Rys historyczny budowy
i rozbudowy miejskich urządzeń wodociągowych

W okresie po I wojnie światowej, dla zaopatrzenia województwa katowickiego w wodę powołano do życia Górnośląskie Zakłady Wodociągowe, które między innymi zagospodarowały pogórniczy szyb „Staszic” w Reptach Śląskich i ze sztolni odwadniających pompowały czystą wodę pitną dla miast górnośląskiego okręgu przemysłowego ubogiego w zasoby wodne ze względu na jej zanik na skutek odbudowy górniczej.

W roku 1929 ułożono 3550m przewodu f200mm łączącego wieżę wodną w Tarnowskich Górach z ujęciem wody na szybie „Staszic” i z tego źródła awaryjnie pobierano wodę dla miasta. Rurociąg wykonany został kosztem 1 592 tys. zł. i przebiegając trasą: ul. Gliwicka, pod parkiem ul. Wyspiańskiego i ul. Opolska gwarantował miastu dostawę wody w ilości około 2000m3/dobę, a więc rezerwa była aż nadto wystarczająca. Zaopatrzenie miasta w wodę było więc w roku 1929 wystarczające. Posiadając tak wielkie rezerwy wody magistrat wyraził zgodę na częściowe odstąpienie jej dla sąsiadujących miejscowości: Strzybnica, Rybna i Opatowice. Wybudowano więc wodociąg f150mm o długości 8863m kosztem 1 878 tys. zł., który mógł przewodzić około 500 m3 wody na dobę. Opisując rozwój wodociągów miasta Tarnowskie Góry nie sposób jest pominąć jednego z ważnych osiągnięć bezpośrednio związanego z gospodarką wodną miasta rozbudowanego w latach 1927-1929, a mianowicie budowę sieci kanalizacyjnej oraz uruchomienie oczyszczalni ścieków. Miasto było jednym z pierwszych na Śląsku i w Polsce, które zostało całkowicie skanalizowany. Otrzymało oczyszczalnię o pełnym procesie technologicznym oczyszczania ścieków.

Konfiguracja terenu pozwoliła przy grawitacyjnym spływie ścieków zlokalizować oczyszczalnię w dzielnicy Lasowice w dolinie rzeki Stoły. Kanalizacja budowana była według systemu mieszanego. Część sieci wybudowana została jako sanitarna, część jako ogólnospływna z przelewami burzowymi, pozostałe kolektory odprowadzały wodę deszczową. Ogólna długość kanalizacji w roku 1929 wynosiła 19 620m. Stan kanalizacji wybudowanej w roku 1929 po dzień dzisiejszy wykazuje dobrą jakość wykonania, poza wysokim poziomem napełnienia kanałów sanitarnych, gdyż tak oczyszczalnia ścieków jak i kanalizacja budowane były na maximum 20 tysięcy mieszkańców, podczas gdy ilość ich w chwili obecnej znacznie wzrosła. W późniejszych latach, szczególnie po roku 1950 sieć kanalizacyjna została rozbudowana i w roku 1976 wynosiła:

ogólna długość sieci kanalizacyjnej: 54 142m
w tym:
kanalizacja sanitarna: 2 200
kanalizacja deszczowa: 6 700
kanalizacja ogólnospławna: 36 945
podłączenia domowe: 8 297

Wybudowana w roku 1929 oczyszczalnia ścieków była wzorem oczyszczalń w kraju. Obejmowała ona pełny zakres oczyszczania ścieków. W latach 1930-1955 nie wykonano żadnych zmian na ujęciach, a jedynie w związku z rozbudową miasta budowano nowe sieci wodociągowe w ulicach. Zużycie wody w mieście szybko wzrastało: w roku 1930 wynosiło ono 1 150 m3/dobę., zaś w roku 1955 zużywano jej już 3 620m3/dobę. Wody zaczęło w mieście brakować. Ujęcie miejskie pracowało już całą dobę w ruchu ciągłym i dostarczało 1 600m3/dobę, zaś ilość pobierana z szybu „Staszic” osiągnęła również maximum przemysłowe. Postanowiono wykorzystać pewne nadwyżki w źródle wody i w roku 1955 wymieniono pompy typu „Sulzer” na nowe agregaty pompowe wyprodukowane przez Zabrzańską Fabrykę Maszyn Górniczych. Wydajność wzrosła z 70 do 100 m3/godzinę. Pozwoliło to na okresowe zlikwidowanie deficytu wody w mieście.

Materiały ze zbiorów PWiK Sp. z o o.