|
Janicki, poseł do Sejmu Śląskiego w miejsce Wojciecha Korfantego, w pewnym momencie wystąpił z klubu ChD i stworzył własny. Po zamachu majowym prowadził opozycyjną działalność wobec rządu, czego kulminacyjnym momentem było jego członkostwo w Komisji Specjalnej, która wsławiła się wnioskiem o odwołanie wojewody Michała Grażyńskiego. W tym czasie Janicki publikował bardzo krytyczne wobec sanatorów artykuły (ukazywały się na łamach opozycyjnej „Polonii”).
Jednak już w 1927r. zaczyna zmieniać swoje poglądy, m.in. popiera ideę ograniczenia autonomii województwa śląskiego. W 1928r. doprowadza do kryzysu w już nieco osłabionej chadecji, tworząc prosanacyjny klub Polskiego Stronnictwa Chrześcijańskiej Demokracji (PSChD) i rozpoczyna otwartą walkę polityczną z Korfantym. Udało mu się przyciągnąć m.in. prezesową związanego z chadecją - Katolickiego Związku Towarzystwa Polek Czesławę Hylową oraz grono jej zwolenniczek. Janicki mimo, że jego ugrupowanie
związane było z sanacją, miał zamiar utrzymać pewną samodzielność PSChD. Uparcie podkreślał rolę pewnej samodzielności Śląska, którego tendencje autonomiczne popierał. Nie przewidział jednak wpływów Wojciecha Korfantego w organizacji śląskiej chadecji, który po chwilowym kryzysie zaczął odzyskiwać utracone pola. W efekcie, Janicki zniechęcony, wycofał się z czynnej działalności politycznej. Jego nazwisko pojawia się dopiero w związku z wybuchem II wojny światowej, kiedy to w Sosnowcu we wrześniu
1939r. założył organizację konspiracyjną „Przyszłość”, za co wkrótce zapłacił życiem.
Następnym sprawdzianem wpływów na terenie Górnego Śląska okazały się wybory komunalne z 1929r. Odbywały się one 8 grudnia do gmin wiejskich, 15 grudnia lub 30 marca do gmin miejskich województwa. Sytuacja z poprzednich wyborów powtórzyła się - obóz polski znowu nie był skonsolidowany, natomiast na terenie powiatu tarnogórskiego był jeszcze bardziej skłócony. Oto Polacy wystawiają 7 list (!), Niemcy - 1. Wyniki są jednak zaskakujące: w wyborach do gmin wiejskich 147 mandatów zdobywa strona
polska, z tego 127 kandydaci prorządowi, 20 opozycja (5 mandatów ChD); w wyborach do gminy miejskiej - 16 mandatów strona polska (7 ugrupowanie Korfantego), Niemcy - 14.
Wyłoniona w ten sposób rada miejska była miejscem rozgrywek między radnymi sanacyjnymi a radnymi popierającymi Wojciecha Korfantego. Rady gminne powołane w konsekwencji wyborów z 1929 i 1930r. działały aż do wybuchu II wojny światowej, gdyż w grudniu 1933r. Sejm Śląski potwierdził propozycję władz wojewódzkich o przesunięciu wyborów do gmin.
Kolejnym sprawdzianem rzeczywistej siły poszczególnych opcji politycznych miały stać się kolejne wybory o Sejmu Śląskiego w 1930r. ChD wraz z coraz bliższym sobie NPR i częścią endecji utworzyły wspólny blok wyborczy - Katolicki Blok Ludowy, ale nie była to pełna konsolidacja, gdyż wystawiły odrębne listy. Pomimo to opozycja, zwolennicy Korfantego, ugruntowała swoją pozycję - zdobyła 38 mandatów (sanacja tylko 10).
W powiecie tarnogórskim kolejny raz uwidoczniła się siła chadecji. Oto w tym rejonie listę sanacji poparło 18,9% głosujących, natomiast chadecję (Katolicki Blok Ludowy) 29,1%. Posłem do II Sejmu Śląskiego z terenu powiatu został chadek - Paweł Kempka.
Zgodnie z przewidywaniami, Sejm Śląski II kadencji był miejscem zażartej walki politycznej między sanacją a opozycją. Podobna sytuacja miała miejsce zresztą w całym kraju lecz mimo tego wielu było zaskoczonych faktem rozwiązania Sejmu Rzeczypospolitej 30 sierpnia 1930r., a wkrótce potem także i Sejmu Śląskiego, do czego doszło 26 września tego samego roku.
W wyborach do Sejmu RP z 16 listopada 1930r. sanacja zdobyła w powiecie 39,2% głosów (czyli znacznie więcej niż w województwie - 31,9%), Katolicki Blok Ludowy 34,5%. Jeszcze ciekawsza sytuacja nastąpiła w związku z głosowaniu do senatu, które miało miejsce tydzień później. Oto BBWR uzyskało 41% poparcia w powiecie (w województwie 37,5%), gdy tymczasem Blok Katolicko-Ludowy 39% poparcia (w województwie 37,9%). Wyniki te świadczą o osłabianiu wpływów chadeckich. Prawdziwym sprawdzianem miały się
stać bliskie wybory do Sejmu Śląskiego.
W kolejnym wyborach do Sejmu Śląskiego, które miały miejsce 23 listopada 1930r. sanacja uzyskała 41,4% głosów, natomiast Katolicki Blok Ludowy z przewodnią rolą chadecji 38,6%. Z ramienia ChD posłami do III Sejmu Śląskiego z powiatu tarnogórskiego zostali: ponownie Paweł Kempka oraz lekarz - dr Bronisław Hager, którzy rozpoczęli swoją działalność od protestów dotyczących nieprawidłowości w przeprowadzaniu wyborów, łamania przez sanację ordynacji wyborczej.
Cdn.
Marlena Karnówka |
