Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 12

N U M E R  1 3   -   9   K W I E T N I A   2 0 0 4 r.

 Montes Nr 14

 

 

Okładka: mapa generalna Śląska Martina Helwiga, Nysa 1561r.

 

 W NUMERZE:

100 lat temu
Głowy polityków w Europie i na świecie na początku 1904 r. najpewniej były zaprzątnięte co dopiero wybuchłym konfliktem między Rosją i Japonią. Zaledwie kilkanaście dni po Nowym Roku flota japońska wprawdzie po zerwaniu stosunków dyplomatycznych, ale bez wypowiedzenia wojny zaatakowała flotę rosyjską zakotwiczoną w chińskim Porcie Artur. Choć zdarzyło się to na Dalekim Wschodzie miało to niemałe znaczenie dla Europejczyków.

O nich zapomnieć nie można
Teofil Królik
Jednym z najbardziej znanych działaczy tarnogórskich przełomu XIX/XX w.
był bez wątpienia Teofil Królik.

Henckel kuzyn Bourbonów i Habsburgów
Najstarszy syn Łazarza V, Karol Józef, urodził się w 1928 r. W wieku trzydziestu lat poślubił Marię Adelajdę, córkę wielkiej księżny Luksemburga, Szarlotty de Nassau.

Szkolni inspektorzy cz.IV
w Tarnowskich Górach w latach 1922-1939 (cz. IV)
1 września 1936 roku inspektorem szkolnym w Tarnowskich Górach mianowano Wojciecha Wróblewskiego. Był to ostatni szef oświaty w okresie międzywojennym. Sekretarzem inspektoratu był wówczas Wilhelm Kot z Lasowic, który piastował to stanowisko do 1 września 1939 roku.

Pierwszy kronikarz miasta
Dzielny i gorliwy ksiądz Franciszek Klaybor, wielki patriota i obywatel kochający lud, dla którego się czynem i słowem poświęcał, pierwszy kronikarz naszego miasta, wyczerpany na siłach, umarł w roku 1677 dnia l listopada.

Od ognia i wody
święci pańscy na Karłuszowcu
Wysokiej klasy zabytki, pełne barokowej ekspresji stoją przed pałacem na Karłuszowcu chroniąc go przed żywiołami.

Stary zamek w Tworogu
Przy okazji kapitalnego remontu, który przeprowadzono w latach 1922-23, zamek otrzymał nowy wystrój. W parku zlikwidowano oranżerię, do której można było wchodzić między innymi od piwnicy środkowym wejściem. Po II wojnie światowej, można było jeszcze oglądać chodnik po byłym pasażu i resztki muru po oranżerii.

Nieuczciwi szynkarze
W latach trzydziestych XX w. browar książęcy w Tychach (ale także inne znane browary) miał poważny problem.

Leśnie opowieści czyli myśliwi, kłusownicy                 i przemytnicy
Północna część powiatu tarnogórskiego, a więc gminy Krupski Młyn, Tworóg, Kalety, Miasteczko Śląskie i Świerklaniec stanowią stosunkowo zwarty kompleks leśny. Jeżeli lesistość powiatu dochodzi do 45% to w części północnej, np. w gminie Tworóg lasy zajmują aż 72 % powierzchni. Lasy te stanowią południową część dawnej Puszczy Lublinieckiej.

Kolejarze tarnogórskiej kulturze cz.V
Klub Dyskusyjny „Piwniczka”
Z inicjatywy Społecznej Rady DKK członkowie zespołów zrealizowali w pracy społecznej pomysł wyremontowania pomieszczeń piwnicznych DKK i uruchomienia tam Klubu dla członków zespołów DKK.

Poszperajmy w Adresbuchu
Tym razem zaciekawieni przewracamy kartki Adresbucha miasta Tarnowskie Góry z 1911/12r. Piekarz Balla figuruje oczywiście przy ul. Gliwickiej 9, a samych piekarzy miasto ma już 21. Lekarzy 7-miu w tym słynny wówczas, a cieszący się wielką estymą Dr Gurecki i lekarz powiatowy Dr Weczerek.

Tarnogórski ślad Ballestremów
Pochodzili z odległej Italii. Na Śląsku główną rezydencją Ballestremów był pałac w Pławniowicach. Podstawą fortuny przemysł. Na początku XX wieku wartość ich osobistego majątku szacowano na ok. 18 mln ówczesnych marek.

CZĘŚĆ I
Dzieje Bractwa Strzeleckiego w Tarnowskich Górach
spisane w 1930r. przez sekretarza Bractwa Pawła Kratochwila
Nasz stary gród „Wolne Miasto Górnicze” Tarnowskie Góry istnieje od roku 1526. Nie można nie przypuszczać, że nasze Bractwo Strzeleckie już w tym czasie zostało założone gdyż właśnie był to okres największego rozkwitu stowarzyszeń strzeleckich jak i obchodów najwspanialszych uroczystości strzeleckich, stojących na równi z turniejami rycerskimi...

