Smok i święty

W dokumencie margrabiego Jerzego Fryderyka von Hohenzollern-Ansbach, nadającym prawa miasta można wyczytać: "Z szczególniejszej łaski naszej dajemy mieszkańcom herb i pieczęć, a to wyobrażenie św. Jerzego w białej zbroi na czerwonym polu, pieszo, z dzidą, którą przebija smoka u swoich stóp leżącego, poza tym hełm z czarnymi i białymi labrami, a na hełmie nogę czarnego orła ze szponami, w których winna trzymać czarną kopaczkę (jak to jest wymalowane)...".

Jak można więc stwierdzić już w mo-mencie uzyskania praw miejskich miasto otrzymało także herb wraz z udostojnieniami, tj. labrami oraz klejnotem. Było to niezwykłe. Najczęściej herb miejski nie wykraczał poza wizerunek na samej tarczy. Dużo starszy Bytom, ma tylko samą tarczę herbową.
 

Wielce Szlachetny
Order Podwiązki
 

 Powstałe kilka stuleci później Tarnowskie Góry, uzyskały herb - podobnie jak Miasteczko - od margrabiego Jerzego Fryderyka wraz z labrami i klejnotem.

Postać Świętego Jerzego została związana z miastem nie tylko poprzez wizerunek na herbie, ale i samą nazwę miejscowości - Georgenberg - Góra (Świętego) Jerzego.
 

Święty Jerzy

Święty Jerzy to postać pół legendarna i pół rzeczywista. Podobno pochodził z Kapadocji (we wschodniej Turcji, na Wyżynie Anatolijskiej). Był trybunem wojskowym. Był to jeden z oficerów, których żołnierze wybierali co sześć lat na każdy legion. Dwóch z nich dowodziło na zmianę legionem, czterech pełniło służbę przy wodzu naczelnym. Miał żyć w latach panowania cesarza Dioklecjana (284-305). Według tradycji chrześcijańskiej zginął męczeńsko za wiarę w Diospolis w Palestynie.

Od VI wieku otoczony był wielkim kultem na Bliskim Wschodzie. W czasach wypraw krzyżowych (1099-1292) jego postać stała się także znana w Europie. Stał się głównym patronem rycerstwa europejskiego.

Patron

Zostały utworzone liczne zakony orderowe jego imienia, m.in.: rosyjski Cesarski Order Wojenny Świętego Jerzego Męczennika i Zwycięzcy, bawarski Order Rycerski i Domowy Świętego Jerzego, sycylijsko-neapolitański Order Świętego Jerzego i Zjednoczenia, hanowerski Order Świętego Jerzego, parmeński Konstantyński Order Świętego Jerzego (wedle tradycji założony przec cesarza rzymskiego Konstantyna Wielkiego w 312r.). Postać świętego znajduje się także na angielskim Orderze Podwiązki.

	Jest patronem kilku państw, m.in.: Wielkiej Brytanii, Portugalii, Litwy i Rosji (jego postać jest widoczna w herbie cesarstwa rosyjskiego) a także archidiecezji wileńskiej i diecezji pińskiej. Krzyż św. Jerzego - czerwony na białym polu - widnieje na fladze Anglii. Uznano go również za patrona: siodlarzy, harcerzy, puszkarzy.
Herb Rurykowiczów

Symbol

Atrybutami, z którymi ukazywana jest postać świętego Jerzego jest koło w które go wpleciono (zginął łamany kołem) oraz biała chorągiew z czerwonym krzyżem. Zazwyczaj przedstawiany jest jako rycerz zabijający smoka, symbolizującego zło.

Niektórzy historycy uważają, iż święty Jerzy to schrystianizowana postać pogańskiego boga burzy. Motyw zabijania smoka, jako symbol walki dobra ze złem odnaleźć można także w heraldyce dynastycznej np. w herbie Rurykowiczów (pierwszej dynastii ruskiej) oraz szlacheckiej, np. w herbie Pogoń Ruska. Tym ostatnim pieczętowali się m.in.: książęta Czetwertyńscy i książęta Szuyscy.

Inne miasta

Współcześnie na Śląsku oprócz Miasteczka Śląskiego jeszcze trzy inne grody używają herbu z postacią świętego Jerzego-rycerza, tj.: Brzeg Dolny, Dzierżoniów i Milicz.

Dariusz Woźnicki