|
Szczególną datą w dziejach tarnogórskiego Bractwa Strzeleckiego były obchody
50 – lecia konfraterni, które zorganizowano w dniach od 31 maja do 4 czerwca
1830 roku. Imprezy przygotowane na tę okoliczność odbywały się przede wszystkim
na terenie tworzącego się od początków dziewiętnastego stulecia kompleksu
strzeleckiego, na ulicach miasta oraz w kościele parafialnym pw. śś. Apostołów
Piotra i Pawła.
 
Strony tytułowe pieśni wydanych na uroczystość jubileuszu 50-lecia
tarnogórskiego Bractwa Strzeleckiego, Wrocław (Breslau), 1830;
wł. Archiwum Państwowe w Katowicach
Zgodnie z obowiązującą tradycją najważniejszą
część obchodów święta stanowiły zawody o tytuł jubileuszowego króla
strzeleckiego (Schützenkönig). Rozpoczęły się one w poniedziałek drugiego dnia
Zielonych Świąt (Pfingsten), tj. 31 maja 1830 roku. O godzinie 15.00 korowód
utworzony przez członków organizacji, na czele którego maszerowała orkiestra i
poczet sztandarowy, wyruszył ulicami miasta po urzędującego króla, tj.
triumfatora turnieju z 1829 roku – nadsztygara Koehlera (Köhlera). Po dotarciu
przed jego dom wybrani członkowie towarzystwa oddali w pięciu salwach piętnaście
wystrzałów na jego cześć. Po tym uroczystym przywitaniu Koehler (Köhler)
dołączył do korowodu i wraz z nim ulicami miasta udał się przed ratusz na
tarnogórskim Rynku, a z siedziby władz miejskich odebrano sztandar miejski.
Bracia nieśli go uroczyście na czele pochodu razem z proporcami towarzystwa
ulicą Strzelecką (Schützenstrasse) prowadzącą do siedziby i strzelnicy
organizacji. Po przybyciu na miejsce korowód wśród wystrzałów przeszedł przez
specjalnie przygotowaną i przystrojoną girlandami bramę triumfalną usytuowaną w
pobliżu wejścia do siedziby towarzystwa. Kwiatami i gałązkami świerku ozdobiono
także drzwi wejściowe do budynku, umieszczając nad nimi owalną tablicę z napisem
50 jaehriges Jubilaeum. Wywieszki o podobnej formie umieszczono także na
stanowisku strzeleckim, w połowie jego długości. Tak więc tablica po lewej
stronie zawierała informację nawiązującą do założenia organizacji (Stiftungs
Jahr 1780), środkowa do jubileuszu półwiecza działalności towarzystwa (50
jaehriges Jubilaeum), a umieszczona z prawej – do daty obchodzonej uroczystości
(Jubel Jahr 1830). Wszystkie przytoczone teksty wykonano złotymi literami na
drewnie.
Zmagania strzelców poprzedziły regulaminowe strzały honorowe na cześć panującego
monarchy pruskiego Fryderyka Wilhelma III, urzędującego króla brackiego oraz
władz miejskich. Turniej zasadniczy trwał trzy dni, czyli do 2 czerwca, a
najlepszym zawodnikiem okazał się miejscowy piekarz Johann Tomalla (Thomalla,
Tomala). Fakt ten podano do publicznej wiadomości 2 czerwca w południe, po czym
zebrani na strzelnicy Bracia oddali honory nowemu królowi. Zgodnie ze zwyczajem
brackim, podczas zawodów wyłaniano także dwóch marszałków (Marschälle). To oni,
wspólnie z triumfatorem zawodów, sprawowali honorowe przywództwo nad
towarzystwem przez cały nadchodzący rok. Podczas omawianego święta zaszczyty te
wywalczyli: dzierżawca bracki Uchter (jako pierwszy) i asystent kasowy Seidel
(jako drugi).
W dzień po zakończeniu zawodów 3 czerwca w czwartek odbyła się najbardziej
widowiskowa uroczystość obchodów jubileuszu 50-lecia Bractwa, tj. intronizacja
zwycięzcy turnieju Zielonoświątkowego. O godzinie 15.00 król i marszałkowie
zostali powitani w pobliżu siedziby tarnogórskiej organizacji przez
przedstawicieli magistrackich oraz członków towarzystwa, po czym uformowano
pochód, który wyruszył na spotkanie ówczesnego starosty bytomskiego, hrabiego
Carla Traugotta Henckel von Donnersmarcka. Wraz ze swoim orszakiem oczekiwał on
na korowód w pobliżu domu strzeleckiego. Po powitaniu urzędnika landrat dołączył
do przybyłych ze swoją świtą, by na czele pochodu wspólnie z nowym królem, dwoma
marszałkami, przedstawicielami władz miejskich, inspektorem strzeleckim oraz
zarządem Bractwa udać się głównymi ulicami Tarnowskich Gór w kierunku miejsca
zamieszkania Johanna Tomalli (Thomalli).
Krzysztof Gwóźdź
Dokończenie w następnym numerze
Zmiany Królów
Ustępujący: Król Krzysztof Koszowski, I Marszałek Henryk Burzyński,
II Marszałek Leonard Woźnica. Panujący: Król Wojciech Szczepkowski,
I Marszałek Jacek Wicher, II Marszałek Andrzej Pilot.
18 listopada na strzelnicy tarnogórskiego Bractwa Kurkowego
odbyło się strzelanie o tytuł Króla. Nowym Królem Bractwa Kurkowego został
Wojciech Szczepkowski.
Król Królów Okręgu Śląskiego Marian Jeruzal z Jelcza - Laskowic
z pucharem przechodnim
Wraz ze strzelcami z Bytomia, Rudy, Żor, Zabrza, Rybnika, Pszczyny, Raciborza,
Jelcza i Wrocławia odbyły się także zawody strzelnicze o tytuł Króla Królów
Okręgu Śląskiego. Tytuł ten przypadł Marianowi Jeruzalowi z Jelcza.
Król Okręgu Śląskiego. Ustępujący: Król Jacek Wicher – Tarnowskie Góry, I
Marszałek Zbigniew Winiatorski – Żory. Panujący: Król Zbigniew Winiatorski –
Żory, I Marszałek Andrzej Janicki – Tarnowskie Góry, II Marszałek Zbigniew
Dreszler – Żory.
|
