Montes Tarnovicensis - Tarnowskie Góry

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Zdarzyło się

Część IV

W Tarnowskich Górach • Na Śląsku • W Polsce • W Europie • Na świecie

W Tarnowskich Górach


6 października 1884
Otwarcie w Tarnowskich Górach pierwszego na Górnym Śląsku regionalnego, międzygminnego wodociągu (na szybie Staszica).

7-10 października 1820
W Tarnowskich Górach przebywał car Rosji i król Polski Aleksander I Romanow. Towarzyszył mu książę Wołkoński.

14 października 1666
Zmarł hrabia Gabriel Henckel von Donnersmarck, drugi syn Łazarza II Młodszego. Za życia ojca razem z młodszym bratem Jerzym Fryderykiem sprawował władzę nad Bytomiem i Tarnowskimi Górami. Po śmierci ojca w 1664r. dostał po podziale spadku Bytom i okolice. Gabriel został pochowany w krypcie na zamku Orawskim. Zamek należał do jego żony Sidonii von Suneck.

20 października 1599
Książę Karniowa i pan Tarnowskich Gór Jerzy Fryderyk margrabia von Ansbach wydał w Ansbach Przywilej Generalny dla Tarnowskich Gór. W 24 paragrafach spisano wszystkie dotychczasowe oraz nowe prawa i przywileje „Wolnego Miasta Górniczego”.

25 października 1754
W Tarnowskich Górach przy ul. Gliwickiej 2 otwarto szkołę protestancką. Obecnie mieści się tam siedziba Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.

31 października 1932
Wojewoda śląski Michał Grażyński przyznał J. Piernikarczykowi tytuł profesora.

Na Śląsku


3 października 1355
Król czeski i cesarz Karol IV jako pan lenny górnośląskich książąt dokonał podziału spadku po Piastach bytomskich. Konrad I książę oleśnicki otrzymał Koźle i północną część księstwa bytomskiego z połową miasta Bytom. Przemysław I książę cieszyński otrzymał Toszek, Gliwice i południową częścią księstwa bytomskiego z drugą połową Bytomia. Podział ten został ostatecznie zatwierdzony w 1369r.

4 października 1890
W Wiedniu zmarł śląski magnat przemysłowy i ziemski hrabia Hugo I Henckel von Donnersmarck. Był jednym z najbogatszych ludzi swej epoki. Majątki, zakłady i kopalnie miał w całej Europie (przede wszystkim w cesarstwie niemieckim i Austro-Węgrzech). W czasie jego rządów (1813-1890) wielkość urobku w jego śląskich kopalniach wzrosła 150-krotnie, a wartość 250-krotnie. Pomimo postępu technicznego i zastosowania wielu innowacji zatrudnienie w jego zakładach wzrosło 90-krotnie. Pochowano go w mauzoleum w Wolfsbergu (Karyntia/Austria). Po śmierci zyski z pozostawionego na Śląsku majątku szacowano na 5,6 miliona ówczesnych marek rocznie.

8 października 1963
Utworzenie w Katowicach filii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

15 października 1243
Zmarła św. Jadwiga Andechs, księżna śląska, żona Henryka Brodatego. Pochodziła z niemieckiego rodu książąt Meranu.
15 października 1840
Pochodzący z Wirtembergii Wiktor zu Hohenlohe-Schillingsfürst uzyskał tytuł księcia Raciborza (niem. Herzog von Ratibor).

18 października 1246
Zmarł książę opolski Mieszko II Otyły. Jego władztwo obejmowało cały dzisiejszy Górny Śląsk wraz z Oświęcimiem i okolicami.

18 października 1620
Na zamku w Legnicy odbył się ślub Hansa Ulryka von Schaffgotscha, pana stanowego Żmigrodu i piastowskiej księżniczki Barbary Agnieszki (panowie stanowi wedle prawa byli równi książętom). On miał 25 lat, ona była starsza o ponad dwa lata. Ich potomkowie w 1708r. uzyskali przywilej połączenia herbu Schaffgotschów i Piastów legnicko-brzeskich.

18 października 1861
Hugo Fürst zu Hohenlohe-Öhringen uzyskał tytuł księcia Ujazdu (niem. Herzog von Ujest). Był jednym z pięciu najbogatszych ludzi w ówczesnych Niemczech.

27 października 1872
Uruchomienie linii kolejowej łączącej Bytom z Gliwicami.

28 października 1925
Na podstawie bulli „Vixdum Poloniae unitas” utworzono diecezję katowicką. Jej biskupem ordynariuszem został półtora miesiąca później ks. August Hlond, dotychczasowy administrator. Diecezję włączono do archidiecezji krakowskiej.

W Polsce


5 października 1763
W Dreźnie zmarł król Polski i wielki książę Litwy August III Sas. W Saksonii panował jako elektor Fryderyk August II.

5 października 1983
Lech Wałęsa otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.

6 października 1873
Zmarł Paweł Strzelecki, polski badacz Australii, zdobył najwyższy szczyt Alp Australijskich i nadał mu nazwę Góra Kościuszki.

8 października 1939
Wcielenie części ziem zachodnich II Rzeczypospolitej do III Rzeszy.

9 października 1529
Zmarł Janusz III, ostatni piastowski książę Mazowsza.

10 października 1794
Klęska Polaków pod Maciejowicami w bitwie z Rosjanami. Koniec powstania kościuszkowskiego.

12 października 1939
Utworzenie przez władze III Rzeszy Generalnego Gubernatorstwa z okupowanych ziem polskich. Generalnym Gubernatorem został dr Hans Frank.

12/13 października 1943
Bitwa pod Lenino. W walkach wzięły udział oddziały 1. Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki.

15 października 1773
Sejm RP powołał Komisję Edukacji Narodowej, pierwsze w świecie ministerstwo oświaty.

17 października 1849
Zmarł Fryderyk Chopin.

18 października 1672
Podpisanie polsko-tureckiego układu w Buczaczu. Rzeczypospolita utraciła część Ukrainy oraz Podole a ponadto zobowiązała się płacić haracz. Polski Sejm nie ratyfikował tego traktatu.

18 października 1941
W obronie Tobruku wzięła udział Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich, pod dowództwem gen. S.Kopańskiego.

19 października 1466
W Toruniu podpisano 2-gi pokój polsko-krzyżacki. Koniec wojny trzynastoletniej. Powrót Pomorza Gdańskiego do Polski. Zakon stał się lennikiem Polski.

19 października 1984

Uprowadzenie i zamordowanie ks. J. Popiełuszki.

24 października 1795
Ostatni, III rozbiór Rzeczypospolitej, między Prusy, Rosję i Austrię.

27 października 1956
Z kilkuletniego internowania wrócił do Warszawy kardynał Stefan Wyszyński.

28 października 1950
Wymiana pieniędzy, wg rozliczenia 3 nowe zł za 100 starych, dla posiadaczy ponad 100 tys. tylko 1/3 sumy. Zakaz posiadania złota, platyny i walut obcych.

W Europie


4 października 1851
W Londynie powstała agencja prasowa Reutera (działa do dziś).

11 października 1962
Papież Jan XXIII otworzył obrady II Soboru Watykańskiego.

14 października 1066
Bitwa pod Hastings. Książę Normandii Wilhelm Bastard – zwany odtąd Zdobywcą - zwyciężył innego pretendenta do tronu Anglii Harolda II. Początek panowania normańskiego w Anglii.

16-19 października 1813
„Bitwa Narodów” pod Lipskiem. Tuż przed bitwą książę Józef Poniatowski został mianowany przez cesarza Napoleona I - jako jedyny nie-Francuz - Marszałkiem Francji. Książę zginął w ostatnim dniu bitwy, osłaniając odwrót wojsk napoleońskich.

17 października 1793
W paryskim pałacu królów Francji - Luwrze - utworzono Muzeum Narodowe.

18 października 1989
W NRD E. Honecker został zdymisjonowany z pełnionych funkcji. Początek końca rządów komunistów w Niemczech wschodnich.

20 października 1740
W Wiedniu zmarł Karol VI, cesarz, król Czech i Węgier. Z jego śmiercią wygasła w linii męskiej dynastia Habsburgów.

28 października 1795
Początek rządów Dyrektoriatu we Francji. Koniec terroru rewolucyjnego.

29 października 1894
Cesarz Wilhelm II Hohenzollern mianował - trzecim po Bismarcku i Caprivim - kanclerzem zjednoczonych Niemiec księcia raciborskiego (niem. Prinz von Ratibor) Chlodwiga 7. Fürst zu Hohenlohe-Schillingsfürst.

29 października 1922
„Marsz na Rzym”. Faszyści pod wodzą Mussoliniego przejęli władzę we Włoszech.

31 października 1517
Luter przybił 95 tez na drzwiach kościoła w Wittenberdze. Początek reformacji.

Na Świecie


1 października 331 pne.
Zwycięstwo króla macedońskiego Aleksandra III Wielkiego nad wojskami króla Persów Dariusza III pod Gaugamelą (Bliski Wschód).

1 października 1949
Mao Tse Tung ogłosił powstanie Chińskiej Republiki Ludowej.

6 października 1973
Wybuch arabsko-izraelskiej wojny „Jom Kipur”. Próba odzyskania ziem utraconych przez Arabów.

7 października 1571
Klęska floty tureckiej z chrześcijanami pod Lepanto. Ostatnia wielka bitwa morska z udziałem okrętów wiosłowych.

10 października 1913
Otwarto Kanał Panamski. Skróciło to drogę morską między wschodnim i zachodnim wybrzeżem Stanów Zjednoczonych.

12 października 1492
Krzysztof Kolumb dopłynął do wysp Bahama. Odkrycie Nowego Świata - Ameryki.

12 października 1822
Portugalski następca tronu książę Piotr de Braganza został proklamowany cesarzem Brazylii.

17 października 1787
Uchwalenie konstytucji Stanów Zjednoczonych, jako pierwszej na świecie. Jej przepisy obowiązują do dziś.

17 października 1967
W Pekinie zmarł Pu Yi - były cesarz Mandżukuo i ostatni cesarz Chin.

17 października 1973
Arabowie nałożyli embargo na dostawy ropy naftowej. Początek światowego kryzysu paliwowego.

16 października 1978
Arcybiskup Krakowa, kardynał Karol Wojtyła został wybrany papieżem. Przybrał imię Jan Paweł II.
Zmarł w 2005 r.

21 października 1520

Odkrycie cieśniny Magellana.

25 października 1929
„Czarny piątek” na giełdzie w Nowym Jorku. Początek światowego Wielkiego Kryzysu (trwał do ok. 1933/35r.).

26 października 1919
Urodził się ostatni szach Persji (Iranu) Muhammad Reza Pahlawi. Panował w latach 1941-79. Zmarł w 1980r.

28 października 1492
Odkrycie Kuby przez Krzysztofa Kolumba