Tradycja sięga ponad 80 lat

Ponad 80 lat temu powstała w Tarnowskich Górach pierwsza polska biblioteka. Założono ją 3 maja 1919 roku z inicjatywy Towarzystwa Czytelni Ludowych - instytucji aktywnie działającej na terenie Górnego Śląska od końca XIX wieku.

Biblioteka - okres międzywojenny

Początki tarnogórskiej placówki były skromne. Biblioteka mieściła się w mieszkaniu Jana Nowaka, a następnie w "Hotelu pod Ulem". W 1925 roku została przeniesiona do Domu Ludowego (dzisiaj Tarnogórskie Centrum Kultury), gdzie zajmowała jeden pokój. Pierwszymi bibliotekarzami byli: Jan Nowak - księgarz, poźniejszy kronikarz Tarnowskich Gór oraz Anna Kazimierowska - nauczycielka.

Trudności lokalowe, przy stale wzrastającym księgozbiorze, uniemożliwiły sprawne funkcjonowanie placówki. Sytuacja poprawiła się dopiero, gdy władzę w mieście przejął polski burmistrz Fryderyk Antes (sprawował tę funkcję od 1934 roku po Niemcu Leopoldzie Michatzu). Zadecydował o przekazaniu TCL całego piętra Domu Ludowego. Od tego momentu następuje rozwój placówki. Utworzono wypożyczalnię z prawdziwego zdarzenia oraz czytelnie: naukową, czasopism oraz dla dzieci. Ta ostatnia była jedną z nielicznych w całej Polsce (wzmianki o niej znalazły się w prasie ogólnopolskiej). Zaopatrzona w 4500 książek i czasopism, nowocześnie urządzona oprócz tradycyjnych funkcji spełniała również rolę świetlicy, gdzie wyświetlano przeźrocza i filmy dla dzieci.

W II połowie lat trzydziestych biblioteka tarnogórska była jedną z najlepiej wyposażonych i prowadzonych w całym województwie. Liczba czytelników dochodziła do 900, co stanowiło najwyższy procent w stosunku do liczby mieszkańców miasta na całym Górnym Śląsku.

Swój sukces biblioteka zawdzięczała przede wszystkim pracy jej długoletniego kierownika. Był nim Jan Miłowanow - człowiek, który traktował swoją pracę jak misję życiową. Mimo, że był bezrobotny pracował w TCL społecznie. Niezwykle zaangażowany, organizował prelekcje, wykłady i liczne spotkania mające na celu rozwój czytelnictwa w mieście. Inicjował zbiórki pieniędzy na zakup nowych książek. W parku miejskim latem urządzał czytelnię na świeżym powietrzu. Dbał również o rozwój księgozbioru. W okresie 1918-39 liczba książek w bibliotece wzrosła dziesięciokrotnie.

W czasie wojny udało się zabezpieczyć najcenniejsze zbiory biblioteczne. W 1945 roku księgozbiór przejęła Miejska Biblioteka Publiczna przy ulicy Zamkowej.

Joanna Stomska