Wincenty z Kielczy
Wybitny dziejopisarz, hagiograf i muzykolog średniowiecza. Znany dzisiaj znawcom literatury polskiej, historii średniowiecza i muzykom przede wszystkim jako autor hymnu: „Gaude Mater Polonia”.

Sławni na tarnogórskiej ziemi cz. VII
Fryderyk Ludwik zu Hohenlohe
3 listopada 1810 r.
Fryderyk Ludwik zu Hohenlohe (1746-1818). Książę cesarstwa na Ingelfingen i Öhringen. Głównodowodzący w bitwie pod Jeną w 1806r.

Śląsk w europejskiej wspólnocie cz. II
Kulturowy rozkwit Śląska – co najmniej równorzędny wobec najbardziej rozwiniętych krajów Europy - upoważniał do wysokich aspiracji naukowych. Liczba i jakość szkół miejskich i kolegiackich wywoływała zazdrość ościennych krajów. W 42 miastach śląskich czynne były pod koniec średniowiecza 43 szkoły, często z bursami.

Miedary... od miodu
Zacznijmy od samej nazwy wioski, na podstawie której można ustalić, z niejakim przybliżeniem, wiek danej miejscowości.

Rys historyczny wodociągów cz.XII
W latach 70-tych rozrastał się zasięg tarnogórskich sieci wodociągowych.
W 1975 r. obszar administracyjny Tarnowskich Gór powiększył się o gminę Bobrowniki Śląskie i Repty Śląskie a rok później o Strzybnicę i Miasteczko Śląskie. Nowe dzielnice posiadały sieć wodociągową, lecz brakowało wykwalifikowanych służb zdolnych do obsługi sieci. Dodatkowo borykano się z problemem strat wody. Przejmując te tereny, PWiK przystąpiło do wymiany skorodowanych sieci i stan gospodarki wodno- kanalizacyjnej uległ znacznej poprawie.

Towarzystwo Muzyczne im. Adama Mickiewicza
w Tarnowskich Górach w latach 1919 - 1934
Tarnowskie Góry to miasto o bogatych tradycjach muzycznych. Gdyby podjąć próbę analizy historycznej można by zauważyć, że procesy kulturotwórcze zmierzające w kierunku animacji życia muzycznego w środowisku miejskim, odbywały się głównie na gruncie ruchu amatorskiego. Szczególnie dynamicznym, tak w liczbę powstałych struktur, jak i w formy uprawiania działalności artystycznej był okres międzywojnia. Organizowanie się w różnego typu zespoły muzyczne, teatralne, chóralne było wyrazem patriotycznych dążeń jego mieszkańców.

Edukacja regionalna
„Małe ojczyzny uczą żyć w ojczyznach wielkich i wielkiej ojczyźnie ludzi” – słowa te, wypowiedziane przez wybitnego humanistę, profesora Janusza Pasierba, stały się inspiracją do napisania przez nas programu „Edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie”.

Rozmyślania o Górnym Śląsku
Sprawą, która w pierwszym kwartale tego roku wywołała najwięcej kontrowersji i dyskusji, było rozstrzygnięcie strasburskiego trybunału odrzucające ostatecznie skargę wniesioną przez inicjatorów Związku Narodowości Śląskiej.

Potomkowie Donnersmarcka w Tarnowskich Górach
Tauern – syn Donnersmarcka
Blanka była największą miłością Guida. Jego druga żona, Katia dała mu upragnionych dziedziców fortuny i książęcego tytułu. Jednak jeszcze jedna kobieta odegrała niepoślednią rolę w jego życiu – Rozalia Patent. Urodziła się w Wogezach w 1835 r. Henckla poznała na początku 1885 r. Była już wówczas żoną Colemana, obywatela Stanów Zjednoczonych. Skutkiem ich spotkania był... Odo Deodatus Tauern. Jego drugie imię miało znaczenie symboliczne – „dany od Boga”.

Historia Parafii Św Jana Chrzciciela i św Kamila
Powstanie Domu w Tarnowskich Górach a później parafii p.w. św. Jana Chrzciciela ma swoją długą i ciekawą historię. Sięga ona bowiem aż do roku 1884, do daty wygnania Kamilianów z Francji.

Wznieśmy pomnik Książąt Założycieli
Niedawno powstał Społeczny Komitet Budowy Pomnika Książąt Założycieli Miasta Tarnowskie Góry. Inicjatywa jego powołania zrodziła się w gronie członków „Przymierza Śląskiego”, rychło jednak zyskała poparcie innych organizacji społecznych i komisji Rady Miejskiej.

Nasz Dom na Ratuszowej 7
Publikujemy dalszą część wspomnień Pana Konrada Olescha, tarnogórzanina, który po II Wojnie Światowej został zmuszony opuścić Tarnowskie Góry
Co jeszcze pozostało w mojej pamięci to przenoszę na papier z tą myślą, że jeszcze są niektórzy co sobie przypomną te nazwiska.

Herbarz Tarnogórski
Scholtz von Löwenckron

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] [ Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa