Zdarzyło się

Część III

W Tarnowskich Górach • Na Śląsku • W Polsce • W Europie • Na świecie

W Tarnowskich Górach


9 lipca 1746
Pożar w mieście. Zniszczeniu uległy m.in. 103 budynki, 17 stodół, solarnia, brama krakowska i świątynia protestancka.

13 lipca 1624

W Wiedniu zmarł Łazarz I Henckel von Donnersmarck. Rok wcześniej jako pierwszy z Hencklów objął władzę nad Bytomiem, Tarnowskimi Górami i Boguminem.

14-25 lipca 1697
W Tarnowskich Górach przebywał elektor saski Fryderyk August I Wettin. W Krakowie został koronowany na władcę polsko-litewskiej Rzeczypospolitej i przyjął imię Augusta II.

16 lipca 1643
Władze Tarnowskich Gór zatwierdziły statut cechu rzeźnickiego.

25 lipca 1562
Książę Karniowa, margrabia Jerzy Fryderyk von Ansbach nadał Tarnowskim Górom herb.

29 lipca 1651
Łazarz II Henckel von Donnersmarck pan Bytomia, Tarnowskich Gór i Bogumina (dziś w Czechach) - otrzymał tytuł hrabiego cesarstwa.

1 sierpnia 1609
Tarnogórski cech szewski otrzymał zatwierdzenie swoich statutów. Cech tworzyło 26 mistrzów i tyleż warsztatów. Była to pierwsza organizacja cechowa w mieście.

1 sierpnia 1925
Utworzono parafię p.w. Przemienienia Pańskiego w Bobrownikach, wydzieloną z parafii w Reptach.

5 sierpnia 1727
Hrabia Leon Maksymilian Henckel von Donnersmarck, pan Tarnowskich Gór, Świerklańca, Żyglinka itd. zawarł ze swym młodszym bratem Karolem Erdmannem umowę, na mocy której za kwotę 20 tys. guldenów przekazał mu władzę oraz posiadane dobra na ziemi tarnogórskiej.

6 sierpnia 1701
W Tarnowskich Górach wybuchł pożar. Zniszczeniu uległ m.in. ratusz, więzienie, solarnia i sukiennice.

7 sierpnia 2002
Przywrócenie historycznego herbu Tarnowskich Gór.

8 sierpnia 1534
W Tarnowskich Górach wybuchł wielki strajk górników. Domagali się poprawy warunków pracy oraz jej sprawiedliwego podziału między Polaków i Niemców.

10 sierpnia 1946
Zmarł Józef Piernikarczyk, zasłużony dla Tarnowskich Gór pisarz, autor m.in. Historii górnictwa i hutnictwa na Górnym Śląsku.

11 sierpnia 1898
Poświęcenie nowego ratusza (na rogu rynku i ul. Górniczej).

12 sierpnia 1201
W bulli papieża Innocentego III po raz pierwszy wymieniono nazwę osady „Repty” - najstarszej dzielnicy dzisiejszych Tarnowskich Gór. Była wówczas własnością podwrocławskiego klasztoru norbertanów.

9 września 1959
W Zabrzu zmarł Jan Nowak, tarnogórski księgarz, autor “Kroniki miasta i powiatu Tarnowskie Góry”.

15 września 1957
Do celów turystycznych udostępniono sztolnię “Czarnego Pstrąga”.

17 września 1628
W obecności hrabiego Dohny zamknięto kościół protestancki.

28 września 1812
Rada Miejska Tarnowskich Gór uchwaliła zgodę na osiedlanie się w mieście osób pochodzenia żydowskiego.

29 września 1617

Margrabia Jan Jerzy Hohenzollern, książę Karniowa nadał Domowi pod Lipami (Rynek 13) przywileje, m.in. wolność od wszelkich podatków, procentów itp., pod warunkiem udziału właściciela w górnictwie.

Na Śląsku


2 sierpnia 1791
Zmarła Agnieszka Zofia ostatnia przedstawicielka rodziny hrabiów von Promnitz, władającej m.in. w l. 1548-1785 Pszczyną.

5 lipca 1881
Urodził się w Brzęczkowicach koło Mysłowic August Hlond, przyszły pierwszy biskup katowicki, późniejszy arcybiskup gnieźnieńsko-poznański oraz prymas Polski, kardynał. Zmarł w 1948r. w Warszawie.

9 lipca 1806

Dobra zabrzańskie za 240 tys. talarów oraz Makoszowy i Ligotę Zabrską za 60 tys. talarów kupił od landgrafa heskiego król Bawarii Maksymilian I Józef Wittelsbach.

17 lipca 1969
Zmarł w Berkeley (USA) Otto Stern. Urodził się w 1888r. w Żorach. W latach 1933-45 pracował w Carnegie Institute of Technology w Pittsburgu (USA).
W 1943 r. został laureatem nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. Współpracował m.in. z Albertem Einsteinem.

