Dramat Dramy

Rzeka Drama jest silnie zanieczyszczona, wiedzą o tym dobrze mieszkańcy miejscowości, przez które ona przepływa. Dlatego cieszyć może inicjatywa zawiązania Porozumienia Komunalnego Gmin "Czysta Drama", obejmującego Tarnowskie Góry, Pyskowice i Zbrosławice. Wspólne działania z pewnością będą skuteczniejsze, niemniej trzeba sobie zdawać sprawę, że miną jeszcze lata, zanim Drama z powrotem stanie się czystą rzeką. Na razie skierowano wniosek do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o dofinansowanie z funduszu ISPA.

Drama zaczyna bieg w Reptach Nowych, w obrębie lasu Segiet. W swym górnym biegu jest czasem nazywana Potokiem Repeckim. Dalej płynie przez zabytkowy park w Reptach, gdzie można podziwiać jej urocze meandry. Poniżej parku, na polach, do Dramy uchodzą wody z wylotu Sztolni Czarnego Pstrąga. Po minięciu granicy Tarnowskich Gór Drama płynie przez Zbrosławice, Kamieniec, Boniowice i Karchowice do Pyskowic. W Pyskowicach zasila zbiornik Dzierżno Małe, utworzony w 1956 roku. Paręset metrów za nim uchodzi do Kanału Gliwickiego. W sumie od źródeł do ujścia Drama liczy 22 kilometry.

Przez całe lata wszystkie trzy gminy przyczyniały się do zatruwania Dramy. Z badań przeprowadzonych w latach 1995 i 1996 przez Macieja Kosteckiego z Instytutu Podstaw Inżynierii Środowiska Polskiej Akademii Nauk w Zabrzu, jasno wynikało, że rzeka ta niemal przez cały rok prowadziła wody pozaklasowe, a największe stężenie zanieczyszczeń występowało w Kamieńcu i Zbrosławicach.

Trucicielem Dramy nie jest wielki przemysł - fabryki, huty czy kopalnie. Niemal na całym odcinku przepływa ona przez tereny rolnicze. Właśnie brak kanalizacji ściekowej powodował przez dziesięciolecia, że do Dramy spływały rozmaite nieczystości, a także nawozy z pól uprawnych. W efekcie zatruta była nie tylko Drama, ale i zbiornik wodny Dzierżno Małe. Przez całe lata dochodziło w nim do eutrofizacji, czyli nadmiernego rozwoju roślinności wodnej. Kąpiel w nim była niemożliwa - nie da się przecież kąpać w silnie alkalicznym roztworze mydła... Inną sprawą są też duże ilości mułu, jakie do tego zbiornika niosą wody Dramy. Gdyby nie Dzierżno Małe, Drama zamuliłaby Kanał Gliwicki. Innym efektem zamulenia są okresowe wylewy. Po większych ulewnych deszczach Drama występuje w niektórych miejscach z koryta, nawadniając łąki czy pola.

Jesienią 1999 władze gminne Zbrosławic wystąpiły z inicjatywą współpracy w celu oczyszczenia Dramy do władz Tarnowskich Gór i Pyskowic. Rozważano, czy powołać związek komunalny gmin czy też porozumienie komunalne. Wybrano tą drugą formę współpracy. O sukcesie porozumienia będzie można mówić, gdy Drama na stałe osiągnie drugą klasę czystości wód.

Im szybciej uda się podłączyć wszystkie miejscowości do kanalizacji i oczyszczalni ścieków, tym prędzej do Dramy wróci normalne życie biologiczne. W Pyskowicach kilka lat temu skanalizowano rejon dworca kolejowego, potem i inne ulice w rejonie Dramy. W gminie Zbrosławice do oczyszczalni płyną na razie ścieki z Przezchlebia i Ziemięcic. Do oczyszczalni w Przezchlebiu ma być też podłączona w najbliższych latach Wieszowa i Świętoszowice. Oczyszczalnia w Przezchlebiu jest na razie niedociążona, mogłaby przyjmować drugie tyle ścieków, co obecnie.

Należy dodać, że Gmina Tarnowskie Góry już wcześniej podjęła działania inwestycyjne w celu uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej w zlewni rzeki Dramy.

W 1999 r. wykonano I- etap budowy kanalizacji sanitarnej Repty Śląskie - Stare Tarnowice składający się z kolektora grawitacyjnego i tłoczonego o długości 2400 m. i podziemnej przepompowni ścieków.

Do końca 2000 r. zostanie zakończony I etap modernizacji oczyszczalni ścieków "Repty" polegający na przebudowie bloku technologicznego i zastąpieniu wgłębnego napowietrzania w celu usuwania związków biogennych.

Ponadto przewidywane są kolejne działania:

1. Rozbudowa oczyszczalni ścieków "Repty" II - etap polegać będzie na zwiększeniu przepustowości do 3800 m3/d w celu przejęcia ścieków z dzielnicy Repty oraz na modernizacji części mechanicznej i przeróbki osadu. Rozpoczęcie rozbudowy planowane jest w 2001 r., a zakończenie w 2002 r.

2. W latach 2001 - 2002 planuje się wykonać II - etap kanalizacji sanitarnej Rept Starych. III - etap przewiduje kanalizację Rept Nowych. Przewidywana długość kolektora wraz z przyłączami ok. 8000 m. Realizacja w latach 2003- 2005.

Wykonanie w/w inwestycji spowoduje:
- uregulowanie gospodarki wodno-ściekowej w początkowym biegu rzeki Dramy (zlikwidowanych zostanie ok. 500 osadników bezodpływowych).

- ochronę wód głębinowych Głównego Zbiornika Wód Podziemnych - Gliwice, teren ten znajduje się w obrębie tworzonej strefy ochronnej ujęcia wody "Staszic"

- ochronę zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "Park w Reptach i dolina Dramy " przez który przepływa zarówno Drama jak i Potok Starotarnowicki,

- w skali kraju, poprawę wód rzeki Odry w ramach "Programu dla Odry" przygotowanego przez MOŚ, ZNiL.