|
Dziedzictwo kulturowe Górnego Śląska pozostaje wciąż
największą z niewykorzystanych szans na promocję tego niezwykłego
środkowoeuropejskiego regionu. W czasach, kiedy prawdziwą karierę robią pojęcia
wielokulturowość i różnorodność, kiedy przenikanie się grup etnicznych i
kulturowych oddziaływań postrzegane jest jako źródło twórczego napięcia, pełna
dramatycznych zwrotów historia tej krainy staje się jej bezcennym atutem.
Położenie regionu na skrzyżowaniu głównych szlaków Europy Środkowej i częste
zmiany jego politycznej zależności sprzyjały chłonięciu wpływów. W efekcie
górnośląskie dziedzictwo mieni się bogactwem inspiracji Wiednia, Pragi,
Wrocławia, Krakowa, Berlina, Drezna, ale także Paryża, Antwerpii czy Rzymu.
Stanowi zwierciadło, w którym odbijają się najważniejsze tendencje w kulturze
Zachodu. W tym urozmaiconym krajobrazie szczególne walory prezentuje spuścizna
epoki wielkiego przemysłu. Należą do niej nie tylko zabytkowe założenia hut i
kopałń, powstałe wokół nich osiedla patronackie i świątynie, bajkowe rezydencje
potentatów rozsiane od Kopic na zachodzie po Świerklaniec na wschodzie, ale
także arcydzieła techniki tej miary, co jeden z najstarszych w Europie żeliwnych
mostów wiszących w Ozimku. Górny Śląsk, który w przeciwieństwie do wielu
regionów przemysłowych uniknął wojennych zniszczeń i nie doświadczył gwałtownej
modernizacji w drugiej połowie ubiegłego stulecia, jest ewenementem na skalę
światową. Brak świadomości klasy znajdujących się na jego obszarze obiektów
powoduje, że pomniki historii, które gdzie indziej z dumą zgłaszane są na listę
światowego dziedzictwa UNESCO, tu niszczeją w wyniku zaniedbania lub planowej
dewastacji.
Górnośląskie Dni Dziedzictwa mają rozbudzić tę świadomość. Zamiarem
organizatorów jest przybliżenie kulturowego bogactwa regionu zarówno jego
mieszkańcom jak i tym, którzy na Górny Śląsk patrzą z dystansu i często przez
pryzmat nieuprawnionych stereotypów. Jego kulturowe zasoby ukazane zostaną w
swym europejskim wymiarze, który podkreśla sam fakt wpisania imprezy w program
Europejskich Dni Dziedzictwa. Wyjątkowość górnośląskiego przedsięwzięcia polega
na jego społecznym, oddolnym charakterze. Górnośląskie Dni Dziedzictwa są bowiem
inicjatywą stowarzyszenia Młodzież Górnośląska, które zaprosiło do współpracy
organizacje pozarządowe i pasjonatów lokalnej historii. To ci ostatni w dniach
16-18 września będą opowiadać zainteresowanym o wybranych obiektach,
stanowiących świadectwo kulturowego bogactwa i różnorodności. Co wymaga
szczególnego podkreślenia, program Górnośląskich Dni Dziedzictwa realizowany
będzie na zasadzie wolontariatu. To społeczne zaangażowanie na rzecz Górnego
Śląska jest samo w sobie znakomitą promocją regionu.
Górnośląskie Dni Dziedzictwa przeprowadzone zostaną w województwach opolskim i
śląskim. Ich program obejmie niemal całe spektrum zjawisk kulturowych, które
pozostawiły po sobie w regionie materialne ślady. Uczestnicy będą mieli okazję
poczuć atmosferę życia w klasztorach potężnego niegdyś zakonu cystersów,
podziwiać niezrównany kunszt twórcy iluminacji średniowiecznego kodeksu,
spojrzeć na karty księgi, której nakład niemal w całości padł ofiarą religijnego
konfliktu, odkryć sekrety konserwacji drewnianych kościołów, zachwycić się
śmiałością twórców nowoczesnego przemysłu, ulec urokowi jednej z
najpiękniejszych środkowoeuropejskich świątyń okresu międzywojennego, czy
poświęcić chwile refleksji dziełom, powstałym na gruncie zaciekłych, narodowych
sporów.
Górnośląskie Dni Dziedzictwa pozwolą posmakować bogactwa regionu, w którym
niczym w tyglu mieszały się wpływy z zachodu, południa, wschodu i północy.
Inicjatorzy tego bezprecedensowego przedsięwzięcia pragną przekazać proste
przesłanie: na Górnym Śląsku znajdziecie znacznie więcej niż się spodziewacie.
Ten region to bowiem nie tylko gordyjski węzeł problemów, ale i punkt węzłowy
Europy.
|
