Tarnogórska prasa

Oblicze polityczne i własnościowe prasy polskiej w powiecie tarnogórskim w latach 1922-1939

W 1933 roku, w niespełna 16 tysięcznym mieście, powstała inicjatywa wydawania codziennej gazety. Nosiła ona tytuł „Codzienne Wiadomości Śląskie”. Wydawano ją nakładem Spółdzielni Wydawniczej „Drukarz”, a drukowano w drukarni „Udziałowa” w Częstochowie. Ukazało się tylko dziesięć numerów tego dziennika. Numer pierwszy wyszedł z datą i 13 kwietnia 1933 roku, zaś ostatni 26 kwietnia 1933 roku. Podtytuł głosił, że jest to „Katolicki niezależny dziennik polityczny, społeczny, gospodarczy i literacki”. Nie wszystkie jednak zapowiedzi zawarte w podtytule był realizowane z równą konsekwencją. Faktycznie, był to dziennik polityczny, przynosił bowiem informacje z kraju i ze świata. Sprawy społeczne i gospodarcze zajmowały w nim znacznie mniej miejsca. Pojawiały się informacje o ustawie tzw. kryzysowej, dalszych redukcjach pensji. Składały się one na smutny obraz trwającego nadal kryzysu gospodarczego. Literaturę reprezentował w omawianych dziesięciu numerach wiersz Kazimierza Purwina „Wielkanoc Kaszubów za kordonem”, oraz opowiadanie „Wiosna”. Określenie „katolicki” mimo, że sugerowało wyraźną orientację światopoglądową pisma, w istocie nie znajdowało odzwierciedlenia ani w treści, ani w doborze drukowanych materiałów. Budzi wątpliwość sformułowanie „niezależny dziennik”. W okresie międzywojennym bowiem określano tym mianem wiele czasopism o orientacji prawicowej i sanacyjnej.

Ze wspomnianych jedenastu tytułów wychodzących w Tarnowskich Górach w okresie międzywojennym jedynie „Gazeta Tarnogórska”, „Wiadomości Tarnogórskie” i „Nowiny” odgrywały znaczącą rolę na rynku prasowym. „Gazeta Radzionkowska” była bowiem mutacją „Gazety Tarnogórskiej”, „Nowiny Radzionkowskie” - „Nowin”, a „Goniec Tarnogórsko-LubIiniecki” - „Gońca Śląskiego”.

Tarnogórska prasa miała charakter lokalny i obejmowała swym zasięgiem jeden lub dwa powiaty (tarnogórski i lubliniecki). Omawiane czasopisma były ogólnoinformacyjne z elementami sensacji i rozrywki. Większość z nich redagowano sprawnie na dobrym, profesjonalnym poziomie. Pisma te starały się być przede wszystkim pełnowartościowym źródłem informacji o współczesnym świecie, by móc konkurować z innymi czasopismami, jak chociażby z czytywanym w całym kraju „Ilustrowanym Kurierem Codziennym”. Spełniały również ważną rolę w życiu publicznym lokalnej społeczności. Informowały o działalności miejscowych organizacji, zamieszczały recenzje teatralne, recenzje książek, opowiadania i felietony historyczne dotyczące dziejów Tarnowskich Gór i okolicy. Zapoznawały z historią lokalnych zabytków, informowały o rocznicach historycznych. Publikowano także wiersze poetek; Anieli Drewnowskiej i Krystyny Panieńskiej, które nie były może wybitne literacko, ale świadczyły o dużych ambicjach miejscowych pism, starających się zadowolić różnorodne zainteresowania czytelników. Sporo miejsca zajmowała na ich łamach polityka. Ostrzegały o niebezpieczeństwie niemieckim, groźbie rewizjonizmu i poczynaniach mniejszości niemieckiej. Tarnogórska prasa wywarła istotny wpływ na kształtowanie się polskości na terenie tego przygranicznego powiatu.

Joanna Stomska