Katastrofa nad
Krupskim Młynem

10 lipca 1943 r wojska brytyjskie i amerykańskie wylądowały na Sycylii i w ciągu pięciu tygodni opanowały wyspę. 3 września sprzymierzeni przeprawili się przez Cieśninę Messyńską i 1 października zdobyli Neapol.

Załoga Liberatora B 24, który w 1944 r rozbił się
nieopodal Krupskiego Młyna. W górnym rzędzie
w środku stoją Robert Johnson i George F. Sheehan,
ostatni żyjący członkowie załogi.
 

Opanowali także Foggię z jej olbrzymim lotniskiem. W listopadzie 15 Armia Powietrzna USA przeniosła swoje bazy z Afryki Północnej do południowych Włoch. Także Brytyjczycy rozmieścili w tym rejonie znaczną część swoich strategicznych sił lotniczych. Na lotnisku Campo Cassale w Brindisi rozlokował się polski 301 Dywizjon Ziemi Pomorskiej do zadań specjalnych. Stworzenie potężnych baz lotniczych we Włoszech, dawało Aliantom możliwość bombardowania Austrii, południowych i wschodnich rejonów Niemiec oraz skutecznego wspierania ruchu oporu w Jugosławii i Polsce.
 

   
   
Odnalezione części Liberatora

Rankiem 7 lipca 1944r. bombowce 15 Armii Powietrznej USA wystartowały z bazy San Giovanni na południu Włoch. Ich celem było zbombardowanie zakładów przemysłowych IG Farben w Blechhammer Süd (Blachownia koło Kędzierzyna Koźla). Fabryka ta stanowiła ważny obiekt przemysłu paliwowego hitlerowskich Niemiec.

Eskadrze bombowców typu Liberator B24 lot w jedna stronę z ładunkiem 4 ton bomb zajmował od czterech do pięciu godzin. Około południa pociski niemieckiej obrony przeciwlotniczej w okolicy Zdzieszowic trafiły jedną z maszyn. Na wysokości 25 tys. stóp „padły” wszystkie cztery silniki. Pilot Robert Johnson, dał rozkaz do opuszczenia samolotu.

„Jeden ze strzelców został ciężko ranny, nakazałem więc strzelcom bocznym by założyli mu spadochron i wypchnęli przez boczny otwór strzelecki- wspomina po latach w liście pilot Johnson. Pozostała część załogi była już gotowa do skoku. Później, w centrum przesłuchań we Frankfurcie poinformowano mnie, że ciało tylnego strzelca zostało znalezione we wraku samolotu, co oznaczało że nie udało mu się wyskoczyć(...)”.

Uszkodzony samolot rozbił się w lesie koło Krupskiego Młyna. Z dziesięcioosobowej załogi Liberatora, zwanego przez swych żołnierzy „Bestią” przeżyło ośmiu. Teksańczyk Francisco Delgado i Harold Storch z Kalifornii zginęli na miejscu. Jeden został trafiony w trakcie ostrzału, drugi nie przeżył skoku. Pozostali szukali schronienia w okolicznych lasach. Johnson wspomina, że po wylądowaniu na kartoflisku pod lasem spalił spadochron i wszystkie dokumenty. Amerykańscy żołnierze dość szybko zostali wyłapani przez Wehrmacht. 19 lipca dostał się do niewoli ostatni ukrywający się radiooperator. Umieszczono ich w obozie przejściowym we Frankfurcie. Następnie przeniesiono do obozu jenieckiego w Żaganiu.

Żagański Stalag Luft 3 podlegał bezpośrednio naczelnemu dowództwu Luftwaffe. Przetrzymywano tu oficerów RAF-u i amerykańskiego lotnictwa, a z biegiem czasu lotników niemalże z całego świata. Warunki w obozie były znośne, w przeciwieństwie do obozów dla zwykłych szeregowców, nie wspominając o obozach dla jeńców radzieckich. Jeńcom brytyjskim i amerykańskim przysługiwały paczki z Czerwonego Krzyża. Amerykańscy lotnicy przebywali w Żaganiu aż do momentu wyzwolenia obozu przez Armię Czerwoną. Udało się im uniknąć wywiezienia na Wschód przez wojska radzieckie. Przerzucono ich na terytorium Francji a stamtąd do USA.

 Weronika Silczak