Dzieje wspólnych biletów

Archiwalne bilety WPK i KZK GOP
Archiwalne bilety WPK i KZK GOP

CZĘŚĆ I

W 2009 roku przypada piętnasta rocznica porozumienia biletowego, dzięki któremu większa część Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego objęta została wspólnym systemem biletów komunikacji autobusowej. Zaczęło się od porozumienia podpisanego między MZKP a KZK GOP.

W następnych latach wspólne bilety zaczęły obowiązywać także w tramwajach, a przejściowo także na wybranych odcinkach linii kolejowych PKP i kilku linii autobusowych PKS.

Odkąd 13 września 1991 r. Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Katowicach postawione zostało decyzją wojewody w stan likwidacji, jego majątek został podzielony. W efekcie z części Zakładów Komunikacyjnych WPK powstały Przedsiębiorstwa Komunikacji Miejskiej. Wprowadziły one na obsługiwanych przez siebie liniach własne bilety autobusowe. Podobnie osobne bilety wprowadzono w tramwajach. Dotychczasowy system, w którym bilety komunikacji miejskiej ważne były na terenie całego kraju, odszedł w przeszłość. Bardzo to doskwierało mieszkańcom GOP-u. Byli oni często zdezorientowani, nie wiedząc jaki bilet można skasować w danym autobusie. Inne były bilety na liniach PKM Gliwice, inne w PKM Świerklaniec, jeszcze inne w PKM Bytom czy PKM Sosnowiec.

Tuż po rozparcelowaniu WPK Katowice, 19 września 1991 r. odbyło się Zgromadzenie Założycielskie, na którym powołano Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Początkowo wstąpiło do niego 11 miast i gmin GOP-u, m.in. Pyskowice (które później wystąpiły z KZK GOP), Bobrowniki i Gierałtowice. Niedługo potem założony został Międzygminny Związek Komunikacji Pasażerskiej w Świerklańcu. Wpisano go do rejestru związków międzygminnych 8 kwietnia 1992 r. Założyło go 9 gmin: Mierzęcice, Tąpkowice (później przemianowana na Ożarowice), Piekary Śląskie, Świerklaniec, Tarnowskie Góry, Zbrosławice, Wielowieś, Tworóg i Krupski Młyn. W 1995 r. do tego grona dołączyło Miasteczko Śląskie.

Były to pierwsze kroki do opanowania chaosu biletowego. Ale nie oznaczało to automatycznie, że we wszystkich autobusach jeżdżących po terenie danej gminy obowiązywały jednolite bilety. Przykładowo w autobusach linii 5, przejeżdżających m.in. przez Siemianowice Śląskie, nie były ważne bilety KZK GOP, chociaż miasto to należało do tego związku. Albo linia 80 z Gliwic do Tarnowskich Gór – tu należało kasować tylko bilety PKM Gliwice. Tego typu przypadków było wiele. Stąd organizatorzy komunikacji pasażerskiej zdawali sobie sprawę, że powinni porozumieć się w sprawie honorowania biletów.

Pierwszym krokiem było porozumienie między MZKP Świerklaniec a KZK GOP nr 44/MZ/94. Zawarto je 16 lutego 1994 r., a dotyczyło ono zasad wzajemnego honorowania biletów i taryf oraz zasad dystrybucji biletów. Jego postanowienia zaczęły obowiązywać od 1 marca 1994 r. Ustalono, że na liniach autobusowych, których trasa biegnie po terenie zarówno gmin MZKP jak i KZK GOP, będą obowiązywały wszystkie bilety jednorazowe obu związków komunikacyjnych. Natomiast bilety okresowe (np. miesięczne, tygodniowe) będą honorowane tylko wtedy, jeśli wydane zostały na obszar więcej niż jednej gminy. Warto wymienić linie autobusowe, których dotyczyło to porozumienia. Były to wtedy linie: P (później przemianowana na 868), 24, 42, 52, 53, 83, 85, 91, 99, 104, 148, 158, 168, 269, 634 oraz 700. Zauważmy, że porozumienie to nie dotyczyło linii np. PKM Jaworzno.

Na szczęście dla pasażerów był to tylko pierwszy ruch w stronę unii biletowej. Kolejnym było Porozumienie w sprawie utworzenia zintegrowanego systemu biletowo-taryfowego komunikacji miejskiej w aglomeracji katowickiej. Podpisano go w Świerklańcu 12 października 1994 r. Ze strony MZKP Świerklaniec podpisy na dokumencie złożyli przewodniczący zarządu Bolesław Miśków i członkowie zarządu Barbara Kwaśnik oraz Stanisław Paks. Ze strony KZK GOP podpisali się przewodniczący zarządu Jerzy Śmiałek oraz jego zastępca Jerzy Orenowicz.

Tomasz Rzeczycki
Ciąg dalszy w następnym numerze
 

Okładka Montes nr 33

Okładka Montes nr 33

Dzieje wspólnych biletów