Pierwsza ścieżka dydaktyczna w Tarnowskich Górach

Przez pogórnicze łąki

Odbywając spacer przez tarnogórskie pola można się teraz przy okazji czegoś dowiedzieć. Od Suchej Góry w Bytomiu po park w Reptach poprowadzona została pierwsza w mieście ścieżka dydaktyczna. Można ją zwiedzać z książeczką - przewodnikiem w ręku, albo korzystać z tablic które zostaną niebawem ustwaione.

Krajobraz pogórniczych łąk..

Książeczka Ścieżka Dydaktyczna "Pogórnicze łąki i park w Reptach" została przygotowana przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody "pro Natura" oraz Dział Przyrody Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Autorami tekstu są Piotr Cempulik, Małgorzata Piszczek, Marian Piszczek i Roland Dobosz. Zdjęcia wykonał Witold Ryka, a rysunki - Waldemar Żyła. Książeczka jest popularnym przewodnikiem dla tych, którzy chcą przejść lub przejechać rowerem tę trasę, równocześnie zaznajamiając się z otaczającą przyrodą. "Zadaniem tego przewodnika - napisali we wprowadzeniu autorzy - jest poprowadzenie ścieżką wszystkich zainteresowanych przez wybrane, przyrodniczo wyjątkowe obszary. Część z nich została w znacznym stopniu zmieniona przez górnictwo kruszcowe, a w przewadze są one nadal użytkowane rolniczo."

Ścieżka biegnie w pobliżu dawnych
kamieniołomów dolomitu.

Przyroda jest zmienna w zależności od pory roku, co uwzględnili autorzy. Książeczka przygotowana jest w taki sposób, aby mogła być pomocna o dowolnej porze. Z informacji zawartych w tekście czytelnik może się dowiedzieć, co w danym miejscu ścieżki może spotkać wiosną, latem, jesienią czy zimą. Na trasie wyznaczono osiem pól obserwacyjnych, czyli miejsc dokładniej opisanych.

Ścieżka zaczyna się w Bytomiu, na przystanku autobusowym Sucha Góra. Dotrzeć tutaj można autobusem 19 (Tarnowskie Góry - Bytom), albo 158 (Tarnowskie Góry - Zabrze). Dotrzeć rowerem jest nieco trudniej, gdyż z Tarnowskich Gór do Bytomia nadal nie ma wyznaczonej ścieżki rowerowej i trzeba jechać drogą.

Od przystanku autobusowego Sucha Góra ścieżka dydaktyczna prowadzi ulicą Lazarówka. Gdy ulica ta dochodzi równolegle do torów kolei wąskotorowych, należy skręcić w lewo w polną uliczkę i przejść przez tory. Tutaj usytuowano pierwsze pole obserwacyjne. Są to dawne wyrobiska górnictwa kruszcowego i ugory, dzisiaj porośnięte roślinnością łąkową. Odtąd ścieżka prowadzi wąską drogą w stronę Tarnowskich Gór, którą od biedy można przejechać samochodem. Wkrótce opuszczamy teren Bytomia. Teraz horyzont przysłania znajdująca się tuż przy drodze hałda pokruszcowa, jedyna w Tarnowskich Górach. Obok niej aż do krawędzi lasu rozciągają się pola uprawne. Tutaj ustanowione zostało drugie pole obserwacyjne. W tym rejonie zimą można spotkać krogulca, który regularnie zimuje na Górnym Śląsku.

Stąd idziemy dalej w stronę Szybu Staszic, wykorzystywanego przez wodociągi. U zbiegu ulic Stanisława Staszica i Wodociągowej, znajduje się trzecie pole obserwacyjne. Stąd rozciąga się widok na tereny mocno zmienione przez górnictwo kruszcowe. Widać zapadliska, pofałdowany teren - świadectwo istnienia dawnych szybów i szybików. Na stromo wyniesionych pagórkach rosną murawy kserotermiczne, czyli zespoły roślinności sucholubnej. Tutaj, do szybu Staszic, dochodziła niegdyś bocznica wąskotorówki. Pozostałością jest jeszcze stary słup z tablicą ostrzegawczą dla maszynistów parowozów. Stąd dalej należy iść drogą przez pola, dojść do ulicy Gliwickiej i przekroczyć ją. Na przecięciu drogi będącej przedłużeniem ulicy Bałtyckiej z drogą polną znajduje się czwarte pole obserwacyjne.

Piąte pole usytuowano w miejscu, gdzie polna droga dochodzi do ulicy Repeckiej. Jest tam zalana wodą glinianka, otoczona drzewami. Zimą można tutaj spotkać różne ptaki, na przykład kosa czy kwiczoła. Stąd należy skręcić w lewo i asfaltem iść do obrzeży reptowskiego parku. Tam usytuowano szóste pole obserwacyjne. Tutaj dominuje drzewostan bukowy i grabowy. Dalej ścieżka prowadzi przez park asfaltową dróżką w stronę Sztolni Czarnego Pstrąga. Między Szybem Sylwester a Szybem Ewa schodzimy do doliny rzeczki Dramy. Siódme pole obserwacyjne leży właśnie w dolinie. Drama tutaj jest wąziutkim strumieniem, który przepięknie meandruje. Na płaskim dnie doliny rośnie łąka. Bujnie rosną tutaj zioła, jak choćby wiązówka błotna mająca gorzko pachnące kwiaty, czy trędownik bulwiasty.

Ostatnie już, ósme pole obserwacyjne usytuowano przy asfaltowej dróżce w północnej części parku. Tam można podziwiać przepiękny las bukowy, będący główną ozdobą reptowskiego parku. Stamtąd można zejść do przystanku autobusowego przy ulicy Pyskowickiej, gdzie kończy się wycieczka. Autobusem można teraz dojechać do centrum miasta, albo do Bytomia (linia 135), Miasteczka Śląskiego (614), Pyskowic (134), Gliwic (80) czy Zbrosławic (191).

(rz)
Foto: Adam Miozga