Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 3

N U M E R  4   -   2 1   G R U D N I A   2 0 0 0 r.

 Montes Wyd. Spec.

 

 

Okładka: mapa
Górnego Śląska.
Johan Tobias Mayer.
Około 1750-1752r..

 

 W NUMERZE:

Święta końca wieku
... zapraszamy na nasze łamy. Spotykamy się po raz ostatni w 2000 roku, XX wieku i II tysiącleciu.

Przebywał tu Józef Wybicki
Ten pierwotnie podcieniowy budynek, o czym świadczą zachowane ślady arkady, zbudowano w XVI wieku. Jeszcze dziś możemy dostrzec na północnej ścianie trzyprzęsłowe sklepienie.

Książęcy nagrobek - odnaleziony
Ostatni Piast bytomski, książę Bolesław, jako jeden z nielicznych górnośląskich książąt ma jednak swój grób.

800 lat temu
Właśnie sprzed ośmiu wieków pochodzi najstarsza wzmianka pisana dot. terenów dzisiejszych Tarnowskich Gór. Latem 1201r. w papieskim dokumencie Innocentego III wymieniono Repty jako posiadłość podwrocławskiego klasztoru norbertanów. I to praktycznie jedyne co możemy powiedzieć o Tarnowskich Górach A.D. 1200. Można z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, iż w bezpośrednim otoczeniu osady były pola i łąki należące do mieszkańców. Dalej rosły lasy.

Kolęda w magistracie
W grudniu i styczniu, tradycyjnie, w całej Polsce, w różnych środowiskach odbywają się spotkania opłatkowe. W zbiorach Muzeum w Tarnowskich Górach znajduje się fotografia, która dla miłośników historii miasta jest prawdziwą „perełką”. Utrwalone zostało na niej pierwsze w Tarnowskich Górach spotkanie opłatkowe członków Magistratu, Rady Miejskiej, urzędników i robotników miejskich.

Dr Bronisław Hager
O doktorze Bronisławie Hagerze napisano już niejedno i to tłumaczy niniejsze skrótowe ujęcie jego bogatego życiorysu.

Do czytania i oglądania
rozmowa z redaktorem naukowym monografii „Historia Tarnowskich Gór”- prof. Janem Drabiną

Huta Sowicka
W XVI wieku na gruntach należących do wsi Sowice zostaje wybudowana huta zwana Hutą Sowicką. Założeniu huty na tym terenie sprzyjała bliskość lasu, który dostarczał łatwo dostępnego środka do opalania procesu hutniczego oraz wody z pobliskiej rzeki Stoły i stawu Lasowickiego.

Dom Pod Lipami
Budynek ten został prawdopodobnie wzniesiony w 1517 roku. Możliwe jest również, że dom powstał z połączenia dwóch pierwotnie istniejących w tym miejscu budynków. Nie ma jednak całkowitej pewności co do tych faktów. W znacznym stopniu został przebudowany i nadbudowany w 1930 roku.

Saskie wizyty i tarnogórskie rachunki
Można powiedzieć, że każda wizyta saskiego pretendenta w Tarnowskich Górach nie wróżyła nic dobrego. Najpierw trzeba było wydać spore sumy na przywitanie gościa, potem jakoś zbiegem okoliczności zawsze było sporo do płacenia żołnierzom cesarskim, którzy stacjonowali w pobliżu.

Alfred Karch - kamilianin niezwykły
Urodził się 29 kwietnia 1915r. w Świerklańcu. Ojciec górnik a jednocześnie urzędnik stanu cywilnego - rozjemca i bibliotekarz. Matka gospodyni domowa. W domu jeszcze dziesięcioro - wszyscy starsi - rodzeństwa. Rodzina bogobojna wywarła wielki wpływ na najmłodszego Alfreda. Od dziecka kochał wszystko co się łączyło z wiarą. Fascynacja starą architekturą, witrażami i sztuką wyzwoliła w nim wiele talentów, które spożytkował dla dobra ludzi wśród których żył.

Dworzec kolejowy
Kiedy w 1888 roku oddano do użytku nowy dworzec kolejowy stanowiący ze względu na nowoczesny, funkcjonalny i piękny kształt prawdziwą wizytówkę miasta, trasa kolejowa już istniała i istniał od 1858 roku budynek starego dworca. Zbudowany był on z surowej cegły według prymitywnego konceptu i prostego cechunku podobnie jak inne dworce na trasie Tarnowskie Góry - Opole, ot chociażby ten w pobliskiej Friedrichshütte (Strzybnicy).

Robert Kurpiun - zapomniany pisarz
Jednym z najwybitniejszych pisarzy kiedykolwiek związanych z Tarnowskimi Górami był Robert Kurpiun, autor licznych powieści o tematyce regionalnej i dziejach górnośląskiego przemysłu.

Chadecja na ziemi tarnogórskiej cz. II
Wyraźne przegrupowanie sił politycznych nastąpiło w wyniku przewrotu majowego. Sytuacja ta nie ominęła także województwa śląskiego, z racji silnej tu do tej pory pozycji chadecji i działalności Wojciecha Korfantego, lecz jeszcze bardziej z powodu mianowania na stanowisko wojewody śląskiego osobistego przeciwnika Korfantego - Michała Grażyńskiego.

Tarnowskie Góry - miastem turystycznym.
Koncepcja z lat 30- tych
Turysta zwiedzający miasto Tarnowskie Góry i jego okolice zorientuje się, że zabytki tego regionu nie mają nic wspólnego z dziełami sztuki. Tutaj zabytkami są wytwory codziennej pracy ludzkich rąk - wyrobiska górnicze, komory, sztolnie, szyby, domy dawnych gwarków oraz ich narzędzia pracy, a więc wszystko to co zainicjowało powstanie i rozwój Tarnowskich Gór.

