Skip to content
Skarbnica wiedzy o Tarnowskich Górach Drukuj Poleć znajomemu

W Miejskiej Bibliotece Publicznej oraz w księgarni „Wiosna” można kupić drugie już wydanie reprintu „Kroniki miasta i powiatu Tarnowskie Góry” Jana Nowaka.

Czytaj całość
 
Z nazwiskiem na elewacji Drukuj Poleć znajomemu
Kamienica Zachera po remoncie
Kamienica Zachera po remoncie

Zainteresowanie tarnogórzan w 2012 roku wywołał napis z datą i nazwiskiem, jaki pojawił się po remoncie na elewacji kamienicy przy ulicy Piłsudskiego 8. Kim był Jan Zacher, że doczekał się upamiętnienia na murze budynku?

Czytaj całość
 
Srebro i kunszt Drukuj Poleć znajomemu
 
 

Przejęcie Śląska w XVIII wieku przez państwo pruskie, co było wynikiem wojny z Habsburgami, stało się punktem zwrotnym w dziejach górnośląskiego przemysłu. Król Prus Fryderyk Wielki, świadomy znaczenia dla państwa kopalin użytkowych, podjął działania na rzecz podniesienia śląskiego górnictwa z wieloletniej zapaści. Dlatego w drugiej połowie wieku, minister Heinitz oraz przedstawiciele Izby Skarbowej i Kamery Wojennej, rozpoczynają działania na rzecz ponownego reaktywowania tarnogórskiego górnictwa i hutnictwa rudnego.

Czytaj całość
 
Tablica tarnogórskich kronikarzy Drukuj Poleć znajomemu

Na wikarówce przy kościele pw. św. Piotra i Pawła w czasie Gwarków odsłonięta zostanie tablica poświęcona Janowi Nowakowi i Carlowi Winklerowi – wielkim tarnogórskim kronikarzom.

Czytaj całość
 
Auta precz z Krakowskiej Drukuj Poleć znajomemu

Już w okresie międzywojennym główna miejska ulica Krakowska z wolna nabierała charakteru miejskiego deptaka. Postarali się o to kamienicznicy i radni

Czytaj całość
 
Stuletni monument Drukuj Poleć znajomemu
 
 

Pierwsze w Tarnowskich Górach „Seminarium Nauczycielskie” powołano do życia w 1908 roku. Miało siedzibę przy ul. Gliwickiej 25 w dawnej szkole górniczej. Nowy budynek dla szkoły wznoszono przy ul. Opolskiej przez 4 lata i oddano do użytku równe 100 lat temu.

Czytaj całość
 
Autonomia Śląska Drukuj Poleć znajomemu
 
 

W okresie międzywojennym, w latach 1922-1939, Województwo Śląskie posiadało bardzo dużą samorządność (autonomię) wobec Rządu Centralnego w Warszawie. Wielkim jej zwolennikiem i obrońcą był Stanisław Janicki - (1884-1942), śląski pisarz i publicysta, działacz narodowy w okresie plebiscytu i powstań śląskich na terenie Tarnowskich Gór, tarnogórski przedsiębiorca, poseł na Sejm Śląski, członek Śląskiej Rady Wojewódzkiej, czołowy polityk Chrześcijańskiej Demokracji Wojciecha Korfantego, stracony przez hitlerowców na gilotynie za działalność konspiracyjną.

Czytaj całość
 
Miejskie ablucje Drukuj Poleć znajomemu
Tarnogórska mykwa przy ul. Lompy
Tarnogórska mykwa przy ul. Lompy

Prowadzenie publicznej łaźni kosztowało międzywojenny tarnogórski Magistrat zbyt wiele, dlatego urzędnicy próbowali ten obowiązek zrzucić na przedsiębiorczych mieszkańców

Czytaj całość
 
Z dziejów komunikacji międzygminnej Drukuj Poleć znajomemu
 
 

Autobusem do Wojkowic – Dokończenie

Międzygminny Związek Komunikacji Pasażerskiej w Świerklańcu zdecydował w połowie 1993 r. o wprowadzeniu własnych konduktorów autobusowych. Jednak na liniach 102 i 105, których koszty refinansował KZK GOP, konduktorów postanowiono nie zatrudniać. Zamieszanie skończyło się po tym, jak jesienią 1994 r. KZK GOP i MZKP podpisały umowę o przyjęciu wspólnych biletów, a następnie z początkiem stycznia 1995 r. do KZK GOP wstąpiła gmina Bytom. Odtąd mieszkańcy Wojkowic mogli podróżować na podstawie identycznych biletów udając się zarówno do Świerklańca, jak do Bytomia, Siemianowic Śląskich czy Katowic.

