Tarnowskie Góry

Obchód rocznicy 10-cio lecia przyłączenia Śląska do Polski rozpoczęto w Tarn. Górach w sobotę capstrzykiem orkiestry 1l. pp. W niedzielę rano zbudziła pobudka obywateli wykonana przez orkiestrę 11. pp. zwiastując nastanie radosnego dnia.

W pochodzie do kościoła parafialnego brali udział: Kompania honorowa z karabinami pod komendą p. kpt. Książka, korpus oficerski z komendantem garnizonu p. pułk. Samborskim i p. pułk. Żelisławskim na czele, większa część organizacyj półwojskowych ze związkiem Powstańców Śl. na czele, kolejarze z pp. naczelnikami Wiciejewsim i Pogorzelskim, urzędnicy poczt i telegrafów, pracownicy plebiscytowi i sołtysi, radni i ławnicy, Tow. Polek i hufce szkole. Naliczono kilkanaście sztandarów. Udział korpusu oficerskiego i komp. honorowej 11. p. p. w pochodzie stanowił widomy znak ścisłego spojenia naszej walecznej armji z ludnością śląską.

W kościele wygłosił ks. Katecheta Bednorz wzniosłe kazanie okolicznościowe. Uroczystą mszę celebrował Wiel. ks. profesor Sawicki w asyście Wielebn. ks. katechety Bednorza i ks. wikarego Brzozy. Po złożeniu wieńców na tablicy poległych powstańców odbyła się defilada kompanji honorowej, organizacyj półwojskowych, przeszło 300 powstańców, między którymi mile podpadły grupy Radzionków i Rojca z kapelą powstańczą, przed p. Starostą Korolem, Komendantem garnizonu pułk. Samborskim, pułk. Żelisławskim, p. prezesem Powstańców Zejerem i posłami.

Następnie wszyscy udali się do „Hotelu pod Lipami” na uroczystą akademję powstańczą, w której przemawiali prezes zw. Zw. Powst. Śl. p. Zejer i p. starosta Korol, zachęcając do dalszej pracy na terenie Śląska w tym ofiarnym duchu, jakiego nam przekazali w spuściznie nasi polegli powstańcy.

Po akademji udekorował p. starosta Korol „Gwiazdą śląską” p. Stochnioła, Szwedę Macieja, Skrzypulca Jakóba, Cebulę Józefa, Sprusa Pawła, Kowalczyka Marcina, Łazara, Tobora Franciszka, Tobora Józefa, Hadyka Jerzego, Krzyżem. na Śl. Wstędze Waleczności pp. Flaka Bernardego, Nowaka Jana, Wolskiego Jana i Wodeckiego Józefa.

Podczas pochodu i akademji przygrywały orkiestra 11. p. p. orkiestra kolejowa, orkiestra z Radzionkowa i Strzybnicy.
Wieczorem odbyła się akademja chadecka w Domu Ludowym, na której p. poseł Dr. Hager wygłosił hymny pochwalne na p. Korfantego, o którym niedawno jeszcze twierdził, że historia o p. Korfantym źle będzie pisała.

Kozłowa Góra

Jak każde inne uroczystości narodowo-państwowe, tak i 10-cio lecie przyłączenia Śląska do Polski Kozłowa Góra obchodziła bardzo uroczyście. Ponieważ związki i rada gminna brały udział w uroczystościach w Tarnowskich Górach, postanowiono miejscową uroczystość obchodzić już w sobotę. W tym celu udało się naczelnikowi gminy p. Flakowi Wojciechowi wystarać się o drzewo na ognisko. Otrzymano je bezpłatnie, a członkowie Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej zwieźli go na t. zw. „Skotnicę”, gdzie ułożono z niego stos i oblano smołą. Wieczorem o godzinie 9-tej zebrały się koło p. Tyczki miejscowe towarzystwa. Imponujący pochód z orkiestrą na czele wyruszył na „Skotnicę”. Tam na tle palącego się ogniska odbył się koncert orkiestry a Stowarzyszenie Młodzieży odśpiewało kilka piosenek. Przemówienie o przyłączeniu Śląska do Polski i wkroczeniu Jej wojsk na Śląsk wygłosił p. Musioł Stanisław. Zaznaczyć należy, że przemówienie, mimo bardzo wielkiej liczby zebranych tak starszych jak dzieci, wysłuchane było w największem skupieniu, co świadczy o wysokiem uświadomieniu narodowem miejscowych obywateli, za co należy im się naprawdę szczerą pochwałę i uznanie. Po odśpiewaniu przez wszystkich z stowarzyszeniem orkiestry hymnu „Boże coś Polskę”, pochód ruszył z powrotem do wsi. Zaznaczyć należy, że gmina nie miała tutaj żadnych wydatków, bo orkiestra koncertowała bezinteresownie, a drzewo też otrzymano gratisowo, jak już zaznaczyłem. Panu naczelnikowi gminy, orkiestrze, Stowarzyszeniu Młodzieży jak wszystkim tym, którzy w tej pięknej uroczystości udział brali, należy się szczere i serdeczne podziękowanie.

