Studnia

Studnie jako jedne z najważniejszych urządzeń miasta znajdowały się na rynku.

Miasto posiadało dwie studnie miejskie jako źródło wody dla mieszczan. Jedna znajdowała się na placu przed kościołem parafialnym (dziś św. św. Piotra i Pawła). Urządzona była z dawnego szybu. Druga nieopodal w miejscu dziś zajmowanym przez parcelę na ul. gliwickiej 13. Obydwie mieściły się na terenie pierwotnego rynku miejskiego. Opłaty od zużycia wody pobierano prawodpodobnie tylko od wody wykorzystywanej w tarnogórskich browarach i słodowniach.

Nie wiadomo dokładnie jak zorganizowano obsługę studni w Tarnowskich Górach. W bogatszym Brzegu nad Odrą woda doprowadzana była do mieszkańców drewnianymi rurami. Do pilnowania stanu wodociągów powołany był rurmistrz, który pobierał od miasta wynagrodzenie. Bogaci mieszczanie często posiadali prywatne studnie.

Publiczne studnie były różnej głębokości. Utrzymywali je w czystości mieszkańcy danej ulicy lub całego miasta. Najczęściej miały kształt kwadratowy i obudowane były drewnianymi balami. Wodę czerpano żurawiem, wałem kręconym korbą lub - gdy studnia była bardzo głęboka - wydobywano przy pomocy kubła ze sznurem. W znajdującym się przy studni korycie pojono zwierzęta.
Studnie w małych miastach w XVII-XVIII w. w Polsce nie były w najlepszym stanie. Często nie chronione od zanieczyszczeń były źródłem wielu chorób i epidemii. Poprawę odnotowano dopiero w ostatnich latach XVIII w. kiedy Komisja Dobrego Porządku zaleciła opiekę nad higieną mieszkańców i czystością m.in. studni.

Artur Kozłowski