Ks. Prałat dr Jerzy Pawlik

Z prezesem Stowarzyszenia, Markiem Kandzią
Z prezesem Stowarzyszenia, Markiem Kandzią

W służbie Boga i człowieka

Niestrudzony Kapłan, wybitny działacz turystyki i krajoznawstwa
(1919-2009)

5 marca 2009r. po Mszy Św. w Katowicach – Bogucicach pożegnano na cmentarzu w Józefowcu wielkiego Syna Ziemi Śląskiej, wspaniałego Kapłana i duszpasterza, serdecznego Przyjaciela Ziemi Gwarków, ks. Prałata dr Jerzego Pawlika.

Ks. Prałat dr Jerzy Pawlik był dr teologii, mgr filozofii, nauczycielem akademickim, zasłużonym duszpasterzem Polaków w krajach Europy Wschodniej, koordynatorem ruchu pielgrzymkowego w kraju i za granicą.

Ks. Pawlik - duszpasterz młodych ludzi
Ks. Pawlik - duszpasterz młodych ludzi

Znany jako wybitny teolog i badacz dziejów Kościoła oraz zasłużony przewodnik turystyczny i krajoznawca.

Urodził się 9 marca 1919r. w Katowicach – Wełnowcu. Po ukończeniu w 1929r. w szkoły powszechnej podjął dalszą naukę w Państwowym Gimnazjum Klasycznym w Katowicach, w którym uzyskał 28 maja 1937r. świadectwo dojrzałości.

W tym samym roku został przyjęty do Śląskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Krakowie, zaś studia teologiczne rozpoczął na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wybuch II wojny światowej przerwał studia krakowskie. Wraz z grupą młodych kleryków znalazł schronienie i możliwość dalszej nauki i formacji duchownej w seminarium duchownym na ziemi czeskiej w Vidnavie, należącym w tym czasie do archidiecezji wrocławskiej. Święcenia diakonatu otrzymał w 1942r. we Wrocławiu, zaś święcenia prezbiteriatu przyjął 12 lipca 1942r. z rąk ks. Kardynała Adolfa Bertrama – metropolity wrocławskiego.

Jako młody kapłan rozpoczął swoją pierwszą pracę duszpasterską w parafii św. Wojciecha w Radzionkowie, w której jako wikary pracował w latach 1942-1945. Tu już stał się troskliwym opiekunem młodzieży wywiezionej na roboty przymusowe w głąb Niemiec, jak i osób osadzanych w obozach koncentracyjnych.

Podczas wykładu w siedzibie SMZT
Podczas wykładu w siedzibie SMZT

Po zakończeniu na tym terenie działań wojennych ks. Pawlik skierowany został do pracy w Piekarach Śl., gdzie przez 13 lat: 1945 – 1958r. pracował jako katecheta i duszpasterz młodzieży w Gimnazjum i Liceum im. Króla Jana III Sobieskiego. Równocześnie kontynuował studia doktoranckie na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Za pracę z historii Kościoła otrzymał w 1950r. tytuł doktora teologii tej uczelni. Na UJ ukończył również studia na Wydziale Humanistycznym uzyskując tytuł magistra, co dało mu prawo nauczania historii i geografii w szkołach ponadpodstawowych. W dalszym ciągu podnosił swoje kwalifikacje kończąc podyplomowe kursy bibliograficzne oraz mikrofilmowania dokumentacji historycznej. W 1958 powierzono mu prowadzenie – aż do 1975r.- wykładów z zakresu historii Kościoła w Polsce i metodologii pracy naukowej w Wyższym Śląskim Seminarium Duchownym w Krakowie.

Od 1957r. wykładał historię Kościoła w Studium Franciszkańskim w Katowicach-Panewnikach, zaś od 1965r. prowadził wykłady z tego przedmiotu w Wyższym Instytucie Katechetycznym przy Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. Od 1972r. wykładał w Tirocinium Pastorale w Krakowie i Warszawie.

Już w czasie pobytu w Piekarach Śl. ks. dr Jerzy Pawlik mianowany został moderatorem Sodalicji Mariańskiej Nauczycielek Diecezji Katowickiej, zaś w latach 1950-1957 organizował i prowadził kursy katechetów oraz dni skupienia w Piekarach Śl., Panewnikach, Bielsku i w Rybniku. Kardynał Stefan Wyszyński – Prymas Polski w 1958r. mianował ks. dr Jerzego Pawlika krajowym duszpasterzem pracującej młodzieży żeńskiej, kierownikiem ruchu pielgrzymkowego w kraju i za granicą oraz kierownikiem Sekcji Sanktuariów Maryjnych przy Komisji Episkopatu Polski.

