Karol de Lorraine

Książę Lotaryngii, feldmarszałek austriacki

Lotaryńczycy to jedna z najstarszych dynastii Europy. Jej praprzodkiem był hrabia Hugo z Alzacji. Jego prawnukowie Adalbert i Gerard IV otrzymali w XI wieku w dziedziczne władanie Górną Lotaryngię. W Polsce panował wówczas Kazimierz I Odnowiciel.
 

Na początku XIII wieku doszło do dosyć egzotycznego mariażu piastowskiej księżniczki Ludmiły, córki księcia wielkopolskiego Mieszka III Starego z księciem Lotaryngii, Fryderykiem I. Od tej pory wszyscy książęta Lotaryngii mogli powiedzieć, iż w swoich żyłach mają parę kropel piastowskiej krwi.

Lotaryngia położona między cesarstwem a Francją musiała nieraz bronić niezależności przez sąsiadami. Czasami przegrywała.
 

Karol de Lorraine

Karol V Leopold urodził się 3 kwietnia 1643r. w Wiedniu. W wieku zaledwie 26 lat wraz ze swym stryjem, księciem Karolem IV, uciekł do Austrii.

Habsburgowie chcąc jakoś pomóc sojusznikowi (popierali Lotaryńczyków przeciwko Francji) wysunęli kandydaturę księcia Karola do polskiego tronu, po abdykacji Jana II Kazimierza Wazy w 1668r.

Jego osoba była najpoważniejszą kandydaturą do tronu. W dniu elekcji, 19 czerwca 1669r. Karol jako jedyny z cudzoziemców cieszył się pewną sympatią. Jednak rzucone dwa dni wcześniej hasło króla-Piasta (chodziło o polskie pochodzenie, nie o książąt piastowskich ze Śląska) faktycznie zmniejszyło do zera jego szansę na polską koronę.
 

Na wynik wolnej elekcji Karol czekał w Tarnowskich Górach, tuż przy granicy państwa Habsburgów na drodze do Krakowa i Warszawy. Zaprzyjaźnił się z miejscowym proboszczem Aleksandrem Klayborem. Ksiądz na polecenie księcia ochrzcił 2 sierpnia 1669r. pewnego żyda, ubiegającego się o obywatelstwo miasta.

Proboszcz podobno nie lubiany przez tarnogórskich protestantów, został odwołany na początku 1670r. Za wstawiennictwem księcia Karola otrzymał on probostwo w Cieszynie.

Herb książąt
lotaryńskich

Kandydat po raz drugi

Po przegranej elekcji w Polsce, książę Karol pozostał w Austrii. Do Lotaryngii zajmowanej przez Francuzów nie mógł wrócić. Wstąpił do cesarskiej armii.

W 1673r. dosyć niespodziewanie zmarł król Polski Michał Korybut Wiśniowiecki. W kolejnej wolnej elekcji pojawiła się ponownie kandydatura księcia Karola. Jak się okazało miał najwięcej szans, ale... przeciwnikiem okazał się Sobieski. Hetman zrozumiał szybko, że młodszy i z niemałym talentem wojskowym Lotaryńczyk przyćmiłby jego samego. W poniedziałek 21 maja 1674r. faktem stało się zwycięstwo elekcyjne Jana III.

Wygnańczy żywot

Karol pozostał w służbie cesarskiej. Wkrótce ożenił się z byłą królową polską Eleonorą Habsburżanką. Była jego wielką miłością jeszcze zanim została żoną Wiśniowieckiego.

Walczył wielokrotnie z Turkami. W 1683r. spotkał się z Sobieskim na polach pod Wiedniem. Lotaryńczyk dowodził wojskami cesarskimi. W 1687r. odniósł wspaniałe zwycięstwo nad Turkami pod Mohaczem. Walczył także z Francuzami w 1689r.

Zmarł w Wels 18 kwietnia 1690r. Do Lotaryngii nigdy nie powrócił. Udało się to jego synowi Leopoldowi siedem lat później.

W pewnym sensie jego potomkowie wrócili na Śląsk, choć nie do Tarnowskich Gór. W 1722r. Leopold otrzymał od swego cesarskiego kuzyna, Karola VI Habsburga, tytuł i dobra książąt Cieszyna.

Arkadiusz Kuzio-Podrucki