Mistrzowie chleba i ciastek
Chleba i igrzysk wołano w starożytnym Rzymie. Królowa francuska Maria Antonina - nie wiele znająca realia życia swych poddanych - gdy usłyszała, że paryżanie nie mają chleba, miała orzec: "Niech jedzą ciastka". Można by powiedzieć, że i chleb i ciastka miały swój udział w historii.

Rys historyczny wodociągów cz.III
Ułożono nowy przewód wodociągowy f 2˝ ”/70mm żeliwny wzdłuż szosy Opolskiej aż do Rynku z odgałęzieniem do fabryki cementu. Na Rynku wykonano awaryjny basen, ogrodzony płotem żelaznym, który dotrwał do roku 1914.

Hotel z górniczą przeszłością
„Wolne Miasto Górnicze” - taką nazwę nosił jeden z trzech hoteli znajdujących się w latach międzywojennych w Tarnowskich Górach.

Bractwo Św. Barbary
Dla pomocy proboszczom tarnogórskim sprowadzeni zostali w 1675r. ojcowie jezuici. Ich głównym celem było wówczas hamowanie rozszerzania się protestantyzmu. Tam zaś gdzie już istniał, prowadzenie pracy misyjnej i oświatowej. Założyli oni w Tarnowskich Górach szkołę, której wysoki poziom skłonił nawet protestantów do posyłania tam swoich synów.

Tarnogórska prasa
Oblicze polityczne i własnościowe prasy polskiej w powiecie tarnogórskim w latach 1922-1939. W okresie międzywojennym ukazywało się na terenie powiatu tarnogórskiego aż jedenaście tytułów polskich czasopism, (a tylko dwa niemieckie: „Tarnowitzer Zeitung” i Tarnowitzer Kreis und Statblatt”), z czego większość miała bardzo krótki żywot, ale były i takie, które ukazywały się przez dziewięć („Tygodnik na Powiat Tarnogórski”) czy osiem lat („Nowiny”),

Plebiscyt 1921r. w Tarnowskich Górach
Po zakończeniu II powstania na całym Górnym Śląsku rozpoczęła się kampania plebiscytowa. Strona polska wierzyła w swój sukces. Ideę plebiscytu uważała za miarodajny sprawdzian woli mieszkańców odnośnie przynależności politycznej tego obszaru.

Kuźnia nauczycielskich kadr
Tarnowskie Góry posiadają bogatą tradycję w zakresie szkolnictwa. To tutaj w 1803 roku założono najstarszą szkołę zawodową na Górnym Śląsku - Szkołę Górniczą, a w 1870 najstarszą szkołę ogólnokształcącą - Gimnazjum Męskie. W Tarnowskich Górach również przez kilkadziesiąt lat istniała jedna z najlepszych szkół kształcących przyszłych nauczycieli - Seminarium Nauczycielskie.

Wojciech Korfanty
Wojciech Korfanty to jedna z najwybitniejszych postaci w dziejach najnowszych Górnego Śląska. Jest to polityk, którego działalność wpłynęła w wielkim stopniu na dwudziestowieczne losy tej ziemi. Równocześnie jednak nie ograniczał się do problemów Śląska, był indywidualnością w skali całej II Rzeczypospolitej, choć trzeba przyznać, że poglądy przez niego głoszone były często oceniane jako kontrowersyjne.

Między Polakami a Niemcami
Niewątpliwym wydarzeniem, przede wszystkim sportowym ale też i politycznym, w roku 1934 było spotkanie piłkarskich reprezentacji Polski i Niemiec w Warszawie. Anonimowy autor relacji zamieszczonej na łamach „Gazety Tarnogórskiej” koncentruje się nie tyle na meczu piłkarskim, co przede wszystkim na wspólnej na niego eskapadzie śląskich kibiców narodowości polskiej i niemieckiej.

Repty Norbertanów
Repty wzmiankowane [były] już w dokumencie papieża Innocentego III z 12 sierpnia 1201r. jako posiadłość podwrocławskiego klasztoru premonstratensów (norbertanów) usytuowanego na Ołbinie.

Pytanie o przyszłość
czyli opowieść o tym , że "Małe ojczyzny uczą żyć... w wielkiej ojczyźnie ludzi"
Zmarły w grudniu 1993 roku ksiądz profesor Janusz Stanisław Pasierb - poeta, teolog, historyk sztuki, wybitny humanista napisał: "Małe ojczyzny uczą żyć w ojczyznach wielkich i wielkiej ojczyźnie ludzi". Te piękne, mądre i ważne słowa, niedawno powtórzył inny wielki humanista, pochodzący z Tarnowskich Gór Profesor Jan Miodek.

Gmina Ożarowice
• Port jest szansą dla gminy
• Przedsiębiorczy Tąpkowiczanie
• Panowie Ożarowic

Śląskie kamienie cz. III
Dla człowieka doby średniowiecza krzyż pokutny był niewątpliwie czytelny w całej złożoności reprezentowanych treści, czyli stawiany na miejscu zbrodni, a swoją surową formą oraz powagą wyrazu przypominał o konieczności przestrzegania prawa.

Górnośląscy Piastowie
Władysław Opolczyk
Książe husyta
Kazimierz I, Mieszko II

Tarnogórskie parafie
Parafia św. Marcina Biskupa i Wyznawcy

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] [ Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa