Skip to content
Urzędnicze kariery Drukuj Poleć znajomemu
Karol von Wrochem Młodszy
Karol von Wrochem Młodszy

Górnośląska szlachta – Wrochemowie Cz. XI

Karol był młodszym - zaledwie o rok - bratem starosty raciborskiego Gottloba von Wrochema. Linię jego potomków z powodzeniem można nazwać linią generalską. Czterech z pięciu wnuków Karola w karierze wojskowej dosłużyło się szarży generalskich. Zanim to jednak się stało, ich dziadek i ojciec, obydwaj o imieniu Karol, poświęcili się pracy w pruskich urzędach.

Czytaj całość
 
W poszukiwaniu zaginionego Drukuj Poleć znajomemu
 
 
Obrazy Mieczysława Muławskiego

Kaczyniec

Ta stara, kryta jeszcze papą chałupa zbudowana w stylu charakterystycznym dla wielu podobnych kiedyś w Tarnowskich Górach, znajduje się na planie miasta z 1800 roku. Ma więc co najmniej 200 lat, a prawdopodobnie jeszcze więcej.

Czytaj całość
 
Profesor dr. Paul Knötel (1858-1934) Drukuj Poleć znajomemu
Richard Knötel: okładka Górnośląskich legend Paula i Hildegardy Knötel
Richard Knötel: okładka Górnośląskich legend Paula i Hildegardy Knötel
W ponad 50-letniej historii tarnogórskiego Królewskiego Gimnazjum Realnego nie było nauczyciela o tak wielkim dorobku naukowym jak profesor dr. Paul Knötel. Historyk, historyk sztuki, heraldyk, bajkopisarz, publicysta, redaktor naczelny miesięcznika „Oberschlesien”; w sumie autor ponad 450 książek i artykułów. Założyciel Biblioteki Ludowej (Volksbucherei) w Tarnowskich Górach, działacz śląskiego ruchu bibliotekarskiego... dziś jest w Tarnowskich Górach całkiem nieznany

Czytaj całość
 
Malowidła Drukuj Poleć znajomemu
Ul. Ratuszowa
Ul. Ratuszowa
Stare pocztówki są dowodem, że naścienne malowidła były w różnych okresach obecne na fasadach budynków w Tarnowskich Górach. Dziś można spotkać nieliczne tylko na ścianach klatek schodowych starych kamienic. Niech tam pozostaną.
Czytaj całość
 
Tarnowskie Góry Adolfa Munda Drukuj Poleć znajomemu

Adolf Mund, Widok na synagogę od strony nieistniejącej ulicy Za Bóżnicą (Hinter der Synagoge), około 1920 roku, papier/akwarela. Wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach
Adolf Mund, Widok na synagogę od strony nieistniejącej ulicy Za Bóżnicą (Hinter der Synagoge), około 1920 roku, papier/akwarela. Wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach
Synagoga

Starania wokół budowy nowej synagogi rozpoczęto w 1862 roku. Powstała ona na miejscu wcześniejszej, z 1832 roku. Projekt budowlany sporządził w sierpniu 1863 roku w Tarnowskich Górach budowniczy Constantin von Koschützki. Już w sierpniu 1864 roku ukończono prace, zaś 1 września odbyła się uroczystość poświęcenia synagogi. Zanim to jednak nastąpiło, tarnogórscy wyznawcy judaizmu spotykali się na modlitwie w prywatnych lokalach.

Czytaj całość
 
Genius loci Drukuj Poleć znajomemu

w poszukiwaniu tożsamości tarnogórskiej przestrzeni

Okładka książki
Okładka książki
Miasto jest przestrzenią wielowymiarową, na którą składa się jego substancja materialna, ale również społeczna, dostrzegalna w postaci dziedzictwa niematerialnego – pamięci, wiedzy i wyobraźni kształtowanej przez kulturę. Miejska przestrzeń, stanowiąca konfigurację ulic, placów i parków, przeżywa na przestrzeni wieków stadium narodzin, rozwoju, stagnacji i upadku. Niezależnie od spełnianej funkcji jej komponentów stanowi żywą tkankę, miejsce współżycia społecznego, tworząc niepowtarzalny klimat pełen sensów i metafor.