28 lipca 1368

Zmarł Bolko II Mały, książę świdnicko-jaworski, ostatni niezależny Piast na Śląsku. Po jego śmierci, księstwo zostało włączone bezpośrednio do ziem królestwa Czech. Król Czech Karol IV Luksemburg był mężem jego bratanicy Anny.

28 lipca 1920
Na konferencji w Spa ustalono przebieg granicy na Śląsku Cieszyńskim. Podział Cieszyna wzdłuż rzeki Olzy między Polskę i Czechy.

2 sierpnia 1656
Kasper von Colonna-Fels, pan Tworoga, Pyskowic, Toszka i Strzelec został wywyższony do godności hrabiego cesarstwa.

12 sierpnia 1924
Szkołę Górniczą przeniesiono z Tarnowskich Gór do Pyskowic.

13 sierpnia 1930
Biskup wrocławski Adolf Bertram został podniesiony - jako pierwszy w dziejach diecezji śląskiej - do godności arcybiskupa. Był ostatnim niemieckim zwierzchnikiem diecezji. Zmarł wkrótce po zakończeniu wojny w 1945 r.

8 września 1914
Biskupem wrocławskim został Adolf Bertram. Od 1930 r. arcybiskup.

14 września 1841
Urodził się Konstanty Damrot, duchowny, działacz narodowy, poeta i publicysta na Śląsku i Pomorzu (zm. 1895 r.).

21 września 1317
Zmarła księżniczka cieszyńska Wiola Elżbieta, królowa Czech i Polski. Od 1305 r. żona Wacława III ostatniego króla z dynastii Przemyślidów. Została pochowana w klasztorze cystersów w Wysokim Brodzie w Czechach.

22 września 1498

Układ księcia opolskiego Jana II Dobrego i Jana z Żerotina o sprzedaży ziemi bytomskiej (od 13 grudnia).

24 września 1862
Książę Adolf zu Hohenlohe-Ingelfingen, pan Koszęcina i Tworoga został odwołany ze stanowiska premiera Prus. Jego następcą został Otto von Bismarck, zwany później “Żelaznym kanclerzem”.

28 września 1812
Rada Miejska Tarnowskich Gór zgodziła się na osiedlanie się w mieście osób pochodzenia żydowskiego.

29 września 1890
W Miechowicach (dziś dzielnica Bytomia) z inicjatywy Ewy von Tiele-Winckler, znanej jako “Matka Ewa” otwarto dom opieki dla sierot “Ostoja Pokoju”.

W Polsce


4 lipca 1610
Zwycięstwo wojsk polskich pod wodzą hetmana Stanisława Żółkiewskiego nad Rosjanami pod Kłuszynem. Polacy zajęli Moskwę.

7 lipca 1572
W Knyszynie ze śmiercią króla Polski i wielkiego księcia Litwy Zygmunta Augusta, wygasła w linii męskiej dynastia Jagiellonów.

7 lipca 1578
Stefan Batory założył uniwersytet w Wilnie.

9 lipca 1947
Polska odrzuciła pomoc w ramach Planu Marschalla.

15 lipca 1410
Bitwa pod Grunwaldem. Klęska zakonu krzyżackiego. Największa bitwa średniowiecznej Europy.

19 lipca 1989
Wybór Wojciecha Jaruzelskiego na prezydenta PRL. W tym samym dniu w Londynie Ryszard Kaczorowski został (ostatnim) prezydentem RP na uchodźctwie.

21 lipca 1944
Utworzenie w Moskwie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego.

2 sierpnia 1943
Powstanie Żydów w obozie zagłady w Treblince.

4 sierpnia 1306

W Ołomuńcu zginął zamordowany Wacław III, król Czech i Polski, ostatni władca z dynastii Przemyślidów.

5 sierpnia 1772
W Petersburgu przedstawiciele Rosji, Austrii i Prus podpisali I rozbiór Polski.

13 sierpnia 1976
Wprowadzenie kartek na cukier - 2 kg na miesiąc dla osoby.

14 sierpnia 1941
W obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu zginął św. Maksymilian Kolbe.

14 sierpnia 1018
Zdobycie Kijowa przez Bolesława Chrobrego.

31 sierpnia 1980
Podpisanie porozumień sierpniowych. Powstanie „Solidarności”.

6 września 1764
Elekcja ostatniego króla Polski i wielkiego księcia Litwy Stanisława Antoniego Poniatowskiego. Po koronacji przyjął imię Stanisława Augusta.

8 września 1831
Powstanie listopadowe: kapitulacja Warszawy przed Rosjanami.

9 września 1596
W Warszawie ze śmiercią Anny Jagiellonki wygasła dynastia Jagiellonów. Była drugą w historii Polski kobietą koronowaną na panującego króla (w 1575 r.).

23 września 1976
Powołanie Komitetu Obrony Robotników (KOR).