Stare Tarnowice

Uroczystość 10-cio lecia połączenia Śląska z Polską udała się wspaniale. Rano o godzinie 9,30 odbyło się uroczyste nabożeństwo dziękczynne, zamówione przez związki miejscowe. Po południu urządzono koncert na boisku szkolnem i gry, jak loterję fantową i strzelanie o nagrody i t. p. Dzieci zostały obdarowane. Wieczorem odbyła się uroczysta akademja, na której okolicznościowe przemówienie wygłosił p. kierownik szkoły Białecki. Następnie ruszono do pochodu, poczem bawiono się ochoczo na 2 salach przy tańcach. Nie można pominąć milczeniem faktu, iż część społeczeństwa miejscowego ustosunkowała się biernie do całej uroczystości. Należy się spodziewać w przyszłości, że całe społeczeństwo miejscowe zrozumie doniosłość takiej ważnej chwili.

Szczególne uznanie i podziękowanie za urządzenie całej uroczystości, która mimo powyższych drobnych usterek wypadła znakomicie, należy się wszystkiem towarzystwom, za współpracę przy tej uroczystości. W końcu serdecznie dziękujemy Szan. Obywatelom za ofiarowane dary do loterji fantowej.

Orzech

Uroczystość 10 - lecia przejęcia Śląska przez władze polskie uczczoną została w Orzechu wspaniałą wieczornicą, która w dniu 19. 6. 32. o godz. 16,30 odbyła się na sali p. Krzymińskiej. Prezes miejscowej grupy Zw. Powstańc. Śląskich p. Orzechowski w pięknem przemówieniu przypomniał obecnym chwile wiekopomnego zmagania się powstańca śląskiego z odwiecznym naszym wrogiem, wywodząc, iż tylko zbrojny wysiłek powstańców naszych przyłączył nasz Śląsk do macierzy. Uroczysty nastrój panował wśród obecnych, kiedy w im. poległego powstańca usłyszeli wezwanie, aby ten kraj śląski krwią braterską obficie zroszony, zdobywszy go z powrotem dla ojczyzny, utrzymali dla Polski, ten kraj, za który chętnie on oddał życie.

Następnie przemówił kierownik miejscowej szkoły p. Mazurek, który zebranym przedstawił historję Śląska z czasów panowania Niemców, dzieje Śląska za czasów polskich i perspektywy, jakie krajowi naszemu otwierają się na przyszłość.

Cała uroczystość została upiększona śpiewami i występami młodzieży szkolnej. Jakkolwiek uroczystość przyłączenia Śląska do Polski w gminie naszej miała przebieg wspaniały, nie można jednak nie zwrócić uwagi na fakt, iż przy lepszej chęci obywatelstwa święto to byłoby wypadło jeszcze uroczyściej. W przyszłości w takich chwilach nie powinno w uroczystościach narodowych brakować nikogo, a w szczególności żadnego polskiego towarzystwa bez względu na kierunek polityczny.

Radzionków

Z okazji dziesięciolecia powrotu prastarej dzielnicy piastowskiej Śląska do Macierzy urządziła szkoła powsz. II. im. Ks. Bogedaina w niedzielę dnia 19. bm. uroczysty poranek dla dzieci szkolnych w obecności całego grona nauczycielskiego tej szkoły. Na poranek złożyły się występy chóru szkolnego, deklamacje oraz przemówienia naucz. p. Mikulskiego.

P. Mikulski w ładnym i przystępnym dla dzieci referacie przedstawił dzieje śląska od chwili zagarnięcia tej dzielnicy, która od wieków polską była i mimo długiej niewoli pruskiej polską pozostała. Następnie podkreślił, ze polskość Śląska przypieczętowały 3 powstania śląskie, które też zadecydowały o przynależności Śląska do Polski, wskazał na dorobek kulturalny i gospodarczy Śląska w ciągu 10-ciu lat przynależności do Polski przedstawił dzieciom jasny obraz zdobyczy gospodarczych w dziedzinie rozbudowy dróg, kolei, gmachów publicznych, budowy szkół, urzędów polskich itp.

Wzniesieniem okrzyku na cześć Najjaśniejszej Rzeczypospolitej i odśpiewaniem „Roty”poranek zakończono.