Czytaj całość
 
Dzieje tarnogórskich Żydów Drukuj Poleć znajomemu
 
 

C Z Ę Ś Ć  VII

Stabilność tarnogórskiej gminy żydowskiej i reprezentacji potwierdzają również kolejne wybory z 1929 i 1930 roku. Głosowanie do Kolegium Reprezentantów zarządzone zostało przez władze województwa śląskiego pismem z dnia 9 listopada. Zgodnie z nim miano wyłonić pięciu przedstawicieli do końca 1935 roku oraz jak zwykle czterech ich zastępców.

Czytaj całość
 
Koczownicze życie miejskiego budowniczego Drukuj Poleć znajomemu
Na zdjęciu Wiktor Warzecha (po prawej) z wojewodą Michałem Grażyńskim (po lewej w kapeluszu) podczas otwarcia szkoły parkowej w 1932 roku.
Na zdjęciu Wiktor Warzecha (po prawej) z wojewodą Michałem Grażyńskim (po lewej w kapeluszu) podczas otwarcia szkoły parkowej w 1932 roku.
Jedną z osób rekomendujących Wiktora Warzechę na stanowisko miejskiego budowniczego był radca kolejowy Józef Jasiulek. Skąd architekt zamieszkały w Królewskiej Hucie znał inżyniera z tarnogórskiej kolei?
Czytaj całość
 
Zapomniane ulice Piotra i Pawła Drukuj Poleć znajomemu
Ulice Pawła i Piotra naszkicowane na planie sytuacyjnym z 1937 roku. Archiwum UMTG
Ulice Pawła i Piotra naszkicowane na planie sytuacyjnym z 1937 roku. Archiwum UMTG
Apostołowie święci Piotr i Paweł cieszyli się zawsze w Tarnowskich Górach dużym poważaniem. Ich imionami nazwano największy i najstarszy kościół w mieście.

Czytaj całość
 
Krzyże przydrożne Tarnowskich Gór Drukuj Poleć znajomemu

CZĘŚĆ IV

STRZYBNICA

Przy kościele NSPJ kamienny krzyż z figurką Jezusa oraz wnęką z Matką Boską w postumencie.
Przy kościele NSPJ kamienny krzyż z figurką Jezusa oraz wnęką z Matką Boską w postumencie.
Przed filialnym kościołem Św. Krzyża, kamienny krzyż z napisem IN CRUCE SALUS.
Przed filialnym kościołem Św. Krzyża, kamienny krzyż z napisem IN CRUCE SALUS.
Przy ulicy Kombatantów, z lewej strony zabytkowej kaplicy Matki Boskiej Bolesnej, drewniany krzyż z białą postacią Ukrzyżowanego.
Przy ulicy Kombatantów, z lewej strony zabytkowej kaplicy Matki Boskiej Bolesnej, drewniany krzyż z białą postacią Ukrzyżowanego.
Ciemnobrązowy, drewniany krzyż przy ulicy Kombatantów 17.
Ciemnobrązowy, drewniany krzyż przy ulicy Kombatantów 17.


Czytaj całość
 
Archeologia pamięci Drukuj Poleć znajomemu
Thomas Kapsa, ok. 1907
Thomas Kapsa, ok. 1907
Każda z fotografii zaświadcza o obecności. Ludzie i miejsca na nich utrwalone zakotwiczają nasze myśli poza nawiasem teraźniejszości. Choć zachowało się wiele fotografii portretowej mieszkańców Tarnowskich Gór, szczegóły dotyczące imion, nazwisk, dat przepadają w czeluściach niepamięci. Poznawanie fotografii i osób z nią związanych przypomina postawę archeologa, który odkrywa, bada i komentuje „fotograficzną przeszłość”. Ostatnio znaleziony zbiór zdjęć rodziny Kapsów pozwala opowiedzieć ich historię.
Czytaj całość
 
Zawirowania wojen napoleońskich Drukuj Poleć znajomemu

Pod koniec 1806 roku Napoleon, prowadząc wojnę z Prusami, podjął decyzję zajęcia zbrojowni i spichlerza pruskiego - Śląska. Dowódcą wojsk francuskich, mających zdobyć te ziemie, mianował swego brata, księcia Hieronima. Śląsk broniło osiem silnie ufortyfikowanych twierdz. Najpierw zdobyto Głogów a w pierwszych dniach nowego roku Wrocław, broniony przez siedmiotysięczną załogę pruską.

