Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 9

N U M E R  10   -   6   W R Z E Ś N I A   2 0 0 2 r.

 Montes Nr 11

 

 

 

 

 W NUMERZE:

Gwarki, Herb i Historia
I już trzeci raz spotykamy się z Państwem przy okazji tarnogórskich Gwarków, a po raz dziesiąty na łamach gazety. Rocznica może niewielka, ale dla nas szczególna. Już trzeci rok też piszemy w naszym „Montesie” o sprawach naszego Herbu. Nie przypadkiem obok górniczego godła można znaleźć herb Tarnowskich Gór w naszej winiecie.

Nakielski wapiennik
Zaraz za garbem pagórka stacja kolejowa, stąd niewidoczna, trochę bliżej trzy potężne piece do wypalania wapienia, który w Nakle jest właściwie wszędzie.

250 lat temu
W połowie XVIII w. sytuacja tarnogórzan sporo różniła się od tej z początku stulecia. W 1702r. miasto powoli wychodziło z kryzysu finansowego. Przyczyniły się do tego działania późniejszego burmistrza Bernarda, a pomogło także najpewniej poddanie finansów miasta kontroli pana stanowego od 1724r. Sprawiło to, że tuż przed wybuchem wojen śląskich Tarnowskie Góry miały w kasie na koniec roku zawsze spory zapas gotówki.

Tarnogórskie świątynie
Kościół p.w. św. Józefa Robotnika
Świątynia znajduje się przy ul. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego. Swoim rodowodem sięga 1919r., kiedy to ówczesny proboszcz tarnogórski, ks. Ryszard Rassek wybudował u wejścia na nowy cmentarz halę cmentarną. Jednakże miejsce to nie było wykorzystywane do przechowywania zwłok, lecz stało się „dostojniejszym” przejściem na cmentarz.

Kinematograf w sali Klauzy
Pierwsze nieme filmy wyświetlano w siedzibie klubu towarzyskiego Antoniego Klauzy na przenośnym ekranie. Na seansach przygrywał widzom skrzypek.

Życie społeczno - kulturalne cz.II
Pierwszym określeniem dla kina w Tarnowskich Górach był „teatr świetlny”. Lokalna prasa nazywała tak działające przy Nowym Rynku l kino „Apollo”. Było to przez dłuższy czas jedyne kino w mieście. Ze względu na brak wystarczających źródeł trudno dziś ustalić dokładny czas powstania „Apolla”. Można jedynie przypuszczać, że działało już w 1924 roku.

Fundator Herbu
Jerzy Fryderyk von Ansbach
Jerzy Hohenzollern dopiero z trzeciego małżeństwa z Emilią, córką księcia saskiego Henryka V, doczekał się syna, Jerzego Fryderyka. Urodził się 5 kwietnia 1539r. w Ansbach. Jerzy zmarł kilka lat później, 27 grudnia 1543r.

Herb jest ważnym elementem społeczności lokalnej
Ustawa o samorządzie terytorialnym z 8 marca 1990 r. otworzyła miastom polskim szerokie możliwości użytku ich herbów oraz pochodnych od nich symboli. Herb to coś więcej niż zwykły znak rozpoznawczy, oznaka tożsamości czy wizualny wyróżnik miasta. Często jest to symbol o odległej historycznej metryce, który przeniesiony w dzień dzisiejszy stanowi łącznik zespalający przeszłość ze współczesnym życiem miasta.

Śląskie herby
Śląsk był pierwszym regionem dzisiejszej Polski gdzie pojawiły się herby. Fakt wielowiekowych związków z Królestwem Czech (XIV-XVIII w.) sprawił, iż śląska heraldyka ma swoją własną specyfikę i wiąże ze sobą bogactwo heraldyki zachodnioeuropejskiej i polskiej. Widać to nie tylko na przykładzie wspaniałych herbów śląskiej szlachty czy magnatów, ale i w heraldyce miast.

440 - lecie nadania herbu dla Tarnowskich Gór
...herb, poważany wiekami swego istnienia, opowiada o dziejach miasta wszystkim, którzy potrafią go zrozumieć
                                                                           prof. Marian Gumowski

Ordunek Gorny
Przywilej górniczy z 1526 r. i „Ordunek Górny” z 1528 r. (najstarszy zbiór praw górniczych w Tarnowskich Górach) były drukowane na papierze!

Rozmyślania o Górnym Śląsku
Ożywcze zmiany
Bazując na wiadomościach przekazywanych przez telewizję i prasę odnieść by można wrażenie, że na Śląsku dzieje się źle, coraz gorzej. Restrukturyzowane (czytaj: zamykane) kopalnie i huty produkują kolejne tysiące bezrobotnych. Sposób rozwiązywania spraw Górnego Śląska przez urzędników ze stolicy nie oburza już (do tego już przywykliśmy) - wprawia w osłupienie.

Wyjątkowy herb
Udostojnienie herbu pozwalało wyróżnić jego posiadacza od reszty braci szlacheckiej, czy innych miast. Podkreślało zasługi dla władcy, kraju, itp. Posiadanie takiego herbu było niewątpliwym zaszczytem.

Białe plamy tarnogórskiej historii
Wysiedlenia tarnogórzan
W ostatnich miesiącach zapoczątkowana została wypowiedziami polityków medialna burza dotycząca wysiedlenia Niemców. W przypadku Polski działania te dotknęły prawie wszystkich - poza częścią autochtonów - mieszkańców uzyskanych w 1945r. ziem zachodnich i północnych. Wysiedlenie, należące do wstydliwej karty z dziejów Polski, miało miejsce również w Tarnowskich Górach oraz na terenie obecnego powiatu tarnogórskiego.

Uniwersytet a społeczność lokalna
„Lokalność”, o której tak wiele ostatnio myślimy rozumieć trzeba nie tylko jako bezpośrednie opisywanie miejsc najbliższych, ale i szerszych kontekstów, w których wypada nam żyć. Bowiem pogłębione rozważenie naszego miejsca w świecie „lokalnym” wymaga również spojrzenia z góry, spojrzenia z wyższej perspektywy. To chroni od zbyt wąskiego myślenia, które stać się może za ciasnym gorsetem dla naszej wyobraźni i sprowadzić na manowce tego co najczęściej niezbyt ładnie nazywamy „parafiańszczyzną”.

Święto Morza w Tarnowskich Górach
POLACY! Największym błędem dziejowym Polski było zaniedbanie spraw morza. Pozwoliliśmy, aby odwieczny wróg nasz rozsiadł się nad Bałtykiem i ugruntował tam swoją potęgę. Straszliwym skutkiem tego błędu był upadek i rozdarcie dawnej Rzeczypospolitej.

80. rocznica powrotu Tarnowskich Gór do Polski
Dziesięć lat temu dla uczczenia 70. rocznicy wkroczenia wojsk polskich na Górny Śląsk, wydany został w Tarnowskich Górach przedruk „Ilustrowanej Księgi Pamiątkowej Górnego Śląska” Józefa Piernikarczyka (1923r). Wszystkie fakty opisane przez autora, były dla niego jeszcze bardzo świeże i zależało mu żeby nie zostały zapomniane.

Rys historyczny wodociągów cz.IX
Wprowadzenie nowych agregatów pompowych przyczyniło się również do polepszenia warunków pracy obsługi ujęcia miejskiego. Agregaty pompowe zabudowane bowiem były pod ziemią na głębokości 62m w komorze pompowej i ze względu na swoją konstrukcję - łożyska ślizgowe - wymagały systematycznego smarowania.

Herbarz Tarnogórski
HollyOhm-Januszewscy

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] [ Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa