Córka kopciuszka

Lew z herbem właścicieli pałacu
Lew z herbem właścicieli pałacu

KAMIENIEC

Jednym z najniezwyklejszych śląskich życiorysów, było życie Joanny Gryzik, zwanej śląskim kopciuszkiem. Urodziła się jako córka służącej. Los sprawił, że stała się dziedziczką jednej z największych fortun XIX-wiecznej Europy, czyli majątku Karola Goduli, zwanego „Królem cynku”. Jej córka mieszkała w pałacu w Kamieńcu.

Joanna miała zaledwie kilka lat gdy stała się główną spadkobierczynią fortuny Goduli. Jesienią 1858 r. za sprawą swych opiekunów została żoną hrabiego Hansa Ulryka Schaffgotscha.

Ten potomek śląskich Piastów, poza świetnymi koneksjami i wspaniałym nazwiskiem – jednej z najstarszych rodzin śląskiej arystokracji – niewiele miał do zaoferowania. Joanna i Hans Ulryk przeżyli razem ponad 50 lat.

Niektórzy twierdzili, że powodem ich szczęśliwego tak długiego pożycia był fakt, że fortuna Joanny – wielokrotnie pomnożona - do końca jej dni pozostała jej własnością. Przed śmiercią podzieliła ją między swoje dzieci, syna Hansa Karola oraz córki: Klarę, Elżbietę i Eleonorę.

Herb na fasadzie budynku
Herb na fasadzie budynku

Pałac w Kamieńcu
Pałac w Kamieńcu

Najstarsza Klara urodziła się jesienią 1860 r. Gdy skończyła dziewiętnaście lat wyszła za mąż za starszego od niej o ponad piętnaście lat hrabiego Güntera Ernesta zu Stolberg-Stolberg. Młodzi małżonkowie byli ze sobą spowinowaceni. Pradziadek Klary, hrabia Emanuel Gotard Schaffgotsch był trzykrotnie żonaty. Jego trzecią wybranką była hrabianka Anna zu Stolberg-Stolberg, bardzo bliska kuzynka Güntera Ernesta (ich ojcowie byli braćmi).

Klara i Günter Ernest mieli trzech synów i jedną córkę. Pierworodny Hubert przyszedł na świat wczesną wiosną 1881 r. w Wiedniu. Młodsza trójka – Fryderyk w 1883 r., Otto w 1888 r. i Maria Annunciata w 1890 r. – urodziła się w Paskowie na Morawach.

Hrabia zu Stolberg-Stolberg na początku XX w. wykupił fideikomis hrabiów Strachwitzów wraz z pałacem w Kamieńcu niedaleko Tarnowskich Gór. W 1910 r. z jego inicjatywy rezydencja został przebudowana w stylu neobarokowym. Pojawiły się dodatkowe wieże oraz obszerna kaplica. Na ścianie kaplicy do dziś można zobaczyć tablicę z imieniem i nazwiskiem fundatora. Nad obszernym wejściem postawiono dwa lwy trzymające herby właścicieli: hrabiego Güntera Ernesta zu Stolberg-Stolberg i hrabianki Klary Schaffgotschówny.

Hrabia i hrabina mieszkali w pałacu jeszcze przez kilkanaście lat. On zmarł jesienią 1926 r. Ona latem 1930 r. Ich herby do dziś górują nad głównym wejściem do kamienieckiej rezydencji.

Arkadiusz Kuzio-Podrucki