|
Miedary to osada służebna wytwórców miodu dla kasztelana bytomskiego. Pierwsze zapisy o istnieniu Miedar pochodzą z 1251 roku, ale, jak odkryli historycy, dokument , w którym po raz pierwszy wymienia się nazwę osady, jest falsyfikatem napisanym kilkadziesiąt lat później.
Z całą jednak pewnością Miedary istniały już jako osada służebna pod koniec XIII wieku, o czym świadczą zapiski duchownych biskupstwa we Wrocławiu. Sam akt lokacyjny osady, która nazwę wzięła od wytwarzanego w niej miodu, nie zachował się do naszych czasów.
Herb jednak Miedary otrzymały dopiero w XIX wieku. Wówczas to na Śląsku i w Małopolsce nadawano gromadom uprawnienia samorządowe. Nadawane wtedy herby nawiązywały do nazw wsi. Często w herbach pojawiały się narzędzia rolnicze lub elementy przyrodnicze związane z nazwą gromady.
Obecnie istnieją dwa przedstawienia herbów Miedar. Zachowały się na pieczęciach z 1849 roku i 1889 roku.
- Znalazłam wizerunki tych herbów przypadkowo, w dokumentach, które wcale nie są oznaczone w zasobach archiwalnych jako związane z Miedarami - tłumaczy Krystyna Graca, była pracownica nieistniejącego już Miejskiego Archiwum w Tarnowskich Górach.
Wszystkie archiwalia tarnogórskie znajdują się obecnie w archiwum w Katowicach. Ale Krystyna Graca zdążyła jeszcze na zlecenie władz gminy Zbrosławice opracować w 1998 roku i odtworzyć dawny wygląd herbów 21 sołectw podległych obecnie zbrosławickiemu samorządowi gminnemu. Wyobrażenie współczesne tych herbów można co miesiąc obejrzeć w „Wieści Gminnej”, gazecie wydawanej przez Urząd Gminy w Zbrosławicach. Jest wśród nich także herb Miedar.
Od lat toczy się spór, co właściwie herb Miedar przedstawia. Złośliwi mawiają, że na tarczy herbowej Miedar widać widły wystające z kupki gnoju. Jeszcze pod koniec XIX wieku niemieccy heraldycy pisali o widłach wbitych w pagórek. Ale już w 1982 roku historycy przyznali, że to widelec do wybierania miodu wystający ze słomianego ula.
Takiego zdania jest też Henryk Niestrój, autor monografii Miedar opublikowanej w 2000 roku. „Powiedzmy to w tym miejscu wyraźnie, jest to widelec do wybierania miodu wbity w koszkę”, twierdzi Henryk Niestrój. A koszka to nic innego jak prymitywny ul wypleciony ze słomy bądź wikliny na drewnianej podstawie. Zatem widać wyraźnie, że herb nawiązuje do nazwy osady wytwórców miodu.
Henryk Niestrój ma też nieco inne zdanie na temat przedstawienia herbu. Opolski historyk skłania się do uznania za bardziej autentyczny wizerunku herbu, który jeszcze, zanim zatarł go czas, można było oglądać na szosie z Miedar do Rybnej na starym wiadukcie nad linią kolejową z Mikulczyc do Brynka. W przeciwieństwie do opracowań Krystyny Gracy, która opierała się na dziewiętnastowiecznych pieczęciach gminnych, Henryk Niestrój proponuje ukazać na tarczy herbowej Miedar jedynie czubek koszki z
wbitym prosto widelcem do wybierania miodu. Herb Miedar oficjalnie przyjęty przez samorząd na podstawie opracowań Krystyny Gracy przedstawia koszkę w całości a widelec do wybierania miodu wbity na skos.
Jedynie co do barw herbowych istnieje pełna zgoda. Barwa niebieska tarczy herbowej połączona ze złotymi kolorami ula i widelca oznacza radość. Herb Miedar, zdaniem Henryka Niestroja, symbolizuje pracowitość i biegłość w swojej dziedzinie mieszkańców dawnej osady służebnej wytwórców miodu.
RYCH |
