Skip to content
Zmarł ostatni wnuk księcia Guido Drukuj Poleć znajomemu
Dankmar Tauern, 1919-2013
Dankmar Tauern, 1919-2013

Tauernowie to potomkowie Odo Deodatusa - pierworodnego, naturalnego syna księcia Guido von Donnersmarcka, najbardziej znanego przedstawiciela rodu Henckel von Donnersmarck. To po urodzeniu się Odo, Guido uwierzył, że może mieć dzieci i po śmierci ukochanej Blanki de Paiva ponownie pomyślał o ożenku i założeniu rodziny.

Czytaj całość
 
Brynica - granica Drukuj Poleć znajomemu
 
 

Śląsk a ziemia siewierska Cz. I

Piastowie bytomscy swoje księstwo często dzielili, ale zawsze w końcu trafiało ono pod rządy jednego księcia. Ta sytuacja zmieniała się w 1337 r. Książę bytomski Władysław sprzedał swemu kuzynowi, księciu cieszyńskiemu Kazimierzowi I, w dniu 8 maja tego roku ziemię siewierską. Obejmowała ona także tereny dzisiejszej gminy Ożarowice.

Czytaj całość
 
Dlaczego nie? Drukuj Poleć znajomemu
 
 

Ciąg dalszy tarnogórskich maszkaronów

W grudniu 2012 r. Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej wydało książkę „Małe jest piękne – Tarnogórskie Detale Architektoniczne”. Jej genezą był pomysł na szkolną wystawę zdjęć takich obiektów w Zespole Szkół Budowlano-Architektonicznych.

Czytaj całość
 
Tarnowskie Góry Adolfa Munda Drukuj Poleć znajomemu
 
 

Prezbiterium kościoła św. Marcina w Starych Tarnowicach, około 1921 roku, akwarela/papier, wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach

 
Tylko kamienie pozostały Drukuj Poleć znajomemu
Widok obozu jenieckiego w Lasowicach. Ze zbiorów Związku Żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego w Tarnowskich Górach
Widok obozu jenieckiego w Lasowicach. Ze zbiorów Związku Żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego w Tarnowskich Górach

W niespełna rok po rozpoczęciu II wojny światowej Lasowice włączono w granice Tarnowskich Gór. W nowej dzielnicy, która otrzymała urzędową nazwę Tarnowitz-Nord, w 1940 roku cywilni pracownicy przymusowi rozpoczęli budowę obozu.

Czytaj całość
 
Tarnogórski ośrodek rehabilitacyjny Drukuj Poleć znajomemu
Dawna masztalernia. Reprodukcja z folderu GCRLiZ wyd. 1984 r.
Dawna masztalernia. Reprodukcja z folderu GCRLiZ wyd. 1984 r.

CZĘŚĆ III

Wiosną 1962 r. społeczeństwo ziemi tarnogórskiej miało okazję dowiedzieć się nieco na temat Górniczego Ośrodka Ozdrowieńczo-Rehabilitacyjnego w Reptach Śląskich.

Czytaj całość
 
Z dziejów komunikacji międzygminnej Drukuj Poleć znajomemu
Mandat z początków lat 90. za przejazd bez ważnego biletu
Mandat z początków lat 90. za przejazd bez ważnego biletu

Autobusem przez Bobrowniki

Na wschód od Piekar Śląskich leży gmina Bobrowniki. Międzygminny Związek Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach posiada kilka linii autobusowych przebiegających przez teren tej gminy. Chociaż są to tereny typowo wiejskie i rolnicze, ze względu na bliskość dużych miast Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego już dawno bobrowniczanie zyskali możliwość korzystania z usług komunikacji pasażerskiej.

Czytaj całość
 
Praca przymusowa w PGR-ach Drukuj Poleć znajomemu
 
 

Przymusowa początkowo praca w brygadach rolnych Powszechnej Organizacji „Służba Polsce” z biegiem czasu stała się atrakcyjnym sposobem spędzania wolnego czasu. W Państwowych Gospodarstwach Rolnych zarabiało się pieniądze i zdobywało zawód

Czytaj całość
 
Rosenthalowie Drukuj Poleć znajomemu

Panowie Brynka

Rosenthalowie byli budowniczymi pierwszego pałacu w Brynku. Nieco ponad sto lat temu majątek ten wraz z tamtejszą rezydencją kupili Henckel von Donnersmarckowie i z ich nazwiskiem związana jest gruntowna przebudowa pałacu, który można do dziś podziwiać. Potomkowie Rosenthalów pamiętają, że stąd pochodzi ich ród i niedawno nawet odwiedzili Brynek. W 2005 r. Fryderyk Zgodzaj opisywał dzieje tego rodu na podstawie archiwaliów z miejscowej parafii. Almanachy Gotajskie pozwalają uzupełnić te dane o dalsze informacje.

Czytaj całość
 
Kamienica Anderscha Drukuj Poleć znajomemu
 
 

Po sześciu latach od wybudowania kamienicy ze sklepem na parterze mistrz bednarski Paul Andersch nakazał przebudować witryny na zwykłe okna mieszkalne. Widocznie sklepowy interes w bocznej uliczce nie kręcił się najlepiej

Czytaj całość
 
To nie było radio Drukuj Poleć znajomemu
 
 

W lutym 2012 roku w 54 numerze Montesa ukazał się artykuł pt.: „Tarnowskie Góry w eterze”, w którym przedstawiliśmy hipotezę, że obiekty przypominające współczesne anteny telewizyjne nad dachami domów i budynków publicznych w centrum Tarnowskich Gór, widoczne na starych, datowanych na początkowe lata XX w pocztówkach, to najprawdopodobniej anteny radioodbiorników.

Czytaj całość
 
Kłopotliwy narożnik ulic Drukuj Poleć znajomemu
Rys. ze zbiorów archiwum miejskiego Tarnowskich Gór
Rys. ze zbiorów archiwum miejskiego Tarnowskich Gór

W narożniku ulic Wyszyńskiego i Wyspiańskiego miał powstać drugi miejski zieleniec, ale parcelę kupili od magistratu leśniczy i adwokat - właściciele sąsiednich posesji – i przeznaczyli na ogródki

Czytaj całość
 
Pieskie życie policyjnego wilczura Drukuj Poleć znajomemu
Opiekunowie policyjnego owczarka alzackiego, który wabił się Astor, nie mieli z psem łatwego życia. Wilczur uganiał się po polach Donnersmarcka za zającami i gryzł się na ulicach z cywilnymi psami. Spotkał go marny koniec
Czytaj całość
 
Rozmyślania o Górnym Śląsku Drukuj Poleć znajomemu

Bez Michała Smolorza

Drugi człon tytułu może być czytany razem z pierwszym - bez kropki - łącznie, zaznaczając niepełność, niereprezentatywność wszelkich rozważań o Śląsku bez tego wybitnego publicysty. Tytuł czytany z kropką, oddzielającą wyraźnie dwa zdania, podkreśla pustkę, wyraźny brak bardzo ważnego i znaczącego elementu w pejzażu śląskim (jeśli o tak wybitnym i żywotnym człowieku można mówić „element”).

Czytaj całość
 
Księżna Lily z polskimi pradziadkami Drukuj Poleć znajomemu
Pałac Kawalera, ostatni śląski dom Lily von Dziembowskiej (akwarela, M. Ogiński, 2013)
Pałac Kawalera, ostatni śląski dom Lily von Dziembowskiej (akwarela, M. Ogiński, 2013)

Panie ze świerklanieckiego zamku, cz. I

My rządzim światem, a nami kobiety.
Ignacy Krasicki, książę-bp warmiński
„Myszeida”, Pieśń IV, 1775
Czytaj całość
 
Pod czerwoną gwiazdą Drukuj Poleć znajomemu

Podbój Górnego Śląska przez Armię Czerwoną w styczniu 1945 r.

 
 

W styczniu 1945 r. działania wojenne dotarły na Górny Śląsk. Ziemie pomiędzy Przemszą a Odrą zostały zajęte w wyniku tzw. operacji sandomiersko-śląskiej 1. Frontu Ukraińskiego. Dowództwo niemieckie dosłownie w ostatniej chwili porzuciło plan zamiany górnośląskich miast w jeden „okręg-twierdzę”, a za główną linię obrony obrano ostatecznie rzekę Odrę. Wojska niemieckie dowodzone przez gen. płk. Ferdinanda Schörnera chciały zminimalizować straty. W poszczególnych miastach oddziały Wehrmachtu wzmocniono jednostkami policyjnymi oraz batalionami Volkssturmu, złożonymi głównie osób starszych i młodzieży.

Czytaj całość
 
Popiersie cesarza dla Augusta Lischki Drukuj Poleć znajomemu
Dom Strzelecki w Zabrzu, pocztówka z około 1920 r., wł.: Muzeum Miejskie w Zabrzu
Dom Strzelecki w Zabrzu, pocztówka z około 1920 r., wł.: Muzeum Miejskie w Zabrzu

Na terenie Śląska istniało szereg bractw strzeleckich, które już w XVI w. organizowały rywalizację strzelecką pomiędzy sobą. Pierwsze spotkania tego typu organizowane były z udziałem konfraterni z Wrocławia i Nysy. Druga z wymienionych miejscowości w sierpniu 1612 roku była także gospodarzem zawodów z udziałem strzelców reprezentujących blisko 60 miast z całego Śląska.

Czytaj całość
 
Dwie wille Guntzela Drukuj Poleć znajomemu
 
 

Mistrz murarski Konrad Guntzel miał gest i zaprojektował oraz wybudował dla siebie oraz własnej firmy dwie stylowe wille otoczone ogrodami

Czytaj całość
 
Losy powstańca styczniowego Drukuj Poleć znajomemu

„Walczyłem Panie o wolność i równość, przeto nie bądź mi sędzią surowym”

Czytaj całość
 

Okładka Montes nr 60

Okładka Montes nr 60