W żadnym miejscu nie twierdziłem, że osoby zajmujące się promocją miasta takich działań nie podejmują. Sesja naukowa i wmurowanie płyty upamiętniającej Carla Wernicke, dobitnie świadczą o znawstwie pracowników Wydziału Kultury i Promocji. Upieram się jednak przy zintensyfikowaniu takich poczynań i przy rozszerzaniu wachlarza propozycji. Nie wspomniałem, że „Montes” już dużo wcześniej pisał o Wernicke? Rzeczywiście. Przepraszam.

Osoba zajmująca się Śląskiem tak intensywnie jak niżej podpisany, miała ostatnio dużo okazji do rozmyślań. Stwarzały je wydarzenia dziejące się zarówno na Górnym Śląsku, jak i przed kilku dniami – w Warszawie. Zacznijmy od tych ostatnich. 6 maja członkowie Ruchu Autonomii Śląska i sympatycy (doliczmy do nich i orkiestrę dętą) złożyli petycję w Kancelarii Premiera z prośbą, by premier skierował do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie legalności dekretu Krajowej Rady Narodowej, który 6 maja 1945 roku zlikwidował autonomiczne województwo śląskie. Nie tylko zdaniem liderów RAŚ, lecz także wybitnych konstytucjonalistów i profesorów prawa, było to działanie nieprawomocne. Oficjalne tego stwierdzenie przez Trybunał skutkowałoby perspektywą przywrócenia Śląskowi autonomii. Jerzy Gorzelik – lider RAŚ, Kazimierz Kutz i Henryk Waniek przez prawie godzinę rozmawiali z dwoma ministrami na ten właśnie temat. I choć zdaniem ministrów, autonomia dzisiaj jest pomysłem zbyt radykalnym, rząd opowiada się zdecydowanie za decentralizacją. Ślązacy proponują, by opracować harmonogram prac legislacyjnych związanych z ustanowieniem autonomii. Lider Platformy Obywatelskiej na Górnym Śląsku – Tomasz Tomczykiewicz uważa, że należałoby obecnie skodyfikować mowę śląską i po uzyskaniu jakichś – usankcjonowanych naukowymi autorytetami – rezultatów, zmienić ustawę o języku i mniejszościach narodowych i etnicznych. Tomczykiewicz zapewnia, że nie tylko śląscy posłowie, ale całej Platformy Obywatelskiej, poprą te zmiany. Jak widać sprawa autonomii i gwary przestaje być wymysłem i pretekstem garstki oszołomów. Stają się przedmiotem coraz poważniejszych dyskusji i rozważań, z udziałem najwyżej postawionych person. I ma rację Kazimierz Kutz twierdząc, że już z racji tego, że sprawy te (autonomii i języka) wywołały tak dawno nie widzianą energię społeczną, konsolidację armii ludzi wokół spraw Śląska, należy zabiegi z nimi związane traktować z najwyższą uwagą i szacunkiem. Na jeden z najważniejszych wyznaczników śląskości – na rodzinę, położył nacisk i Kościół na Górnym Śląsku. W wielu miejscach (od 17 maja) w naszej archidiecezji trwać będzie Metropolitalne Święto Rodziny. Z pewnością oprócz sakralizacji i tak wyjątkowo traktowanej zawsze na Górnym Śląsku rodziny, przyczyni się to święto do konsolidacji wiecznie rozdzielanych mieszkańców diecezji katowickiej, gliwickiej, opolskiej. Służyć temu będą konferencje naukowe (najważniejsza jeszcze w maju w Piekarach Śląskich), wystawy, koncerty (związane z muzyką Gorczyckiego z Kielczy), występy („Śląska” i gali „Śląskiego śpiewania” w Koszęcinie).

Tym centralnym i regionalnym akcjom i przedsięwzięciom wtórują lokalne. „Przymierze Śląskie” będzie współorganizatorem konferencji na temat mowy Śląskiej (30 czerwca w Katowicach). Zapraszamy też 29 maja do pałacu w Nakle Śląskim na wykład i wystawę „Śląska religijność”.

Nawiązać do przeszłości i tradycji kulturowych postanowiono i w Kaletach. Działalność rozrywkowo-oświatową (wciąż wiemy o dawnym Górnym Śląsku tyle, co nic) postanowiono prowadzić w pomieszczeniu przyozdobionym starymi zdjęciami Kalet i Jędryska. Lokal nazwano „Stalhammer”. Tak zwały się Kalety na początku XX wieku. Zaczęły się protesty, oświadczenia, wizyty dziennikarzy. Intensywność tych działań zaskoczyła nie tylko samych zainteresowanych.

Każda starsza osoba żyje z jakimś bagażem przeszłości. Niektórych męczą jej upiory. Czas leczy nie tylko rany. Szóste dziesięciolecie po wojnie i zmieniony kształt i układ Europy uwolnić powinien każdego z nacjonalistycznych fobii. Niestety, w każdej miejscowości ostali się „obrońcy”, „strażnicy”, którzy na dźwięk niemieckiego słowa reagują alergicznie. Nieważne, czy to wcześniejsza nazwa swojego miasta, czy zespołu muzycznego – podobnie reagują np. na kształt gotyckiej litery. Przykłady takich reakcji można mnożyć. Pech chce, że w Kaletach ludzie naznaczeni tym syndromem należą do znanych i aktywnych. Tym bardziej powinno się wyraźnie określić charakter ich działań: napiętnowanych uprzedzeniami i próbujących niszczyć inicjatywy mieszkańców, szukających podniety i ostoi w atmosferze lat minionych, w odnajdywaniu zaginionych miejsc i przypominaniu starych obyczajów. „Przymierze Śląskie” udało się niedawno do Kalet, by twórcom i współpracownikom klubu przekazać wyrazy poparcia i podzielić się wiedzą i uwagami na tematy, które nas interesują. Swym autorytetem wsparli nas: starosta Józef Korpak i burmistrz Józef Kalinowski.

Wybacz czytelniku, że więcej relacji dziś było niż rozmyślań. W dodatku niepełnych i pobieżnych. Nie starczyło miejsca na opis dwudniowej konferencji poświęconej postaci Carla Wernicke (160 rocznica urodzin). Pod względem merytorycznym (ciekawe referaty części historycznej – w ratuszu) i artystycznym (zachwycający koncert w kościele ewangelickim) przygotowany perfekcyjnie. Używając terminologii sportowej: tą uroczystością weszliśmy do ekstraklasy. Mam nadzieję, że w następnym numerze podzielę się wrażeniami z podobnych imprez.