26 września 1946
Polskiego obywatelstwa pozbawiono gen. Władysława Andersa.

26 września 1953
Aresztowano prymasa Stefana Wyszyńskiego.

27 września 1331
Bitwa pod Płowcami. Pierwsze zwycięstwo Polaków nad oddziałami wojsk krzyżackich.

27 września 1605
Zwycięstwo polskiej husarii pod dowództwem hetmana Jana Karola Chodkiewicza nad Szwedami pod Kircholmem.

W Europie


10 lipca 138
Zmarł cesarz rzymski Hadrian. Jego panowanie to okres największej świetności i wielkości Cesarstwa Rzymskiego. Rzymskie przysłowie: „Być szczęśliwszym od Augusta i większym od Hadriana”.

14 lipca 1789
Atak Paryżan na Bastylię. Początek Wielkiej Rewolucji Francuskiej.

14 lipca 1934
Władze hitlerowskie rozwiązały wszystkie partie opozycyjne w Niemczech.

17 lipca 1945

Początek Konferencji Wielkiej Trójki - J. Stalina H. Trumana i W. Churchilla (zastąpił go później C. Attlee) w Poczdamie (trwała do 2 sierpnia).

19 lipca 1903

We Francji odbył się pierwszy Tour de France.

25 lipca 1943
Aresztowanie Benito Mussoliniego, nowym premierem Włoch został Pietro Badoglio.

2 sierpnia 338 pne.
Król macedoński Filip II pokonał wojska ateńskie i tebańskie pod Cheroneją. Początek hegemonii Macedonii w Grecji.

8 sierpnia 1588

Klęska hiszpańskiej Wielkiej Armady koło Gravelines. Koniec hegemoni hiszpańskiej na morzach.

10 sierpnia 843

Układ w Verdun o podziale państwa Franków na wschodnie (Niemcy), środkowe (Włochy, Lotaryngia, Niderlandy) i zachodnie (Francja).

13 sierpnia 1961

Początek budowy muru berlińskiego (istniał do 1989 r.).

11 września 1273
Rudolf I Habsburg został wybrany królem niemieckim jako pierwszy ze swojego rodu.

13 września 490 pne.
Zwycięstwo Greków nad Persami pod Maratonem.

24 września 911
Zmarł Ludwik IV Dziecię, ostatni król niemiecki z dynastii Karolingów.

28 września 1864
Powstanie w Londynie I Międzynarodówki. Działała do 1872 r.

29 września 480 pne.
Zwycięstwo Greków nad Persami w bitwie morskiej w zatoce Salaminy. Król Persji zrezygnował z podboju Grecji.

29 września 1913
Zmarł Rudolf Diesel - niemiecki inżynier, wynalazca silnika wysokoprężnego.

30 września 1946
W Norymberdze zapadł wyrok na 22 zbrodniarzy hitlerowskich (11 skazano na śmierć).

Na Świecie


4 lipca 1776
Stany Zjednoczone Ameryki Północnej ogłosiły Deklarację Niepodległości.

7 lipca 1937

Atak Japonii na Chiny.

14 lipca 1958
Zginął w zamachu ostatni król Iraku Fajsal II.

20 lipca 1962
Pierwsza międzykontynentalna (europejsko-amerykańska) transmisja telewizyjna.

20 lipca 1969

Pierwsi ludzie - N. Armstrong W. Aldrin - stanęli na powierzchni księżyca, innego niż Ziemia ciała niebieskiego.

1 sierpnia 1798

Angielski admirał Nelson pokonał u wybrzeży Egiptu pod Abukirem flotę Napoleona.

2 sierpnia 1990
Atak iracki na Kuwejt. Uznanie go za część Iraku, początek wojny w zatoce perskiej.

3 sierpnia 1492
Z portu Palos wyruszyła flota okrętów pod wodzą Krzysztofa Kolumba. W wyniku tej wyprawy odkrył Amerykę.

5 sierpnia 1963
W Moskwie podpisano układ między ZSRR, USA i Wielką Brytanią o zakazie prób atomowych w kosmosie, atmosferze, na powierzchni ziemi i pod wodą (potem przystąpiły inne państwa z wyjątkiem Francji).

14 sierpnia 1941

Na pancerniku „Prince of Wales” premier Wielkiej Brytanii W. Churchill i prezydent Stanów Zjednoczonych F. D. Roosevelt podpisali Kartę Atlantycką.

9 września 1976

Śmierć Mao Tse Tunga, przywódcy Chińskiej Partii Komunistycznej.

18 września 1961
W katastrofie lotniczej zginął Dag Hammmerskjoeld, szwedzki polityk i ekonomista, sekretarz generalny ONZ.

22 września 1980

Ofensywa iracka przeciwko Iranowi. Początek wieloletniej krwawej wojny. Zawieszenie broni w 1988 r.