Car z wizytą

Był najstarszym synem cara Rosji Pawła I. Urodził się w grudniu 1777r. Nad jego wychowaniem od samego początku czuwała babka, caryca Katarzyna II Wielka. To ona, niemalże od kołyski, planowała przyszłe życie swych wnuków. Aleksander, jako najstarszy, miał panować nad imperium Rosji.
 

Herb Imperatorów Rosji, na skrzydle pośród innych herb Królestwa Polski - srebrny orzeł w czerwonym polu

Młodszy, Konstanty, miał zostać władcą odrodzonego imperium Bizantyjskiego ze stolicą w przywróconym chrześcijaństwu Konstantynopolu (od paru wieków był stolicą tureckich sułtanów - Stambułem). Co miało przypaść najmłodszemu Mikołajowi do końca nie wiadomo. Na pewno plany były wielkie.

Aleksander jeszcze za młodu zaprzyjaźnił się z przebywającym na dworze carskim księciem Adamem Jerzym Czartoryskim. Polak przebywał w Petersburgu niejako w charakterze zakładnika lojalności swego rodu dla nowych władców ziem Rzeczypospolitej.
Gdy Aleksander został carem w marcu 1801r., książę Adam Jerzy stał się jednym z jego najważniejszych doradców. Czartoryski reprezentował tzw. opcję prorosyjską wśród polskich polityków. Z opcją profrancuską najbardziej związany był książę Józef Poniatowski. Każdy widział przyszłość Polski związaną z innym cesarzem.
 

W 1815r. Napoleon I został ostatecznie pokonany. Zwycięzcami byli m.in. Rosjanie. Car Aleksander, uchodzący w Europie za liberała, został władcą powstałego wtedy Królestwa Polski. Nadał temu niewielkiemu państwu Konstytucję. Jej autorem był książę Adam Jerzy. Jednak dla cara najważniejszym prawem była jego wola, a nie Konstytucja. Jeszcze bardziej radykalnie wierzyli w to następcy Aleksandra.

Na Kongresie Wiedeńskim w 1815r. powstało także „Święte Przymierze”. Najważniejszym filarem tego sojuszu był car Aleksander I.

Portret cara Aleksandra I Romanowa

Sojusz miał stać na straży porządku w Europie. Car razem z władcą Austrii, cesarzem Franciszkiem I oraz królem Prus Fryderykiem Wilhelmem III, spotykali się aby omówić sytuację na kontynencie.

Jedno ze spotkań sygnatariuszy „Świętego Przymierza” zaplanowano jesienią 1820r. w Opawie, leżącej niedaleko granic trzech głównych sojuszników: Rosji, Prus i Austrii. W podróży towarzyszył carowi generał piechoty książę Wołkoński.

Wizyta cara w Tarnowskich Górach w dniach 7-10 października 1820r. była ważnym wydarzeniem. Car zatrzymał się w budynku należącym do Urzędu Górniczego na Rynku (późniejsza plebania ewangelicka, zniszczona w czasach PRL-u). Podczas pobytu w mieście gwarków zwiedził kopalnię kruszców „Fryderyk”, położoną niedaleko miasta. Car wraz z księciem pozostawili swe autografy w kopalnianej księdze gości, zwanej także „Złotą Księgą Tarnowskich Gór”.

XX-wieczny badacz - zaginionej w czasie II wojny światowej księgi - dr A.Kern znalazł tam także notatkę, że car przybył jeszcze raz do Tarnowskich Gór 3 września 1822r. Notatka ta miała zostać sporządzona w 1887r. Wizyta faktycznie miała miejsce rok wcześniej w 1821r. kiedy to 4 września m.in. po raz wtóry mógł odwiedzić gliwicki dom rodziny Gallich, a pani domu podarował brylantową sprzączkę, co zapisał w swoim dziele z kolei B.Nietsche, gliwicki kronikarz.

Car panował w Rosji i Polsce do 1825r. Zmarł w czasie podróży w Taganrogu.

ARK