| Ostatni Piast w Opolu Jan II miał się okazać ostatnim z opolskiej linii Piastów.
Gdy umierał jego ojciec Mikołaj I, latem 1476r., przejął rządy w księstwie wspólnie ze swym jedynym żyjącym młodszym bratem Mikołajem II.
Jan II stracił brata w tragicznych okolicznościach 27 czerwca 1497r. Książę opolski oskarżony o zdradę stanu i obrazę majestatu (rzucił się z nożem na królewskiego namiestnika księcia cieszyńskiego Kazimierza II) po osądzeniu przez sąd mieszczan nyskich, został ścięty. Jan w ciągu następnych dziesięciu lat stracił także matkę oraz trzy siostry. Latem 1507r. był już jedynym z opolskich Piastów.
Zamek w Opolu (rycina z XIX wieku)
Fakt, iż sam nieżonaty i bezpotomny spowodował, że skupił się na działaniach na rzecz rozwoju księstwa opolskiego i poszerzaniu jego granic, m.in. za 8 tys. guldenów kupił 22 września 1498r. od Jana z Żerotina ziemię bytomską wraz z zamkiem w Świerklańcu i terenami dzisiejszych Tarnowskich Gór.
W tym samym czasie odkryto na polach koło wsi Tarnowice kruszce. Wkrótce miało to zadecydować o powstaniu nowego miasta.
W 1511r. zawarł ze swym siostrzeńcem, księciem raciborskim Walentym wzajemny układ o dziedziczeniu. Po śmierci jednego z książąt, drugi miał przejąć władzę nad jego ziemiami. Rok później, do układu za namową czeskiego władcy Władysława Jagiellończyka dopuszczono także, królewskiego siostrzeńca, margrabiego Jerzego von Ansbach. Miał on po bezpotomnej śmierci obydwu książąt przejąć ich ziemie.
Hohenzollern
Jerzy poprzez ojca, margrabiego Fryderyka Hohenzollerna spokrewniony był z rodem elektorów brandenburskich, poprzez matkę Zofię Jagiellonkę, jego wujami byli władcy Czech, Węgier, Polski i Litwy.
Na dworze króla Czech i Węgier, swego wuja, Władysława II Jagiellończyka pojawił się Jerzy w 1506r. Dziesięć lat później po śmierci króla został jednym z opiekunów jego syna i następcy Ludwika II Jagiellończyka. W 1523r. za zgodą młodego monarchy, kupił na Śląsku księstwo karniowskie. Coraz częściej przebywał w otoczeniu księcia Jana II.
Nowe miasto
Na początku 1526r. Jerzy otrzymał zgodę na otrzymanie w lenne władanie od księcia opolskiego, ziemi bytomskiej i bogumińskiej.
Książę Jan wydając wiele dokumentów często czynił to razem z margrabią. 30 kwietnia 1526r. wspólnie mieli nadać szybko rozwijającej się na polach między Tarnowicami, Lasowicami i Sowicami osadzie górników, prawa miejskie i przywileje „Wolnego Miasta Górniczego”. Z dnia tego pochodzi dokument przywilejów dla górników. O założeniu miasta tam jednak nie wspomniano. Bardzo prawdopodobnym jest, iż Tarnowskie Góry uzyskiwały swe prawa miejskie w wyniku wielu nadań i przywilejów.
Pierwsza siedziba Urzędu Górniczego
w Tarnowskich Górach
Historyk Władysław Dziewulski twierdzi, że Tarnowskie Góry powstały z inicjatywy Jerzego, bo nie lubił Bytomia - jedynego wtedy miasta w okolicy. W liście do wuja, króla Polski Zygmunta I Starego, wręcz przyjął tytuł „księcia Tarnowskich Gór” (niem. Herzog von Tarnowitz), pomijając godność „pana Bytomia”. Dawni tarnogórzanie o tym pamiętali i w swych księgach zapisali: „Georg marggraf von Brandenburg alß fundatore dieser Stadt vorhanden”.
Przywileje dla poddanych
Najsłynniejszym z dokumentów wspólnie wydanym przez Jana i Jerzego był „Ordunek Gorny” z listopada 1528r. zawierający 72 art. kodyfikujące prawo górnicze. Po raz pierwszy wymieniono tam z nazwy Tarnowskie Góry oraz władze osady: burmistrza, wójta, radę i ławę miejską. Dokument ten stał się podstawą praw i wolności górników oraz wzorem dla wielu innych podobnych ustaw.
W 1529 roku nadał książę Jan władzom górniczym (sprawującym także funkcje administracyjne) prawo do pieczęci. W jej wizerunku znalazło się złote skrzydło oraz narzędzia górnicze (dziś w herbie Tarnowskich Gór).
W 1531r. Jan II wydał wielki przywilej ziemski dla księstwa opolsko-raciborskiego (tzw. przywilej Hanuszowy). Była to prawie konstytucja dla ziem Górnego Śląska.
Wiosną następnego roku - 27 marca 1532 - książę Jan II zmarł. Podobno już za życia często księcia nazywano dobrym. Współcześnie stało się to jego przydomkiem.
Jerzy Pierwszy
W 1532r. po śmierci księcia Jana miał przejąć we władanie księstwo opolsko-raciborskie. Nowy władca Czech i pan Śląska, Ferdynand I Habsburg nie lubił Hohenzollernów i ociągał się z oddaniem sukcesji Jerzemu. Robił to na tyle długo, że zdołał wywieźć z Opola wszystkie nagromadzone tam skarby.
W 1541r. Jerzy interweniował w spór między Bytomiem i Tarnowskimi Górami o dochody z wag. Nakazał bytomianom przekazywanie połowy swych zysków tarnogórzanom.
Zmarł tuż po świętach Bożego Narodzenia w 1543r. w rodzinnym Ansbach. Jego dziedzicem i drugim panem Tarnowskich Gór został jedyny syn, zaledwie pięcioletni Jerzy Fryderyk.
Arkadiusz Kuzio-Podrucki | 
