Kościół p.w św. Apostołów Piotra i Pawła

Katolicy tarnogórscy u zarania dziejów miasta należeli do parafii p.w. św. Marcina w Tarnowicach Starych. Aczkolwiek w 1519r. istniało już na terenie dzisiejszego miasta dość dużo jak na owe czasy domów to jednak nie możemy znaleźć śladu usiłowania utworzenia własnej parafii. W tej sytuacji, popierani przez Jerzego brandenburczyka protestanci, którzy upodobali sobie tarnogórski gród - pierwsi założyli swoją gminę i wybudowali swój (drewniany) zbór, który stał się pierwszym na Górnym Śląsku (1528r.) kościołem ewangelickim. W 1531r. zniesiono ten kościółek (niektórzy podają, że zniszczył go pożar) i wybudowano nowy, murowany, na miejscu, gdzie stoi dzisiaj katolicki kościół parafialny św. Piotra i Pawła. Świątynia ta nie posiadała jednakże ani wieży, ani prezbiterium. Te człony dobudowano w latach 1560-1563. Wieża stoi do dziś.

Wnętrze kościoła p.w. św. Apostołów Piotra
i Pawła w 1925 i 1948r.

W 1629r. ówczesny cesarz odebrał magistratowi patronat nad tym kościołem. On też przysłał do Tarnowskich Gór pierwszego proboszcza katolickiego - ks. Wawrzyńca Miszkowskiego, którego uroczyste wprowadzenie odbyło się 1 lutego 1630r. Dzień ten można uważać za początek parafii rzymsko-katolickiej! Odtąd już kościół przeszedł na własność tejże parafii.

W ciągu wieków kościół remontowano i przebudowywano. Obecny swój kształt otrzymał w toku prac dokonanych w latach 1849-1851. Kolejnej gruntownej renowacji doznał tenże dom Boży w czasach II Rzeczypospolitej. Trudu tego podjął się w latach 1923-1929 ówczesny proboszcz, ks. Michał Lewek. Postarał się o zainstalowanie w kościele ogrzewania centralnego, oświetlenia elektrycznego, przykryto na nowo cały dach, odnowiono wieżę, założono nową posadzkę oraz przyozdobiono jego wnętrze cenną polichromią. Po tych wielorakich pracach, 22 września 1927r. - kościół został konsekrowany przez biskupa katowickiego, ks. prof. dr. Arkadiusza Lisieckiego. W tym też roku świątynia wzbogaciła się 43 głosowymi organami wykonane we Wrocławiu przez firmę Biernacki.

Po wojnie w latach 1980-1989 dach kościelny pokryto blachą cynkową, wymieniono drzwi na nowe (1988). Kościół został także wymalowany według projektu miejscowego artysty-malarza prof. Wernera Lubosa, zaś samo malowanie zostało wykonane przez zespół malarski Benedykta Bolczyka z Kochłowic.

Tarnogórskiej owczarni Bożej przewodzili następujący proboszczowie: ks. Wawrzyniec Miszkowski, który nękany nieżyczyliwością ze strony protestantów już we wrześniu 1630r. przeniósł się do innej parafii. Kolejni proboszczowie rzadko przebywali w Tarnowskich Górach. Dawali się wyręczać księżmi z pobliskich parafii, np. z Rept, Starych Tarnowic czy Radzionkowa. Byli nimi: ks. Andrzej Skarżyński (1630-1636), ks. Walenty Iwanowski (1636-1640), ks. Jan Wanacki (1640-1651), ks. Jan Maciejszyk (1651-1661) - był rodowitym tarnogórzaninem i dziekanem, ks. Jan Klaybor (1661-1662) - został otruty, ks. Marcin Guttmann (1662-1665), ks. Aleksander Klaybor (1665-1670), ks. Jan de Fluske (1670-1671) - nie władał językiem polskim, dlatego przeniesiono go do Wrocławia, ks. Franciszek Klaybor (1671-1677) - napisał pierwszą kronikę parafialną opartą na dokumentach kościelnych i magistrackich, która, niestety zaginęła. Ks. Melchior Niestyko (1677-1713) - rodem z Gliwic. Za jego staraniem przybyli z Opola do grodu tarnogórskiego księża jezuici, którzy oprócz zleceń duszpasterskich prowadzili tutaj jedną z pierwszych na Górnym Śląsku szkół średnich ogólnokształcących. Ks. Jakub Chudzik (1713-1715), ks. Wojciech Ciołkowicz (1715-1719), ks. Andrzej Ziebrowski (1719-1750) - był jednym z najbardziej gorliwych pasterzy w owych czasach, ks. Szymon Kuncewicz (1750-1752), ks. Ksawery Kluba (1752-1756), ks. Michał Kępa (1758-1776). Ks. Franciszek Bartuzel (1776-1811) - był zarazem dziekanem i krakowskim oficjałem biskupim dla dzielnicy śląskiej, pochowany w kościele św. Anny. Ks. Antoni Schneidersky (1811-1851) - jemu to kościół św. Piotra i Pawła w Tarnowskich Górach zawdzięcza swój obecny kształt. Ks. Ignacy Wawreczko (1851-1864) - był cenionym kaznodzieją. Ks. Emil Schmaus (1864-1882), ks. Robert Cichoń (1882-1896), ks. Franciszek Kokot (1896-1908) - przeznaczył swoje oszczędności na rzecz rozwoju klasztoru ojców kamilianów w Tarnowskich Górach. Ks. Ryszard Rassek (1908-1922), ks. Michał Lewek (1923-1967), ks. Arnold Woźnica (1967-1973), ks. Józef Porcek (1973-1976). Aktualnie, od 1976r. parafii przewodzi z właściwą sobie werwą ks. Zygmunt Trocha kontynuując dobre zwyczaje tutejszego ludu Bożego.

Ks. dr Herbert Jeziorski,
Dekanat Tarnowskie Góry...
(fot. Jan Melcer wg „Historia Tarnowskich Gór”,
Tarnowskie Góry 2000)