku stulecia miasto próbowało wyjść z kryzysu finansowego. Wprawdzie pozbyto się długów, ale nadal dochody starczały tylko na bieżące wydatki bez możliwości większych oszczędności na lata następne. Gdy Leon Maksymilian przejął władzę nad miastem skontrolował miejskie księgi rachunkowe od 1701 r. Odtąd już stale rachunki tarnogórzan były kontrolowane przez pana miasta. Od 1718 r. w księgach rachunkowych odnotowywano już (po uwzględnieniu wszystkich wydatków) stałą nadwyżkę, która pozostawała na rok następny.

W 1719 r. cech piekarski w Tarnowskich Górach uzyskał swój statut.

W 1727 r. Leon Maksymilian po 11 latach rządów przekazał władzę nad miastem wraz z całym pozostałym majątkiem za 20 tys. guldenów młodszemu bratu, Karolowi Erdmannowi. Leon Maksymilian później był właścicielem dóbr Mierczyce, a następnie Godziszowa na Dolnym Śląsku.

W 1740 r. król pruski Fryderyk II Wielki po zdobyciu Śląska mianował go wyższym podczaszym oraz kawalerem najwyższego pruskiego Orderu Orła Czarnego (odpowiednik dzisiejszego polskiego Orderu Orła Białego). Był pierwszym z rodziny i jednym z pierwszych Ślązaków, którzy zostali uhonorowani tym najwyższym pruskim odznaczeniem.

W 1748 r. przejął godność Wolnego Pana Stanowego Bytomia. Odtąd, wg zmienionego przez pruskiego króla statutu miała ona zawsze przypadać najstarszemu w rodzinie, bez względu na wyznanie. Do tej pory była ona dziedziczona na zasadzie primogenitury (czyli z ojca na najstarszego syna) w katolickiej linii Hencklów z Bytomia.

Zmarł w Berlinie. Pozostawił trzy córki i trzech synów, którzy wybrali kariery wojskowych: Gottlieb Aleksander został generałem w Niderlandach, Łazarz pułkownikiem dragonów w Hesji, a Wiktor Amadeusz generałem armii pruskiej.

Arkadiusz Kuzio-Podruck
Rys. Mirosław Ogiński