Czytaj całość
 
Czarna Huta Drukuj Poleć znajomemu
 
 

W opisaniu fragmentu miasta, które do dziś funkcjonuje pod nazwą „Czarna Huta”, pewną trudność sprawia jego historyczna przynależność. Piszący o niej w przeszłości, wymieniają ją bowiem jako część Lasowic lub Sowic.

Czytaj całość
 
Od ognia i chorób Drukuj Poleć znajomemu

Przez blisko dwa stulecia ludność miasta gwarków dziesiątkowały epidemie a dobytek niszczył „czerwony kur”, czasami celowo zaprószony

Czytaj całość
 
Markiza Blanka - z Portugalii? Drukuj Poleć znajomemu
Mały wersal ok. 1940 r.
Mały wersal ok. 1940 r.

Panie ze świerklanieckiego zamku, cz. V

My rządzim światem, a nami kobiety.
Ignacy Krasicki, książę-bp warmiński
„Myszeida”, Pieśń IV, 1775

Choć na początku 2014 r. minęło dokładnie 140 lat od śmierci hrabiny Pauliny Teresy Henckel von Donnersmarck, znanej bardziej jako markiza Blanka, to do dziś jest najbardziej znaną panią na świerklanieckich włościach. Jej losy to gotowy scenariusz na film z nader niezwykłymi zwrotami akcji i wieloma intrygującymi faktami. Skandale i wielkość towarzyszyły jej za życia. Po śmierci wielokrotnie wzbudzała i zachwyt, i nienawiść.

Czytaj całość
 
Wysiedlenia z terenu powiatu tarnogórskiego Drukuj Poleć znajomemu
Pochód pierwszomajowy, 1945 r., ul. Gliwicka w Tarnowskich Górach. Na czele (trzeci od lewej) burmistrz Józef Marek.Ze zbiorów Muzeum w Tarnowskich Górach
Pochód pierwszomajowy, 1945 r., ul. Gliwicka w Tarnowskich Górach. Na czele (trzeci od lewej) burmistrz Józef Marek.Ze zbiorów Muzeum w Tarnowskich Górach

CZĘŚĆ V

Dzięki działalności Sztabu Wysiedleńczego do 17 sierpnia 1945 r. z obozu w Lasowicach zwolniono 934 osoby, a pozostałych 1 222 wysłano trzema transportami do Niemiec (w pierwszych dwóch  – 913 osób, a w trzecim – 309). Zgodnie z danymi z 18 sierpnia w obozie w Lasowicach znajdowało się jeszcze 557 osadzonych. Ogółem w okresie tym do obozu dostarczono 2 318 osób spośród 7 482 zakwalifikowanych do wysiedlenia. 

Czytaj całość
 
Z kart Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich RP Drukuj Poleć znajomemu
Medal pamiątkowy wykonany z okazji 150-lecia Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Żorach, medalier Stefan Zygmaniak, Poznań, 1926 rok, ze zbiorów Muzeum w Chorzowie, fot. Tomasz Szemalikowski
Medal pamiątkowy wykonany z okazji 150-lecia Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Żorach, medalier Stefan Zygmaniak, Poznań, 1926 rok, ze zbiorów Muzeum w Chorzowie, fot. Tomasz Szemalikowski

W jednym z poprzednich numerów „Montes Tarnovicensis” zainicjowano cykl artykułów poświęconych przeszłości organizacji zrzeszającej polskie bractwa kurkowe. Nie jest to działanie przypadkowe, bowiem od 17 do 19 kwietnia 2015 roku do Tarnowskich Gór przybędą delegacje towarzystw zrzeszonych w Zjednoczeniu Kurkowych Bractw Strzeleckich RP, aby wziąć udział w obradach 14. Kongresu. Towarzyszyć mu będą  ogólnopolskie zawody strzeleckie.

Czytaj całość
 
Jaką historię mieć powinniśmy Drukuj Poleć znajomemu

Rozmyślania o Górnym Śląsku

W powstałym Muzeum Śląskim, którego działalność de facto głównie dotyczyć będzie historii Górnego Śląska, centralne miejsce miała zajmować ekspozycja obrazująca podróż J.W. Goethego, księcia sasko-weimarskiego i hrabiego Redena do Tarnowskich Gór w celu zaznajomienia się z zainstalowanym tam cudem techniki - maszyną parową i ambitnymi, dalekosiężnymi planami rozwoju przemysłu w tej części Prus piekielnie zdolnego i rzutkiego Redena. 

Czytaj całość
 
Willa Gruschki Drukuj Poleć znajomemu
 
 

Na szczęście z powodu rozbudowy sąsiednich socjalistycznych zakładów przemysłowych zburzono jedynie oficyny wzniesione na zapleczu pięknej willi postawionej dla pruskiego nauczyciela Gruschki

Czytaj całość
 

Okładka Montes nr 69

Okładka Montes nr 69