Czytaj całość
 
Henckel u polskiego króla Drukuj Poleć znajomemu

Nieznane dzieje Donnersmarcków

Herb Hencklów z 1596. Ze zbiorów hrabiego Petrusa Henckel von Donnersmarcka
Herb Hencklów z 1596. Ze zbiorów hrabiego Petrusa Henckel von Donnersmarcka
Jakub II i Jerzy V Hencklowie, synowie Sebastiana II, poborcy soli na Dolnym Śląsku wybrali karierę na monarszym dworze.

Czytaj całość
 
Piłsudczycy w ratuszu Drukuj Poleć znajomemu
Bronisław Hager z żoną Ludmiłą przy Pałacu Wrangla w Sztokholmie, 1934 r. wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach
Bronisław Hager z żoną Ludmiłą przy Pałacu Wrangla w Sztokholmie, 1934 r. wł.: Muzeum w Tarnowskich Górach
Papierośnicę z dedykacjami polskich radnych otrzymał Bronisław Hager w podzięce za kilkuletnie przewodzenie Frakcji Polskiej w tarnogórskiej Radzie Miejskiej. Zakończyło to zimną wojnę pomiędzy niemieckimi i polskimi rajcami. Pełne zwycięstwo odnieśli wtedy także zwolennicy sanacji
Czytaj całość
 
Egzamin dojrzałości ze Śląska Drukuj Poleć znajomemu

Rozmyślania o Górnym Śląsku

Autor z dr. Gorzelikiem
Autor z dr. Gorzelikiem
Istnieje słowo: „budujące”, opisujące sferę zjawisk, doznań i odczuć nie mających nic wspólnego ze stawianiem ścian, czy murów. Wręcz przeciwnie - używa się go, by podkreślić atmosferę stwarzającą szersze perspektywy, ukazującą nową jakość rzeczywistości. Słowem tym najlepiej można opatrzyć spotkanie z doktorem Jerzym Gorzelikiem 26 stycznia w Tarnowskich Górach. Rozłożyło się ono na dwie części: pierwsza miała miejsce w Muzeum i miała formę wykładu p.t „Skarby sztuki Tarnowskich Gór i okolic”, druga była zebraniem zwolenników idei, której przewodzi i służy Jerzy Gorzelik – autonomii Śląska.

Czytaj całość
 
Dawny i współczesny znak tarnogórskiego Bractwa Drukuj Poleć znajomemu
Tarnogórski znak strzelecki na budynku strzelnicy z 1904 roku, fot. Przemysław Rubacha
Tarnogórski znak strzelecki na budynku strzelnicy z 1904 roku, fot. Przemysław Rubacha
Znak, z jakim utożsamiało się Bractwo, czyli tzw. „herb strzelecki” (Schützenwappen) ulegał na przestrzeni lat modyfikacjom. Nie posiadamy uchwał organizacji, które precyzowałyby jego wizerunek, a żaden ze statutów nie reguluje tej kwestii. Stąd też wynikają pewne różnice w jego przedstawianiu, które można zauważyć na zachowanych pamiątkach po tarnogórskim Bractwie.
Czytaj całość
 
Muzyczne precjoza, czyli historia miasta dźwiękiem pisana Drukuj Poleć znajomemu
Fragment partytury chóralnej pieśni p.t. Tarnowskie Góry
Fragment partytury chóralnej pieśni p.t. Tarnowskie Góry
Według encyklopedycznych źródeł hejnał (z węg. świtanie) to pieśń grana o brzasku dnia z wieży kościoła lub miejskiego ratusza, to także rodzaj muzycznej „pobudki” dla żołnierzy i obozowiczów. Jak każda inna forma w muzyce winien mieć określone cechy - zwartą i łatwą do zapamiętania linię melodyczną, wspartą na rytmie o podobnych właściwościach. Wykonywany jest najczęściej na trąbce, instrumencie o charakterystycznym, donośnym i jasnym dźwięku.
Czytaj całość