Rynek w Tarnowskich Górach

Pierwotnie rynek miasta został wytyczony pomiędzy dzisiejszymi ul. Gliwicką, ks. M.Lewka oraz pl. Gwarków. Przy nim mieścił się kościół (pierwotnie protestancki, obecnie katolicki p.w. Św. Św. Piotra i Pawła).

Rynek w początkach wieku.
Fot.: ze zbiorów SMZT

Tutaj także miał siedzibę Urząd Górniczy i Miasta (dziś budynek na zakręcie ul. Gliwickiej, koło targu). Stąd wzięła się nazwa ul. Ratuszowej, której pozornie nazwa jest nieuzasadniona. U zarania dziejów miasta faktycznie prowadziła do Urzędu Miasta. Rozwój miasta był na tyle gwałtowny, że powstała potrzeba wytyczenia nowego rynku. Został on wyznaczony w obecnym miejscy, a dawny obszar został zabudowany. Po starym rynku pozostała ul. Ratuszowa oraz stojący kościół parafialny pozornie na uboczu, niby mniej ważny.

Płyta rynku została wybrukowana w XVI wieku tak zwanymi "kocimi łbami". W roku 1960 oraz 1975 została znacznie przebudowana. W zachodniej części Rynku na kamiennej podmurówce stoi pochodząca z lat 50 XX wieku drewniana konstrukcja ręcznego kołowrotu z daszkiem na słupach krytym gontem. Jest to jedna z dwóch miejskich studni, które istniały w przeszłości na płycie Rynku.

Wokół studni zachowano fragment XIX wiecznego bruku. Został on odtworzony na podstawie starych rycin studni miejskiej i doskonale imituje nawierzchnię Rynku z okresu powstania miasta.
Sama płyta miała kształt trapezu rozszerzającego się w kierunku zachodnim. Z Rynku wybiegało wówczas 8 ulic. W 1548 roku poszerzono go w kierunku wschodnim. Mieścił się na nim: Urząd Górniczy, Sąd, Starostwo Ziemi Bytomskiej i Rada Miejska. Powstały tutaj również liczne kamienice najbogatszych mieszczan - gwarków tamogórskich.

W roku 1858 na pamiątkę założenia miasta przez księcia Jana Opolskiego i margrabiego Jerzego Brandenburczyka wystawiono na rynku krzyż. Wokół niego dnia 3 maja 1923 roku w drugą rocznicę trzeciego powstania śląskiego na pamiątkę trzech powstań o wolność Śląska posadzono 3 "dęby wolności".

Warto jeszcze nadmienić, że pod rynkiem na głębokości około 26 metrów przebiega podkop św. Jakuba, który zaczęto budować w 1563 roku. Celem tego podkopu było odwadnianie i osuszanie pola górniczego. Na północ od miasta w kierunku Sowic podkop ten zawalił się 17 lipca 1573 roku, tworząc tzw. "koński dół". W czasie jego eksploatacji zginęło wielu ludzi oraz koni. Prawdopodobnie ze względu na fakt, że przebiegał on pod rynkiem mieszczanie byli bardzo zaniepokojeni, gdy w roku 1848 na rynku zapadła się ziemia.

Obecnie Rynek ma 108 m długości, 75m szerokości w części zachodniej i 52m w części wschodniej. Stanowi on wspaniałą atrakcję turystyczną miasta.

DaT SeD