W ramach tej Sekcji prowadził z ogromnym zaangażowaniem ogólnopolskie pielgrzymki, wygłaszał wykłady na tematy związane z duszpasterstwem młodzieży w seminariach wielu diecezji, organizował doroczne sympozja ogólnopolskie. Należał także do Komisji KEP ds. Młodzieży oraz ds. Duszpasterstwa Turystycznego.

Ksiądz Prałat szczególnie zasłużył się w organizowaniu duszpasterstwa pielgrzymkowego i turystycznego w skali całego kraju. Dzięki temu wielkiemu zaangażowaniu i Jego niestrudzonej pracy w Kościele w Polsce został też członkiem Papieskiej Rady ds. Laikatu oraz Papieskiej Rady ds. Świeckich – sekcji młodzieżowej odpowiedzialnej za należyte przygotowanie i organizację Światowych Dni Młodzieży. Jego dużą troską była sprawa szerokiego udziału w tych spotkaniach młodzieży z Polski.

W 1972r. Prymas Polski mianował ks. dr Jerzego Pawlika delegatem Polski ds. Polaków w Europie Środkowo – Wschodniej (wówczas tzw. „Bloku Wschodniego”) jako organizatora dla nich opieki duszpasterskiej. W tym czasie bowiem wielu naszych rodaków wyjeżdżało do pracy do byłych państw komunistycznych. Ks. dr Jerzy Pawlik do tej pracy przystąpił z dużą gorliwością, zapałem i niezwykłą odwagą, organizując opiekę duszpasterską dla Polaków zatrudnianych w krajach RWPG. To wielkie poświęcenie Kapłana w tej niewątpliwie trudnej pracy i zaangażowanie przyniosło mu duże uznanie zarówno w kraju jak i za granicą. W Rumunii np. nadano ks. dr Jerzemu Pawlikowi tytuł „Ojca Bukowiny”.

Bardzo bogatą i piękną kartę zapisał ks. dr Jerzy Pawlik w Polskim Towarzystwie Turystyczno Krajoznawczym. Prowadził duszpasterstwo wśród przewodników turystyki kwalifikowanej, instruktorów krajoznawstwa. Był aktywnym członkiem Zarządu Głównego PTTK w Warszawie.

Jako wybitny działacz turystyki i krajoznawca po mistrzowsku prowadził wycieczki dla przewodników turystycznych na szlakach historycznych w kraju i za granicą, zapewniając zawsze uczestnikom właściwą opiekę duszpasterską. Był gorącym przyjacielem działaczy turystycznych, przewodników i młodzieży harcerskiej, która przyznała mu Krzyż Zasługi ZHP z rozetą i mieczami.

Był odznaczony przez władze państwowe Polski i Węgier. Cieszył się honorowym członkostwem wielu Związków Polaków mieszkających za granicą. Za szerzenie kultury śląskiej i za zasługi dla Ziemi Śląskiej otrzymał Nagrodę im. Wojciecha Korfantego, zaś Biblioteka Śląska nadała mu tytuł Amicus Librorum. Ks. dr Jerzy Pawlik był również cenionym i szczerym Przyjacielem Ziemi Gwarków, a szczególnie Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, które za jego przywiązanie i wkład pracy w tej organizacji nadało mu tytuł Honorowego Członka Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej oraz wręczyło tradycyjny strój gwarecki. Potrafił przekazywać wiele cennych uwag i doświadczeń przewodnikom turystycznym.

Dla wszystkich Jego przyjaciół, działaczy turystycznych i przewodników, dla Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, ks. Prałat dr Jerzy Pawlik pozostanie na zawsze bardzo bliskim Przyjacielem i niezapomnianą postacią wielkiego Kapłana, przewodnika turystycznego i krajoznawcę, idącego stale za swoim życiowym mottem – nieustannie do przodu – w służbie Boga i człowieka.

Stanisław Wyciszczak
Stowarzyszenie Miłośników
Ziemi Tarnogórskiej
Fot.: ze zbiorów SMZT

 

Okładka Montes nr 37

Okładka Montes nr 37