Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 11

N U M E R  1 2   -   5   W R Z E Ś N I A   2 0 0 3 r.

 Montes Nr 13

 

 

 

 

 W NUMERZE:

Adam de Tarnowice
Jest najstarszym znanym z imienia mieszkańcem i właścicielem Tarnowic. Zamiast nazwisk używano w jego czasach nazw najważniejszych posiadłości. Później z tych określeń powstawały nazwiska, np. Tarnowscy z Tarnowa, Czartoryscy z Czartoryska, itd. Adam wraz z potomkami jest chyba najbardziej zatem upoważniony, aby zwać go „Tarnowickim”.

Brama Gliwicka i szpital
Celem ulżenia losu chorych górników, o których mało kto się troszczył, rozporządził magistrat zaraz po powstaniu, więc jeszcze w roku 1534 ustanowienie skarbonki przy nowo uruchomionej hucie sowickiej

150 lat temu
Dokładnie 150 lat temu w 1853 r. pan na Świerklańcu i tytularny pan Tarnowskich Gór hrabia Guido Henckel von Donnersmarck założył spółkę akcyjną Śląskie Kopalnie i Cynkownie (niem. Schlesische A.G. für Bergbau und Zinkhüttebetrieb).

Paryskie ślady Donnersmarcków
Pod numerem dwudziestym piątym avenue Champs-Elysées w Paryżu, schowany w głębi pomiędzy sąsiednimi budynkami, stoi okazały pałac. Wybudował go w połowie XIX stulecia dla jednej z najsłynniejszych kurtyzan w dziejach, Guido Henckel von Donnersmarck.

Przydrożne krzyże i kapliczki
Krzyże przydrożne i kapliczki to pomniki sakralnej kultury, które są zarazem świadkami i pamiątką dziejów. Krajobraz Górnego Śląska jest nimi bogato ozdobiony. Można w nich dostrzec przenikanie się różnych kultur europejskich - polskiej, niemieckiej i czeskiej.

Ratuszowe herby
„...herb poważany wiekami swego istnienia, opowiada o dziejach miasta wszystkim, którzy potrafią go zrozumieć” – słowa prof. Mariana Gumowskiego doskonale pasują do herbów jakie można zobaczyć na fasadzie tarnogórskiego ratusza. Herby z tarnogórskiego ratusza opowiadają nie tylko o dziejach miasta, ale także o sporej części środkowej Europy.

Organy braci Biernackich
Zwane są królem instrumentów,porywają słuchacza swoim majestatycznym brzmieniem,gra na nich w samej technice trudna,wymaga nie tylko biegłości palców lecz sprawności stóp - organy.

Tarnogórski magnes
Od czasów, gdy urodzony 2,5 tysiąca lat temu słynny Grek Plutarch z Cheronei napisał „Żywoty sławnych mężów”, biografistyka jest jedną z najważniejszych i najżywotniejszych dziedzin humanistyki, a Plutarch uchodzi za jej ojca duchowego i patrona.

Świętosław de Tarnowice
XIV w. Rycerz, właściciel Tarnowic
Jest jednym z pierwszych znanym z imienia mieszkańcem i właścicielem Tarnowic. Odziedziczył je po rycerzu Adamie, który zmarł najprawdopodobniej wkrótce po 1351r.

Sławni na tarnogórskiej ziemi cz. VI
Wizyta Habsburgów
Zimą 1670 r. do Tarnowskich Gór zawitał poczet niezwykle utytułowanych osób, cesarzowa Eleonora Gonzaga, przyszła polska królowa Eleonora Habsburg, przyszła księżna Neuburga Anna Maria Habsburg. Na powitanie w imieniu polskiego króla wyjechał im naprzeciw młody szlachcic Hieronim Augustyn Lubomirski, późniejszy kasztelan krakowski i hetman wielki koronny. Chyba nigdy przedtem, ani potem nie zjechały tak licznie koronowane głowy do miasta Gwarków.

Bractwo Strzeleckie w Tarnowskich Górach – wczoraj i dziś
Dzieje tarnogórskiego Bractwa Strzeleckiego
Geneza Bractwa Strzeleckiego w Tarnowskich Górach (Schützengilde zu Tarnowitz) związana jest ze zmianą politycznej przynależności regionu, który w wyniku wojen śląskich znalazł się pod panowaniem pruskim. Nowe władze zaczęły osiedlać w tutejszych miastach byłych wojskowych, powierzając im funkcje urzędnicze. Zalecano im, aby pozostawali w stałej gotowości bojowej oraz szkolili w tym celu innych obywateli, by w razie potrzeby utworzyć siłę prewencyjną.

Repty Nowe
Repty Nowe położone malowniczo przy głównej szosie Tarnowskie Góry - Gliwice, tuż przy samej granicy, stanowią dla siebie odrębną gminę.

Jakub Gruzełko
XVI/XVII w. Burmistrz Tarnowskich Gór
Jest jedynym burmistrzem miasta Gwarków jaki doczekał się ulicy swego imienia w Tarnowskich Górach. Gdy jednak się przyjrzeć naszej wiedzy na jego temat, okazuje się ona bardzo uboga.

Rys historyczny wodociągów cz.XI
Ponieważ w rejonie wyżej położonym w okolicy ulic; Gruzełki, 22-go Lipca (dziś Wyszyńskiego), Pomorskiej i Opatowickiej zaczęły występować braki wody w okresach wzmożonego poboru, Przedsiębiorstwo Wodociągowe uruchomiło w roku 1973 nieczynną studnię głębinową w Opatowicach i ułożono nowy przewód tłoczny f100 z tworzywa sztucznego- polietylenu i połączono go z istniejącym przewodem w ul. Gruzełki.

Śląsk w europejskiej wspólnocie
Na podstawie przecinających się linii łączących wszystkie najdalej wysunięte krańce naszego kontynentu obliczono, że we wsi Koperniki koło Nysy znajduje się centralny punkt Europy. Ciekawostką tą otwieram moje rozważania z uwagi na jej symboliczne znaczenie. Z okolic bowiem tej miejscowości pochodzi także rodzina epokowego odkrywcy, który ustalił miejsce Ziemi we Wszechświecie.

Szkolni inspektorzy cz.III
w Tarnowskich Górach w latach 1922-1939 (cz. III)
Trzecim inspektorem szkolnym w „grodzie gwarków” był Teofil Skrzypek. Kierował on szkolnictwem tarnogórskim najkrócej, bo tylko przez trzy lata, tj. od roku 1935 do 1936 włącznie.

Gwarki. Jak to się zaczęło ?...
Jedną z największych imprez kulturalnych w regionie tarnogórskim są od lat już kilkudziesięciu „Dni Gwarków”. Organizowane od 1957 roku, nawiązują do przywileju nadanego Tarnowskim Górom w roku 1599, na mocy którego gród gwarków miał prawo do urządzania „ zabaw i komedyj” podczas jarmarku w niedzielę po świętym Idzim.

Dawnej huty czar
19 listopada 1786r. z inicjatywy Fryderyka Wilhelma Redena - dyrektora Wyższego Urzędu Górniczego, uruchomiono koło Tarnowskich Gór hutę ołowiu i srebra „Fryderyk”, nazwaną tak na cześć króla Prus. Powstała obok huty kolonia robotnicza dała początek obecnej Strzybnicy.

Wspomnienia
Ogród Jordanowski w Tarnowskich Górach
W moim pojęciu, musiał by się zwać, Ogród Serdeczności dla wszystkich dzieci w tym czasie. Pociągiem towarowym nas wywieźli z obozu lasowickiego do Vaterlandu, i pociągiem towarowym powróciliśmy do Ojczyzny. Jedni nas nie chcieli, a inni nie potrzebowali.

August de Boscamp-Lasopolski
Był synem znanego pod koniec XVIII wieku w Polsce dyplomaty i podróżnika Karola de Boscamp-Lasopolskiego, będącego w służbie ostatniego polskiego monarchy Stanisława Augusta Poniatowskiego. Według Seweryna Uruskiego - badacza dziejów polskiej szlachty - miał na imię Karol Fryderyk.

Synagoga
Żydzi byli obecni w Tarnowskich Górach od dawna. W księgach wagowych z początku XVIII wieku można znaleźć zapis: „...Salomon Jeleniowitz żyd ważył łoju..”, „...Jakub Izaak żyd ważył glejty...”. Nie mogli oni jednak być obywatelami miasta, chyba że przeszli na wiarę chrześcijańską.

Rozmyślania o Górnym Śląsku
Na rozmyślania o Śląsku zdobyło się w ostatnich miesiącach wiele osób, jak Polska długa i szeroka. Skłoniły ich do tego dwie wiadomości podane w ogólnopolskich gazetach, oraz w programach radiowych i telewizyjnych. Pierwsza dotyczyła wyników spisu powszechnego, według którego najliczniejszą mniejszość narodową stanowią – Ślązacy!

Kościół w Boruszowicach
Nie znamy dokładnie początków osady Boruszowice. Źródła historyczne wspominają o niej nieco później. W dokumentach parafii starotarnowickiej określana jest jako wieś leżąca „w sąsiedztwie boru”. Zrazu tworzyło ją parę chałup „pod lasem”. Według Jerzego Bugajskiego miejscowość ta wymieniona jest w 1736 roku jako „Boruschowitz”. Boruszowice znajdują się na północny zachód od Tarnowskich Gór, pomiędzy Rybną - Strzybnicą a Tworogiem. Potocznie zamiast Boruszowice używa się nazwy Boruszowiec.

Na księgarskiej półce
Zamki i pałace Donnersmarcków
Edukacja regionalna

Herbarz Tarnogórski
Współcześni Wrochemowie

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] [ Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa