| W 1829 r. dwór wraz z całym majątkiem przejął ród Chrząszczewskich, po nich z kolei do pałacu wprowadzili się w 1856 von Koschützcy. Skupiona wokół posiadłości wieś w dalszym ciągu rozrastała się. W 1885 r. liczyła ona 951, a w 1910 aż 1301 mieszkańców. Oprócz pańskiego folwarku oraz huty „Fryderyka” ludność znajdowała także zatrudnienie w dających topniki hutnicze łomach wapnia i
dolomitu, a także w cegielni. Niewątpliwym świadectwem rozwoju Rybnej było w 1873r. powstanie szkoły (budynek przebudowano dwukrotnie: w 1910r., a następnie w latach osiemdziesiątych XX wieku). | |
Herb Koschützkich
z Rybnej
|
|
Jeszcze bardziej prestiż wsi podniosło utworzenie parafii w nieodległej Strzybnicy, która objęła Rybną, Strzybnicę, Piaseczną, Pniowiec i Boruszowice. Konsekracja kościoła pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa nastąpiła dnia 15 sierpnia 1887r. Warto zaznaczyć, iż miejscowi protestanci również mieli swoją świątynię, która funkcjonowała w pobliżu katolickiej (na jej fundamentach zbudowano dzisiejszą szkołę zawodową w Strzybnicy), co może pozytywnie świadczyć o wzajemnych kontaktach
wyznawców obu różnych gałęzi chrześcijaństwa.
Prawdopodobnie w burzliwych latach I wojny światowej znaczna część mężczyzn, jako obywatele Cesarstwa Niemieckiego służyła w pruskiej armii. Plebiscyt z marca 1921r. miał rozstrzygnąć o przynależności państwowej ziem Górnego Śląska. Z Rybnej głosowało 787 osób; podobnie jak w przypadku innych wiosek regionu, a w przeciwieństwie do miast, większość oddała głosy za przyłączeniem do Polski - 541. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ligi Narodów wieś znalazła się po stronie polskiej, tuż nad granicą
(przecinała ona drogę z Rybnej do Miedar).
Niestety nowa rzeczywistość nie okazała się łatwa dla nikogo, a już z pewnością nie dla ludzi pogranicza, którą była przecież dwujęzyczna ludność śląska.
Na obszarze majątku po Egonie von Koschützki usadowiło się Przedsiębiorstwo Rolnicze, które rozparcelowało ziemię arystokraty. Co ciekawe jednak, nadziały weszły tylko w ręce przybyłych z głębi Polski osadników, mających „wzmacniać polski element tych ziem”.
Rodowici mieszkańcy Rybnej nie byli zainteresowani dzielonym majątkiem przede wszystkim ze względu na swoją specyficzną mentalność, byli jednak również - jak większość Górnoślązaków w II RP - traktowani gorzej jako osoby niepewne narodowościowo. W osadzie działały też rozmaite organizacje, jak np. Związek Strzelecki z siedzibą w pałacu, czy Towarzystwo Młodych Polek, z zadaniem rozbudzania polskiego patriotyzmu wśród miejscowej ludności.
Statystyki za rok 1926 podały, iż wieś zamieszkiwało naonczas 1548 mieszkańców w 177 domach.
Kamil Łysik,
Pałac w Rybnej i jego właściciele... |
